Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Chemia środowiska
Course of study:
2019/2020
Code:
GRTZ-1-411-s
Faculty of:
Mining and Geoengineering
Study level:
First-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Rewitalizacja Terenów Zdegradowanych
Semester:
4
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
dr Hołda Anna (turno@agh.edu.pl)
Module summary

Moduł zajmujący się opisem zjawisk chemicznych zachodzących w środowisku przyrodniczym, związany głównie z trzema podstawowymi matrycami środowiska: atmosferą, wodą i glebą oraz relacjami pomiędzy nimi.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Social competence: is able to
M_K001 Student nabywa umiejętności pracy w zespole, zwraca uwagę na organizację i bezpieczeństwo w pracy laboratoryjnej, a obserwacje wykorzystuje do formułowania wniosków ze względu na cel pracy i uogólnienie zjawisk. RTZ1A_K01, RTZ1A_K05, RTZ1A_K03, RTZ1A_K04, RTZ1A_K02 Involvement in teamwork,
Execution of laboratory classes,
Participation in a discussion,
Report,
Activity during classes
M_K002 Student uwrażliwia się na problemy związane z ochroną środowiska naturalnego - ma potrzebę dbania o swoje otoczenia, propaguje specjalistyczną wiedzę i typ zachowań proekologicznych. RTZ1A_K05 Involvement in teamwork,
Execution of laboratory classes,
Participation in a discussion,
Report,
Activity during classes
M_K003 Student ma świadomość naturalnych właściwości środowiska, jego przeobrażeń spowodowanych m.in. działalnością człowieka oraz wie, jakie negatywne konsekwencje ma zanieczyszczania środowiska. RTZ1A_K05 Involvement in teamwork,
Execution of laboratory classes,
Participation in a discussion,
Report,
Activity during classes
Skills: he can
M_U001 Student umie określić właściwości pierwiastka ze względu na rodzaj możliwych wystąpień i oddziaływań w danej geosferze oraz przewidzieć skutek środowiskowy. Nabywa biegłości w korzystaniu z podstaw chemii do opisu środowiska i procesów w nim zachodzących. RTZ1A_U02, RTZ1A_U03 Execution of laboratory classes,
Participation in a discussion,
Report,
Test,
Activity during classes
M_U002 Student potrafi wykorzystać wiedzę o metodach roztwarzania do przeprowadzenia mineralizacji próbek stałych, skał, gleby i minerałów. RTZ1A_U02, RTZ1A_U03 Execution of laboratory classes,
Participation in a discussion,
Report,
Activity during classes
M_U003 Student potrafi przeprowadzić podstawowe badanie chemiczne wody w zakresie ilościowego oznaczenia anionów i kationów ze względu na stan i zasolenie środowisk wodnych. Umie opisać ilościowo procesy wytrącania-rozpuszczania minerałów. RTZ1A_U02, RTZ1A_U03 Execution of laboratory classes,
Participation in a discussion,
Report,
Test,
Activity during classes
M_U004 Student potrafi przeprowadzić w laboratorium procesy chemiczne właściwe dla hydrosfery, litosfery i atmosfery - i w oparciu o obserwacje zinterpretować ich konsekwencje. Umie opisać zadany proces środowiskowy właściwą reakcją i wykorzystać ją do celów obliczeniowych ze względu na stan i monitoring środowiska. RTZ1A_U02, RTZ1A_U03 Execution of laboratory classes,
Participation in a discussion,
Report,
Test,
Activity during classes
Knowledge: he knows and understands
M_W001 Student zna chemiczne podstawy i zasady klasyfikacji środowiskowej pierwiastków oraz specyfikę występowania w geosferach. Zna podstawowe pojęcia z zakresu inżynierii środowiska takie jak: ekosystem, cykle biogeniczne oraz czynniki je zaburzające. RTZ1A_W02, RTZ1A_W01 Report,
Test,
Execution of laboratory classes,
Activity during classes,
Participation in a discussion
M_W002 Student zna i rozumie pojęcia z zakresu fizykochemii atmosfery, jej składu pionowego i procesów w niej zachodzących. Zna czynniki antropogeniczne zaburzające cykle atmosferyczne. RTZ1A_W02, RTZ1A_W01 Execution of laboratory classes,
Participation in a discussion,
Report,
Test,
Activity during classes
M_W003 Student zna skład chemiczny (mineralogiczny) środowisk skalnych, zna podstawy fizykochemiczne: tworzenia się skał osadowych oraz natury krzemianów-glinokrzemianów (skały magmowe) i produktu ich wietrzenia.Student rozumie fizykochemiczna strukturę gleby, zna źródła i rodzaje chemicznych zanieczyszczeń litosfery RTZ1A_W02, RTZ1A_W01 Execution of laboratory classes,
Participation in a discussion,
Report,
Test,
Activity during classes
M_W004 Student zna skład chemiczny i zróżnicowanie środowisk wodnych ze względu na zasolenie oraz specyficzne właściwości składników hydrosfery i jej udział wód w kształtowaniu środowiska. Znane są czynniki powodujące jej skażenie. RTZ1A_W02, RTZ1A_W01 Execution of laboratory classes,
Participation in a discussion,
Report,
Test,
Activity during classes
Number of hours for each form of classes:
Sum (hours)
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 15 0 15 0 0 0 0 0 0 0 0
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Social competence
M_K001 Student nabywa umiejętności pracy w zespole, zwraca uwagę na organizację i bezpieczeństwo w pracy laboratoryjnej, a obserwacje wykorzystuje do formułowania wniosków ze względu na cel pracy i uogólnienie zjawisk. - - + - - - - - - - -
M_K002 Student uwrażliwia się na problemy związane z ochroną środowiska naturalnego - ma potrzebę dbania o swoje otoczenia, propaguje specjalistyczną wiedzę i typ zachowań proekologicznych. + - - - - - - - - - -
M_K003 Student ma świadomość naturalnych właściwości środowiska, jego przeobrażeń spowodowanych m.in. działalnością człowieka oraz wie, jakie negatywne konsekwencje ma zanieczyszczania środowiska. + - + - - - - - - - -
Skills
M_U001 Student umie określić właściwości pierwiastka ze względu na rodzaj możliwych wystąpień i oddziaływań w danej geosferze oraz przewidzieć skutek środowiskowy. Nabywa biegłości w korzystaniu z podstaw chemii do opisu środowiska i procesów w nim zachodzących. + - + - - - - - - - -
M_U002 Student potrafi wykorzystać wiedzę o metodach roztwarzania do przeprowadzenia mineralizacji próbek stałych, skał, gleby i minerałów. - - + - - - - - - - -
M_U003 Student potrafi przeprowadzić podstawowe badanie chemiczne wody w zakresie ilościowego oznaczenia anionów i kationów ze względu na stan i zasolenie środowisk wodnych. Umie opisać ilościowo procesy wytrącania-rozpuszczania minerałów. - - + - - - - - - - -
M_U004 Student potrafi przeprowadzić w laboratorium procesy chemiczne właściwe dla hydrosfery, litosfery i atmosfery - i w oparciu o obserwacje zinterpretować ich konsekwencje. Umie opisać zadany proces środowiskowy właściwą reakcją i wykorzystać ją do celów obliczeniowych ze względu na stan i monitoring środowiska. - - + - - - - - - - -
Knowledge
M_W001 Student zna chemiczne podstawy i zasady klasyfikacji środowiskowej pierwiastków oraz specyfikę występowania w geosferach. Zna podstawowe pojęcia z zakresu inżynierii środowiska takie jak: ekosystem, cykle biogeniczne oraz czynniki je zaburzające. + - + - - - - - - - -
M_W002 Student zna i rozumie pojęcia z zakresu fizykochemii atmosfery, jej składu pionowego i procesów w niej zachodzących. Zna czynniki antropogeniczne zaburzające cykle atmosferyczne. + - + - - - - - - - -
M_W003 Student zna skład chemiczny (mineralogiczny) środowisk skalnych, zna podstawy fizykochemiczne: tworzenia się skał osadowych oraz natury krzemianów-glinokrzemianów (skały magmowe) i produktu ich wietrzenia.Student rozumie fizykochemiczna strukturę gleby, zna źródła i rodzaje chemicznych zanieczyszczeń litosfery + - + - - - - - - - -
M_W004 Student zna skład chemiczny i zróżnicowanie środowisk wodnych ze względu na zasolenie oraz specyficzne właściwości składników hydrosfery i jej udział wód w kształtowaniu środowiska. Znane są czynniki powodujące jej skażenie. + - + - - - - - - - -
Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 58 h
Module ECTS credits 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 h
Preparation for classes 8 h
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 10 h
Realization of independently performed tasks 7 h
Examination or Final test 2 h
Contact hours 1 h
Module content
Lectures (15h):
  1. Atmosfera

    ATMOSFERA
    1. Charakterystyka atmosfery
    2. Wilgotność i skład chemiczny powietrza suchego
    3. Charakterystyka troposfery
    4. Troposfera jako aerozol
    5. Gazy występujące w troposferze
    6. Efekt cieplarniany a globalne ocieplenie
    7. Klasyfikacja zanieczyszczeń powietrza
    8. Rozprzestrzenianie się i przemiany zanieczyszczeń w atmosferze
    9. Pochodzenie pierwotnych zanieczyszczeń powietrza i związane z nimi zagrożenia
    10. Pierwotne zanieczyszczenia powietrza
    11. Wtórne zanieczyszczenia powietrza
    12. Ozon w atmosferze
    13. Właściwości chemiczne atmosfery obszarów miejskich i wewnątrz pomieszczeń
    14. Reakcje i obliczenia w chemii atmosfery

  2. Litosfera

    LITOSFERA
    1. Powstawanie i skład litosfery
    2. Budowa gleby
    3. Właściwości fizyczne gleby
    4. Właściwości chemiczne gleby
    5. Problemy związane z zakwaszaniem gleb
    6. Składniki troficzne – znaczenie i formy występowania
    7. Degradacja gleb
    8. Zanieczyszczenia chemiczne gleb
    9. Pestycydy
    10. Biocydy organiczne

  3. Hydrosfera

    HYDROSFERA
    1. Rodzaje i skład wód naturalnych
    2. Klasyfikacja wód naturalnych
    3. Fizykochemiczne wskaźniki jakości wód naturalnych
    4. Chemiczne wskaźniki jakości wód naturalnych
    5. Rozkład indywiduów chemicznych w ekosystemach wodnych
    6. Materia organiczna w wodzie
    7. Metale i półmetale w hydrosferze
    8. Zanieczyszczenia wody i chemia oczyszczania ścieków

Laboratory classes (15h):

Ćwiczenia do wyboru przez prowadzącego
1. Przepisy BHP
2. Kwaśne deszcze – ocena wpływu na roślinność
3. Kwaśne deszcze jako czynnik przyspieszający procesy korozji
4. Kwaśne deszcze – ocena wpływu na materiały budowlane
5. Oznaczanie wybranych właściwości fizykochemicznych gleb
6. Właściwości sorpcyjne gleby
7. Wpływ nawożenia mineralnego na ruchliwość metali ciężkich w glebie
8. Oznaczanie wybranych właściwości fizykochemicznych wód

Additional information
Teaching methods and techniques:
  • Lectures: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Laboratory classes: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Na pierwszym wykładzie podawane są studentom warunki zaliczania wszystkich form przedmiotu. W związku z tym obecność studentów bezwzględnie obowiązkowa. Zaliczenie modułu może odbyć się maksymalnie w trzech terminach: podstawowym i dwóch poprawkowych.

Ocena z ćwiczeń laboratoryjnych jest uzależniona od oceny ze sprawozdań, kolokwium zaliczeniowego oraz aktywności na zajęciach.

Participation rules in classes:
  • Lectures:
    – Attendance is mandatory: No
    – Participation rules in classes: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Laboratory classes:
    – Attendance is mandatory: Yes
    – Participation rules in classes: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
Method of calculating the final grade:

Na ocenę końcową składają się:
50% zaliczenie wykładu
50% ocena z zajęć laboratoryjnych

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Obecność na ćwiczeniach laboratoryjnych jest bezwzględnie obowiązkowa. W przypadku zajęć
laboratoryjnych do uzyskania zaliczenia konieczne jest wykonanie wszystkich ćwiczeń. Jedynie
obecności usprawiedliwione mogą być odrabianie za zgodą prowadzącego zajęcia na dowolnej grupie
realizującej dany zakres materiału. W ramach wszystkich form zaliczenia przedmiotu nie ma możliwości
poprawiania oceny pozytywnej.

Prerequisites and additional requirements:

Prerequisites and additional requirements not specified

Recommended literature and teaching resources:

1. Chemia środowiska. Kociołek-Balawejder Elżbieta, Stanisławska Ewa, Wrocław, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, 2012
2. Chemia środowiska. Van Loon Gary W., Duffy Stephen J., Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008
3. Elementy chemii środowiska. Wąchalewski Tadeusz, Kraków, Wydawnictwa Akademii Górniczo-Hutniczej, 1997
4. Chemia środowiska. O’Neill Peter, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997
5. Chemia środowiska. Naumczyk Jeremi, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN 2017

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

1. Chemical and biological analysis of chromium waste / Anna HOŁDA, Ewa KISIELOWSKA, Tomasz NIEDOBA // Górnictwo i Geoinżynieria / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Kraków ; ISSN 1732-6702. — Tytuł poprz.: Górnictwo (Kraków). — 2009 R. 33 z. 4, s. 113–118. — Bibliogr. s. 118
2. Influence of heavy metals on soil microflora — Wpływ metali ciężkich na mikroflorę gleby / Anna HOŁDA, Ewa KISIELOWSKA, Tomasz NIEDOBA // Górnictwo i Geoinżynieria / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Kraków ; ISSN 1732-6702. — Tytuł poprz.: Górnictwo (Kraków). — 2010 R. 34 z. 4/1, s. 71–78. — Bibliogr. s. 78
3. Usuwanie wybranych jonów metali ciężkich z roztworów z wykorzystaniem naturalnego sorbentu — Removal of some heavy metal ions from solutions by using a natural sorbent / Anna MŁYNARCZYKOWSKA, Anna HOŁDA // Przemysł Chemiczny

Additional information:

Na zajęcia laboratoryjne wymagane jest ubranie ochronne – fartuch laboratoryjny, okulary ochronne (lub korekcyjne), rękawiczki nitrylowe.