Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Antropologia codzienności: rytuały narodzin i śmierci we współczesnej kulturze Polski
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
EINF-2-121-GK-s
Wydział:
Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Semestr:
letni
Specjalność:
Grafika komputerowa
Kierunek:
Informatyka
Semestr:
1
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr Machowska Magdalena (magdalena.etno@tlen.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Antropologia codzienności: rytuały narodzin i śmierci we współczesnej kulturze Polski.
Odwołując się do szkoły historycznej “Annales”, przyglądam się przemianom obyczajowym w ostatnim stuleciu w sferze narodzin, wesela i śmierci w polskiej kulturze. Ciekawią mnie tradycyjne i współczesne formy rytualne, zachowania, teksty, przesądy, ikonosfera i fonosfera, współtworzące te trzy ważne życiowe doświadczenia. Wykłady będą ilustrowane fragmentami filmów oraz materiałami ikonograficznymi.
Część dotycząca śmierci i żałoby zostanie najszerzej omówiona.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student zna i rozumie podstawowe terminy antropologiczne. Esej
M_W002 Student zna historię przemian obyczajowości narodzin, weselnej, pogrzebowej z ostatniego stulecia. Poznaje specyfikę warsztatu badawczego historyka i etnologa. Esej
Umiejętności: potrafi
M_U001 Student potrafi samodzielnie poszukiwać źródeł do badania obyczajowości. Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student potrafi samodzielnie sformułować problem badawczy i zinterpretować go w formie eseju. Esej
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 30 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student zna i rozumie podstawowe terminy antropologiczne. + - - - - - - - - - -
M_W002 Student zna historię przemian obyczajowości narodzin, weselnej, pogrzebowej z ostatniego stulecia. Poznaje specyfikę warsztatu badawczego historyka i etnologa. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi samodzielnie poszukiwać źródeł do badania obyczajowości. + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student potrafi samodzielnie sformułować problem badawczy i zinterpretować go w formie eseju. + - - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 50 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 8 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 8 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 4 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):
  1. Jak było? -kilka słów o szukaniu źródeł etnograficznych i historycznych.
    Podstawowe pojęcia, którymi posługuje się etnologia i antropologia: obyczaj, zwyczaj, rytuał, obrzęd, tradycja, przesądy, środki apotropeiczne.
    Obrzędy rodzinne: narodziny, wesele, pogrzeb. Przemiany obyczajowe w ostatnim stuleciu.
    Tradycyjne rytuały i współczesne ceremonie. Słowo w rytuale i ceremonii (udzielanie dóbr za pomocą słowa czyli o rytuale błogosławieństwa w kulturze tradycyjnej).
    Gatunki, funkcje i przemiany pieśni: kołysanek, pieśni weselnych i pogrzebowych. Instrumenty, muzykanci, śpiewacy pogrzebowi.
    Fotografia rodzajowa: zmiany w zakresie estetyki, tematu, formy.

  2. Jak było? -kilka słów o szukaniu źródeł etnograficznych i historycznych.
    Podstawowe pojęcia, którymi posługuje się etnologia i antropologia: obyczaj, zwyczaj, rytuał, obrzęd, tradycja, przesądy, środki apotropeiczne.
    Obrzędy rodzinne: narodziny, wesele, pogrzeb. Przemiany obyczajowe w ostatnim stuleciu.
    Tradycyjne rytuały i współczesne ceremonie. Słowo w rytuale i ceremonii (udzielanie dóbr za pomocą słowa czyli o rytuale błogosławieństwa w kulturze tradycyjnej).
    Gatunki, funkcje i przemiany pieśni: kołysanek, pieśni weselnych i pogrzebowych. Instrumenty, muzykanci, śpiewacy pogrzebowi.
    Fotografia rodzajowa: zmiany w zakresie estetyki, tematu, formy.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Formą zaliczenia jest kilkustronicowa praca, w której Student omawia samodzielnie wybrane przez siebie szczegółowe zagadnienie, powiązane z tematyką wykładów.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Brak choć zachęcam do systematycznego, aktywnego udziału w wykładach.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Ogólne:
red. M. Biernacka, M. Frankowska, W. Paprocka, Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t.1., t. 2., Wrocław 1976, 1981.
P. Kowalski, Leksykon. Znaki świata. Omen – przesąd – znaczenie, Wrocław-Warszawa 1998.
Red. Z . Staszak, Słownik etnologiczny. Terminy ogólne, Poznań 1987.
J. i R. Tomiccy, Drzewo życia. Ludowa wizja świata i człowieka, Warszawa 1975.
Warszawa 1981.
S. Czernik, Trzy zorze dziewicze. Wśród zamawiań i zaklęć, Łódź 1984.
A. Engelking, Klątwa. Rzecz o magii słowa, Wrocław 2000.
Etnologia polska między ludoznawstwem a antropologią, Poznań 1995.
G. Jahoda, Psychologia przesądu, Warszawa 1971.
P. Lorie, Przesądy. Księga wiedzy dawnej, Warszawa 1993.
P. Aries, Człowiek i śmierć, Warszawa1989.
A. M. di Nola, Tryumf śmierci. Antropologia żałoby, Kraków 2006.
A. Fischer, Zwyczaje pogrzebowe ludu polskiego, Lwów 1921.
M. Włodarski, Ars moriendi, Kraków 1987.
N. Gancarz, Brzozowa wiek później, Zmiana kulturowa w obrzędowości narodzin i śmierci, Wrocław 2007.

J. L. Pełka, Rytuały, obrzędy, święta, Warszawa 1989.
I. Skoczek, Zwyczaje, obyczaje, obrzędy, 1986.

Wesele:
Wesela 21, red. D. Majkowska-Szajer, M. Zych, Kraków 2015.
R. Gross, Dlaczego czerwień jest barwą miłości, Warszawa 1990.

Śmierć:
A. Fischer, Zwyczaje pogrzebowe ludu polskiego, Lwów 1921.
J. Kolbuszewski, „Z głębokim żalem…” O współczesnej nekrologii, Wrocław 1997.
Jacek Kolbuszewski pod jego red kilkanaście tomów tanatologicznych – problemy współczesnej tanatologii.
Irvin D. Yalom, Patrząc w słońce. Jak przezwyciężyc grozę śmierci, kilka wydań.
Jadwiga Wais, Bracia Grimm i siostra śmierć. O sztuce życia i umierania, Warszawa 2014.
Jacek Baczak, Zapiski z nocnych dyżurów, Kraków 1995.
Philipe Aries, Człowiek i śmierć, Warszawa 1989.
Zygmunt Freud, Żałoba i melancholia, wiele wydań.
Elizabeth Kubler Ross, Koło życia. Rozważania o życiu i umieraniu, Warszawa 2010.
Andrzej Szczeklik, Nieśmiertelność. Prometejski sen medycyny, Kraków 2012.
Sens choroby, sens życia, sens śmierci, red. Halina Bortnowska, Kraków1984.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

http://bpp.agh.edu.pl/autor/machowska-magdalena-06682

Informacje dodatkowe: