Module also offered within study programmes:
General information:
Name:
Research planning and methodology variant_V
Course of study:
2019/2020
Code:
ZSDA-3-1016-s
Faculty of:
Szkoła Doktorska AGH
Study level:
Third-cycle studies
Specialty:
-
Field of study:
Szkoła Doktorska AGH
Semester:
1
Profile of education:
Academic (A)
Lecture language:
Polish
Form and type of study:
Full-time studies
Course homepage:
 
Responsible teacher:
prof. nadzw. dr hab. Grotowska Stella (stella.grotowska@gmail.com)
Dyscypliny:
Moduł multidyscyplinarny
Module summary

Celem przedmiotu jest pogłębiona refleksja nad nauką jako instytucją społeczną. Zakres problemowy przedmiotu jest szeroki, obejmuje pytania o różne teorie nauki – jej przedmiotu i metod poznania naukowego, powstawania teorii naukowych, ich sprawdzania, oceny i upowszechniania. Ponadto przedmiotem zainteresowania będą przemiany instytucji naukowych, a także kontrowersyjne zjawiska występujące we współczesnej nauce.

Description of learning outcomes for module
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Connections with FLO Method of learning outcomes verification (form of completion)
Skills: he can
M_U001 Doktorant potrafi wykorzystywać wiedzę na temat metodologii ogólnej w celu innowacyjnego rozwiązywania problemów, potrafi wnioskować na podstawie wyników badań naukowych, dokonywać analizy metodologii naukowej, a także oceny wkładu innych naukowców w tworzenie zasobów wiedzy. SDA3A_U04, SDA3A_U01 Test
M_U002 Student potrafi komunikować się na tematy specjalistyczne, definiować cel i przedmiot badań naukowych, formułować hipotezy, wnioskować na podstawie danych, oceniać wyniki badać, brać udział w transferze wiedzy. SDA3A_K01, SDA3A_K03, SDA3A_U02, SDA3A_K02, SDA3A_U04, SDA3A_U03, SDA3A_U01 Test
Knowledge: he knows and understands
M_W001 Student identyfikuje paradygmaty w nauce i kierunki ich zmian. Student zna i rozumie zasady metodologii naukowej. Student dostrzega i rozumie związki aktywności naukowej i instytucji nauki z problemami współczesnej cywilizacji. Doktorant potrafi wykorzystać wiedzę dotyczącą metodologii ogólnej w celu innowacyjnego rozwiązywania problemów, potrafi wnioskować na podstawie wyników badań naukowych, dokonywać krytycznej analizy metodologii naukowej. SDA3A_W03, SDA3A_W02, SDA3A_W04, SDA3A_W01 Test
M_W002 Student zna i rozumie metodologię naukową (odróżnia naukę od innych rodzajów wiedzy). Student identyfikuje i rozumie zasady metodologii ogólnej. Student dostrzega zasady ekonomiczne, prawne i etyczne oraz rozumie ich rolę w działalności naukowej. Student rozumie zasady transferu wiedzy i problematykę komercjalizacji wyników badań. SDA3A_W03, SDA3A_W07, SDA3A_W06, SDA3A_W01 Test
Number of hours for each form of classes:
Sum (hours)
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
20 0 0 0 0 20 0 0 0 0 0 0
FLO matrix in relation to forms of classes
MLO code Student after module completion has the knowledge/ knows how to/is able to Form of classes
Lecture
Audit. classes
Lab. classes
Project classes
Conv. seminar
Seminar classes
Pract. classes
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Skills
M_U001 Doktorant potrafi wykorzystywać wiedzę na temat metodologii ogólnej w celu innowacyjnego rozwiązywania problemów, potrafi wnioskować na podstawie wyników badań naukowych, dokonywać analizy metodologii naukowej, a także oceny wkładu innych naukowców w tworzenie zasobów wiedzy. - - - - + - - - - - -
M_U002 Student potrafi komunikować się na tematy specjalistyczne, definiować cel i przedmiot badań naukowych, formułować hipotezy, wnioskować na podstawie danych, oceniać wyniki badać, brać udział w transferze wiedzy. - - - - + - - - - - -
Knowledge
M_W001 Student identyfikuje paradygmaty w nauce i kierunki ich zmian. Student zna i rozumie zasady metodologii naukowej. Student dostrzega i rozumie związki aktywności naukowej i instytucji nauki z problemami współczesnej cywilizacji. Doktorant potrafi wykorzystać wiedzę dotyczącą metodologii ogólnej w celu innowacyjnego rozwiązywania problemów, potrafi wnioskować na podstawie wyników badań naukowych, dokonywać krytycznej analizy metodologii naukowej. - - - - + - - - - - -
M_W002 Student zna i rozumie metodologię naukową (odróżnia naukę od innych rodzajów wiedzy). Student identyfikuje i rozumie zasady metodologii ogólnej. Student dostrzega zasady ekonomiczne, prawne i etyczne oraz rozumie ich rolę w działalności naukowej. Student rozumie zasady transferu wiedzy i problematykę komercjalizacji wyników badań. - - - - + - - - - - -
Student workload (ECTS credits balance)
Student activity form Student workload
Summary student workload 26 h
Module ECTS credits 1 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 20 h
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 2 h
Realization of independently performed tasks 2 h
Examination or Final test 2 h
Module content
Conversation seminar (20h):

1. Pojęcie metodologii nauk, metodologia ogólna i szczegółowa, wiedza potoczna i wiedza naukowa, zadania metodologii, pożytki z metodologii i powody jej krytyki. Nauka, badania naukowe, materiał naukowy. Fakty i teoria naukowa, role teorii w obserwacji i eksperymencie, indukcjonizm, falsyfikacjonizm, rewolucja kopernikańska. Kłopoty z pojęciem prawdy.
Literatura:
Jerzy Apanowicz, Metodologia nauk, TNOiK, Toruń 2003, s. 9-18.
Jarosław Zieliński, Metodologia pracy naukowej, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2012, s. 24-80.
Alain F. Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką? Rozważania o naturze, statusie i metodach nauki. Wprowadzenie do współczesnej filozofii nauki, Wydawnictwo Siedmioróg, Wrocław 1993, s. 20-104, 189-196.
Zagadnienie prawdy, Andrzej Łukasik, Zakład Ontologii i Teorii Poznania, Instytut Filozofii UMCS, http://bacon.umcs.lublin.pl/~luka, https://studylibpl.com/doc/832268/zagadnienie-prawdy

2. Ogólne zasady procesu badawczego. Problemy naukowe (Skąd się biorą problemy naukowe? Problemy teoretyczne i praktyczne, ważność i aktualność problemów naukowych, problem a temat pracy naukowej, uzasadnienie problemu naukowego, założenia i hipotezy, podejście do obszaru niewiedzy).
Metoda naukowa, pytania nauki, model pracy naukowej, rodzaje wyjaśnień naukowych (genetyczne, funkcjonalne, logiczne), typy badań naukowych (podstawowe, stosowane, diagnostyczne, weryfikacyjne, kompleksowe, przyczynkarskie, heurystyczne). Dyskusja naukowa. Ocena pracy naukowej.
Literatura:
Jerzy Apanowicz, Metodologia nauk, TNOiK, Toruń 2003, s. 19-49.
Stefan Nowak, Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 2012, s. 351-365.
Jarosław Zieliński, Metodologia pracy naukowej, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2012, s. 33-51, 99-106.
Adam Sobota, Nieuczciwe chwyty w dyskusji naukowej, “Folia Iuridica Wratislaviensis” 2014, vol. 3 (2), 107–122.

3. Wiedza, społeczne uwarunkowania poznania, socjologia poznania naukowego,, podziały stosowane w nauce, podejście naukowe i jego ograniczenia, profesjonalizacja badań naukowych.
Literatura:
Marek Ziółkowski, Wiedza, w: Encyklopedia socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2002.
Stefan Amsterdamski, Nauka, w: Encyklopedia socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 1999, s. 298-301.
Jerzy Apanowicz, Metodologia nauk, TNOiK, Toruń 2003, s. 9-18.
Barry Markovsky, Lisa M. Dilks, Nauka, pseudonauka i zdrowy rozsądek, w: Joanna Heidtman, Kinga Wysieńska, Procesy grupowe, Perspektywa socjologiczna, Scholar, Warszawa 2013, s. 19-56.

4. Model poznania fizyki, podejście naukowe i jego ograniczenia, nauka i pseudonauka, problem demarkacji, funkcje badań naukowych, ogólne zasady procesu badawczego.
Literatura:
Jerzy Apanowicz, Metodologia nauk, TNOiK, Toruń 2003, s. 19-49.
Stefan Nowak, Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 2012, s. 19-50
Barry Markovsky, Lisa M. Dilks, Nauka, pseudonauka i zdrowy rozsądek, w: Joanna Heidtman, Kinga Wysieńska, Procesy grupowe, Perspektywa socjologiczna, Scholar, Warszawa 2013, s. 19-56.

5. Praktyka naukowa: Robert Merton: normatywne ramy nauki (etos), Thomas S. Kuhn: rewolucje naukowe i paradygmat, Barry Barnes i David Bloor: społeczne i kulturowe determinanty poznania naukowego. Wiedza milcząca w praktyce badawczej.
Literatura:
T. Benton, I. Craib, Filozofia nauk społecznych. Od pozytywizmu do postmodernizmu, Wrocław 2003, s. 67-77.
R. Merton, Teoria socjologiczna i struktura społeczna, Warszawa 1982, s. 493-542.
A.F. Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką? Rozważania o naturze, statusie i metodach nauki. Wprowadzenie do współczesnej filozofii nauki, Wydawnictwo Siedmioróg, Wrocław 1993, s. 127-148
Literatura dodatkowa:
Andrzej Szahaj, O tak zwanym mocnym programie socjologii wiedzy szkoły edynburskiej, repozytorium.umk.pl/…/A.%20Szahaj,%20O%…
Radosław Sojak, Spełniona obietnica. Szkic do koncepcji stylów badawczych na przykładzie socjologii wiedzy, Epigram, Bydgoszcz 2014, s. 161-168, 173-176,
Gert-Rüdiger Wegmarshaus, Od stylu myślowego do paradygmatu: o losach pewnych niewczesnych poglądów, w: Od faktu naukowego do produkcji wiedzy. Ludwik Fleck i jego znaczenie dla nauki i praktyki badawczej, (red.) B.Chołuj, J.C. Joerden, WUW, Warszawa 2013, s. 40-52.

6. Uniwersytet jako instytucja nauki (uniwersytet średniowieczny, uniwersytet humboldtowski, uniwersytet przedsiębiorczy). Przemiana celów uniwersytetu – od “poprawiania kondycji społeczeństwa” do “transferu technologii”,“współpracy między uczelnią a przemysłem”, “własności intelektualnej”, “kompleks akademicko-przemysłowy”. Problemy komercjalizacji w polskich instytucjach naukowych.
Polityka naukowa.
Literatura:
Marcin Haberla, Sebastian Bobowski, Od uniwersytetu średniowiecznego do uniwersytetu trzeciej generacji, “Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, 2013 nr 315,
Karol Sauerland, Idea uniwersytetu: aktualność tradycji Humboldta? http://repozytorium.ukw.edu.pl/bitstream/handle/item/515/Karol%20Sauerland%20Idea%20uniwersytetu%20aktualnosc%20tradycji%20Humboldta.pdf?sequence=1
Kamila Augustyn, Rola i znaczenie Uniwersytetu w obliczu przemian dokonywanych na rzecz utowarowienia wiedzy, Nauka 2019 nr 2.
Piotr Lipski, Naukoznawstwo, w: Stanisław Janeczek, Monika Walczak, Anna Starościc (red.), Metodologia nauk, Wyd. KUL, Lublin 2019, cz. II, s. 420-428.
Literatura dodatkowa: Wstęp, w: Edufactory. Samoorganizacja i opór w fabrykach wiedzy, red. Jan Sowa, Krystian Szadkowski, Kraków 2011, Wydawnictwo i Ksiegarnia, Korporacja Ha!Art http://issuu.com/korporacja_haart/docs/edufactory_samoorganizacja_i_opor_w_fabrykach_wied
Andrzej Stawicki, Strategie adaptacji polskich uniwersytetów do współczesnej rzeczywistości społecznej, Opuscula Sociologica 2015, nr 4
GUS, Szkoły wyższe i ich finanse w 2014 r., Warszawa 2015

7. Niebezpieczne związki nauki i polityki na przykładzie łysenkizmu w polskiej biologii (historia łysenkizmu, proces instytucjonalizacji łysenkizmu w polskiej nauce, trudności współczesnych badań nad łysenkizmem).
Literatura:
Studia nad łysenkizmem w polskiej biologii, red. P. Kohler, IPN, Kraków 2013, s. 9-56, 159-162.

8. Komercjalizacja nauki i konflikt interesów na przełomie XX i XXI w. (wpływy zewnętrzne w nauce, bezinteresowność, zawłaszczanie i ukrywanie wyników badań), instytucjolne uwarunkowania junk science, manipulacji w nauce, oszustwa, nieuczciwości w nauce – scientific misconduct.
Literatura:
Maciej Grabski, Uczciwość i wiarygodność nauki. Praktyka, Nauka 2009 nr 2, s. 37-59.
Sheldon Krimsky, Nauka skorumpowana?, PIW, Warszawa 2006, s. 81-98.

9. Wiedza jako własność (historia własności intelektualnej, patenty, patenty na organizmy żywe i geny, uniwersytecka tajemnica handlowa, nauka postakademicka). Prawa autorskie, autor-widmo, publikacje naukowe (prasa, książki).
Literatura:
Sheldon Krimsky, Nauka skorumpowana?, PIW, Warszawa 2006, s. 99-120, 135-143, 179-190. Emanuel Kulczycki, Książkowe publikacje naukowe w europejskich systemach ewaluacji nauki, Nauka 2019 nr 2, s. 29-45.
http://ekulczycki.pl/teoria_komunikacji/uwazajcie-na-oszustow-w-czasopismach/
Rozmowa z redaktorami czasopism naukowych http://dailysignal.com/2017/05/09/growing-problem-fake-science/

Additional information
Teaching methods and techniques:
  • Conversation seminar: Uczestnictwo w dyskusji podczas zajęć.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Obecność na zajęciach jest obowiązkowa
Przedmiot kończy się zaliczeniem w formie testu wyboru (przeprowadzony na ostatnich zajęciach) lub pracy pisemnej na temat uzgodniony z prowadzącą. Prace powinny być dostarczone elektronicznie najpóźniej na przedostatnich zajęciach.
Zaliczenie poprawkowe – test wyboru przeprowadzony w sesji poprawkowej.

Participation rules in classes:
  • Conversation seminar:
    – Attendance is mandatory: Yes
    – Participation rules in classes: Wykład: treści prezentowane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym odnoszące się do prezentowanych zagadnień zostaną poddane dyskusji podczas zajęć.
Method of calculating the final grade:

W przypadku konieczności przystąpienia do testu poprawkowego, ocena końcowa jest średnią ocen z obu testów.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Obecność na zajęciach jest kontrolowana, dopuszczalne są 2 usprawiedliwione lub nieusprawiedliwione nieobecności.
Każda następna nieobecność powinna być zaliczona – krótkie kolokwium w terminie 3 tygodni od powrotu na uczelnię po zwolnieniu lub – jeśli to nie jest możliwe, dodatkowymi pytaniami podczas testu końcowego.

Prerequisites and additional requirements:

Brak

Recommended literature and teaching resources:

Literatura obowiązująca i dodatkowa została podana przy każdej jednostce tematycznej

Scientific publications of module course instructors related to the topic of the module:

https://bpp.agh.edu.pl/autor/grotowska-stella-27550
http://selene.bu.uni.wroc.pl:8000/publikacje/Items.php?Ind=0&Item=Grotowska%20Stella%20Scj&Rok=0&Wydz=0&Etk=Grotowska,Stella.[Scj]&Lpoz=42&Ekr=0&GrTyp=0

Additional information:

-