Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Techniki pomiarowe i monitoring w górnictwie
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
GIGR-2-106-PS-n
Wydział:
Górnictwa i Geoinżynierii
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Przeróbka surowców mineralnych
Kierunek:
Inżynieria Górnicza
Semestr:
1
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Niestacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż. Małkowski Piotr (malkgeom@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Po odbyciu kursu student zna metody kontroli zagrożeń występujących w górnictwie podziemnym i odkrywkowym. Zna zasady pomiaru oraz urządzenia i przyrządy, które może zastosować.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Ma wiedzę w zakresie technik monitoringu górotworu pod kątem stateczności wyrobisk górniczych czynnych i likwidowanych, a także zwałowisk w kopalniach odkrywkowych IGR2A_W04, IGR2A_W06, IGR2A_W05, IGR2A_W03 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_W002 Ma wiedzę w zakresie możliwości w zakresie monitoringu zagrożeń naturalnych IGR2A_W06, IGR2A_W05, IGR2A_W03, IGR2A_W02 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_W003 Ma wiedzę w zakresie kontroli wyrobisk szybowych IGR2A_W04, IGR2A_W06, IGR2A_W05, IGR2A_W03, IGR2A_W02 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_W004 Zna nieniszczące metody pomiaru konstrukcji. IGR2A_W04, IGR2A_W06, IGR2A_W05, IGR2A_W03, IGR2A_W02 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_W005 Zna zagrożenia górnicze występujące w górnictwie podziemnym, odkrywkowym i otworowym IGR2A_W04, IGR2A_W06, IGR2A_W05, IGR2A_W03, IGR2A_W02 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi wskazać właściwą metodykę i technikę pomiarową dla określania stateczności wyrobisk podziemnych. IGR2A_U02, IGR2A_U05, IGR2A_U03, IGR2A_U06, IGR2A_U04 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_U002 Potrafi wybrać metodę monitoringu zagrożeń osuwiskowych w kopalniach odkrywkowych. IGR2A_U02, IGR2A_U05, IGR2A_U03, IGR2A_U06, IGR2A_U04 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_U003 Umie interpretować wyniki pomiarów geomechanicznych i geotechnicznych. IGR2A_U02, IGR2A_U05, IGR2A_U03, IGR2A_U06, IGR2A_U04 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_U004 Umie dobrać właściwe techniki pomiarowe dla monitorowania danego typu zagrożenia w określonym ośrodku skalnym IGR2A_U02, IGR2A_U05, IGR2A_U03, IGR2A_U06, IGR2A_U04 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Ma świadomość wpływu prowadzenia monitoringu górotworu na efekt ekonomiczny zakładu górniczego. IGR2A_K01, IGR2A_W04, IGR2A_K04, IGR2A_W03, IGR2A_W02 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_K002 Zna znaczenie i wpływ górniczych technik pomiarowych na bezpieczeństwo prowadzenia zakładu górniczego. IGR2A_K01, IGR2A_W04, IGR2A_K04, IGR2A_W03, IGR2A_W02 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
27 18 9 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Ma wiedzę w zakresie technik monitoringu górotworu pod kątem stateczności wyrobisk górniczych czynnych i likwidowanych, a także zwałowisk w kopalniach odkrywkowych + + - - - - - - - - -
M_W002 Ma wiedzę w zakresie możliwości w zakresie monitoringu zagrożeń naturalnych + + - - - - - - - - -
M_W003 Ma wiedzę w zakresie kontroli wyrobisk szybowych + + - - - - - - - - -
M_W004 Zna nieniszczące metody pomiaru konstrukcji. + + - - - - - - - - -
M_W005 Zna zagrożenia górnicze występujące w górnictwie podziemnym, odkrywkowym i otworowym + + - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi wskazać właściwą metodykę i technikę pomiarową dla określania stateczności wyrobisk podziemnych. - + - - - - - - - - -
M_U002 Potrafi wybrać metodę monitoringu zagrożeń osuwiskowych w kopalniach odkrywkowych. - + - - - - - - - - -
M_U003 Umie interpretować wyniki pomiarów geomechanicznych i geotechnicznych. - + - - - - - - - - -
M_U004 Umie dobrać właściwe techniki pomiarowe dla monitorowania danego typu zagrożenia w określonym ośrodku skalnym - + - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość wpływu prowadzenia monitoringu górotworu na efekt ekonomiczny zakładu górniczego. + + - - - - - - - - -
M_K002 Zna znaczenie i wpływ górniczych technik pomiarowych na bezpieczeństwo prowadzenia zakładu górniczego. + + - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 75 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 27 godz
Przygotowanie do zajęć 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 30 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 1 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (18h):
  1. Monitoring sejsmiczny

    Ocena zagrożenia tąpaniami. Sejsmologia i sejsmoakustyka. Urządzenia pomiarowe. Geotomografia.

  2. Monitoring zagrożenia gazowego w kopalniach podziemnych

    Kontrola obecności i stężenia gazów w kopalniach podziemnych. Metody pomiarów, zasady rozmieszczania czujników. Zasady pomiaru wg rozporządzeń dotyczących prowadzenia robót górniczych w zakładach podziemnych.

  3. Kontrola zawartości metalu w rudach oraz jakości węgla on-line

    Wykonywanie pomiarów zawartości metali w skałach in situ oraz kontrola jakości urobku na przenośnikach (węgiel, rudy). Kontrola pracy przenośników i przesypów.

  4. Monitoring podziemnych wyrobisk korytarzowych i komorowych.

    Zasady i podział technik pomiarowych określających stateczność wyrobisk podziemnych. Rodzaje pomiarów – konwergencja, rozwarstwienia, szczelinowatość, obciążenia obudowy

  5. Metody nieniszczące oceny stanu obudowy.

    Omówienie metod nieniszczących i seminiszczących konstrukcji stalowych i betonowych.

  6. Badanie konstrukcji szybowych.

    Badanie stanu obudowy szybu. Ocena stanu wyrobisk szybowych.

  7. Monitoring geotechniczny w górnictwie odkrywkowym.

    Kontrola zagrożeń geotechnicznych i wodnych. Ocena stateczności skarp i zagrożeń osuwiskowych. Kontrola położenia maszyn, frontów eksploatacyjnych.

Ćwiczenia audytoryjne (9h):
  1. Analiza pomiarów konwergencji – wykonywanie profilów wyrobisk.

    Analiza wyników badań wykonywanych w wyrobiskach górniczych w różnym ośrodku skalnym i z różnym typem obudowy.

  2. Zarządzanie monitoringiem w górnictwie

    Identyfikacja intensywności zagrożeń, dobór urządzeń pomiarowych, ich lokalizacja, wymagania dotyczące urządzeń

  3. Analiza badań rozwarstwień skał i obciążeń obudowy oraz zapisów badań endoskopowych – interpretacja pomiarów.

    Analiza badań zeszczelinowania skał wokół wyrobiska. Analiza dopuszczalnych obciążeń obudowy. Interpretacja wyników. Ocena możliwości i technik wzmacniania skał wokół wyrobisk na podstawie ich monitoringu.

  4. Analiza wyników pomiarów w górnictwie odkrywkowym

    Analiza pomiarów piezometrycznych, profilów drenażowych, pomiarów geodezyjnych na skarpach wyrobisk oraz pomiarów inklinometrycznych. Interpretacja wyników.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej. Prezentacje w formie pdf są dostępne w WD.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci analizują zapisy monitoringu górotworu wykonane w kopalniach podziemnych i odkrywkowych. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Wymagana obecność na ćwiczeniach, która jest podstawą do dopuszczenia do kolokwium zaliczeniowego.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Obecność na ćwiczeniach jest obowiązkowa, aby można było pozyskać kompetencje założone w syllabusie przedmiotu.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena z kolokwium zaliczeniowego 100%. Nie można poprawiać oceny pozytywnej.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

W przypadku nieobecności na ćwiczeniach można “odrobić” zajęcia w tym samym tygodniu zajęć z inną grupą ćwiczeniową. Więcej niż 2 nieobecności na ćwiczeniach skutkują obowiązkiem wykonania konspektu lub prezentacji na zadany przez wykładowcę temat.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Brak

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Chudek, M. Duży, S. Dyduch, G. Bączek, A.: Korozja stalowej odrzwiowej obudowy podatnej a stateczność korytarzowych wyrobisk górniczych. Budownictwo Górnicze i Tunelowe, nr 3, 2008, s. 1-10.
2. Kaczarewski, T. Milkowski, D. : Monitoring i prognoza zagrożeń naturalnych W KWB “Turów”. Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej, seria Konferencje, vol. 98, nr 34, 2002, s. 203-212.
Górotworu, 10–15 Marca 2006, Danuta Flisiak, Marek Cała (eds.), Krynica 2006, s. 53–62.
3. Milkowski D., Górecka A., Wójcicka-Milewska M.: Zabezpieczenie i monitoring osuwisk powstałych na Zboczu Północnym wyrobiska odkrywkowego BOT KWB Turów S.A. Kwartalnik AGH, Rok 32, Zeszyt 2, 2008 s. 247-257.
4. Niemiec B.: Doświadczenia w stosowaniu sondy aerometrycznej w wybranych kopalniach węgla. Miesięcznik WUG nr 2, 2001, s. 19-24.
5. Prusek S.: Wybrane wyniki pomiarów dołowych w chodnikach przyścianowych. Przegląd Górniczy nr 11, 1999, s. 17-23
6. Prusek S.: Monitoring chodnika przyścianowego oraz podporność obudowy. Przegląd Górniczy nr 2, 2006, s. 9-15.
7. Prusek S.: System ciągłego monitoringu gabarytów wyrobisk korytarzowych. Przegląd Górniczy nr 7-8, 2006, s. 22 – 25.
8. PN-G-04210. Szyby górnicze. Obudowy i zbrojenia szybów. Ogólne zasady badań.
9. Nierobisz A.: Sonda aerometryczna jako narzędzie do badania szczelinowatości górotworu. Przegląd Górniczy nr 3, 2014, s. 65-70.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Majcherczyk T., Małkowski P., Niedbalski Z.: Badania in situ dla oceny doboru obudowy wyrobisk korytarzowych. . Materiały konferencyjne „Szkoły Eksploatacji Podziemnej 2004”, Wydawnictwo IGSMiE PAN, „Sympozja i konferencje nr 61”, Kraków-Szczyrk 2004, s. 197-205.
2. Majcherczyk T., Małkowski P., Niedbalski Z.: Pomiary sił osiowych w kotwiach oprzyrządowanych w wyrobiskach w obudowie podporowo-kotwiowej. Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie nr 2, 2004, s. 8-12,
3. Majcherczyk T., Małkowski P., Niedbalski Z.: Badania nowych rozwiązań technologicznych w celu rozrzedzania obudowy podporowej w wyrobiskach korytarzowych. Wyd. Naukowo-Dydaktyczne AGH, 2008.
4. Majcherczyk T., Małkowski P., Niedbalski Z.: Ruchy górotworu i reakcje obudowy w procesie niszczenia skał wokół wyrobisk korytarzowych na podstawie badań „in situ”. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Kraków 2006.
5. Niedbalski Z., Małkowski P., Majcherczyk T.: Monitoring of stand-and-roof-bolting support: design optimization. Acta Geodynamica et Geomaterialia, 2013, no 2, vol. 10, s. 215-226.
6. Majcherczyk T., Małkowski P., Niedbalski Z.: Geomechaniczna ocena stateczności wyrobisk przyścianowych w obudowie podporowo-kotwowej. Przegląd Górniczy, 2011, nr 6, s. 43-49.
7. Majcherczyk T., Małkowski P., Niedbalski Z.Badania obciążeń obudowy w wybranych wyrobiskach korytarzowych. Górnictwo i Geoinzynieria, nr 3/1, 2005, s. 289-298.
8. Małkowski Piotr, Majcherczyk Tadeusz, Niedbalski Zbigniew: Ocena istotności czynników naturalnych, górniczych i technicznych wpływających na utrzymanie wyrobisk korytarzowych. Materiały XXII Szkoły Eksploatacji Podziemnej 2013, Kraków, 18–22 lutego 2013, IGSMiE PAN, CD, 2013.
9. Małkowski P.: Zarządzanie monitoringiem zagrożeń w górnictwie Inżynieria Mineralna, R. 18, nr 2, 2017, 215-224.

Informacje dodatkowe:

Brak