Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Biologiczne metody oceny stanu środowiska
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
GIKS-1-603-n
Wydział:
Górnictwa i Geoinżynierii
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Inżynieria Kształtowania Środowiska
Semestr:
6
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Niestacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr inż. Śliwka Małgorzata (sliwka@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Zakres przedmiotu pozwala na zdobycie wiedzy dotyczącej wykorzystania organizmów żywych do oceny jakości środowiska: w biomonitoringu i biodiagnostyce stanu środowiska.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student posiada podstawową wiedze z zakresu wpływu czynników środowiskowych na organizmy żywe IKS1A_W01, IKS1A_W04 Udział w dyskusji,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_W002 Student posiada wiedzę w zakresie zmian zachodzących w środowisku w wyniku działalności człowieka IKS1A_W01, IKS1A_W04 Udział w dyskusji,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_W003 Student zna metody stosowane w biomonitoringu IKS1A_W01, IKS1A_W04 Kolokwium,
Udział w dyskusji,
Aktywność na zajęciach
M_W004 Student zna testy biologiczne wykorzystywane w diagnostyce środowiska i potrafi je odpowiednio zastosować IKS1A_W01, IKS1A_W04 Udział w dyskusji,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi ocenić wpływ antropopresji na środowisko metodami biologicznymi IKS1A_U03, IKS1A_U02, IKS1A_U05, IKS1A_U04 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Udział w dyskusji,
Sprawozdanie,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_U002 Student potrafi zaprojektować i wykonać test biologiczny IKS1A_U03, IKS1A_U02, IKS1A_U05, IKS1A_U04 Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student ma świadomość wpływu działalności człowieka na środowisko. IKS1A_K03, IKS1A_K04, IKS1A_K01 Udział w dyskusji,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_K002 Student potrafi pracować w zespole IKS1A_K03, IKS1A_K02 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
15 6 0 9 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student posiada podstawową wiedze z zakresu wpływu czynników środowiskowych na organizmy żywe + - + - - - - - - - -
M_W002 Student posiada wiedzę w zakresie zmian zachodzących w środowisku w wyniku działalności człowieka + - + - - - - - - - -
M_W003 Student zna metody stosowane w biomonitoringu + - + - - - - - - - -
M_W004 Student zna testy biologiczne wykorzystywane w diagnostyce środowiska i potrafi je odpowiednio zastosować + - + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi ocenić wpływ antropopresji na środowisko metodami biologicznymi + - + - - - - - - - -
M_U002 Student potrafi zaprojektować i wykonać test biologiczny + - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student ma świadomość wpływu działalności człowieka na środowisko. + - + - - - - - - - -
M_K002 Student potrafi pracować w zespole - - + - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 58 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 15 godz
Przygotowanie do zajęć 15 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 10 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 1 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (6h):

Podstawowe pojęcia z zakresu monitoringu biologicznego, bioindykacji i ekotoksykologii. Toksykometria. Organizmy żywe jako bioindykatory stanu środowiska. Metody biomonitoringu składowych środowiska przyrodniczego. Monitoring gatunków i siedlisk. Monitoring ekosystemów. ZMŚP – struktura i funkcjonowanie. Rodzaje testów biologicznych, procedury.
Toksykologiczna ocena skażenia środowiska.
Mikrobiologiczne wskaźniki jakości środowiska.

Ćwiczenia laboratoryjne (9h):

Zasady projektowania testów biologicznych.
Obliczanie podstawowych parametrów toksykologicznych .
Opracowanie wyników biotestów i ich interpretacja. Różnorodność biologiczna jako wskaźnik jakości środowiska. Oznaczanie bioindykatorów.
Praktyczne zastosowanie wskaźników biologicznych. Analiza i interpretacja danych monitoringowych.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie wykładu – sprawdzian z treści wykładów.
Zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych – zaplanowanie i wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych, poprawne wykonanie i zaliczenie wszystkich sprawozdań.
Obecność na zajęciach laboratoryjnych obowiązkowa.
Na ocenę z poszczególnych zajęć ma wpływ także aktywność studenta.
Przysługuje 1 termin poprawkowy zaliczenia sprawdzianu z wykładów. Poprawić można tylko ocenę niedostateczną.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Na ocenę końcową składa się:
50% ocena z kolokwium zaliczeniowego i 50% ocena z ćwiczeń laboratoryjnych

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Nieobecność na zajęciach projektowych student może odrobić z inną grupą (realizująca ten sam temat) za zgodą prowadzącego.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

brak wymagań wstępnych i dodatkowych

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Zimny H. 2006. Ekologiczna ocena stanu środowiska. Bioindykacja i biomonitoring. Agencja Rekl – Wyd. Grzegorczyk. Warszawa
2. Traczewska T.M. 2011. Biologiczne metody oceny skażenia środowiska. Oficyna Wyd. Politechniki Wrocławskiej. Wrocław
3. Jasiewicz Cz. Baran A. 2008. Przewodnik do ćwiczeń z toksykologii. Wyd. Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Kraków
4. Chemia środowiska. 1999. red. Szczepaniec-Cięciak E., Kościelniak P. cz.1 i 2, Wyd. UJ, Kraków
5. Ćwiczenia z chemii środowiska. Badanie gleb i roślin. Zastosowanie technik specjalnych. 1995 red. Szczepaniac-Cięciak E., Kościelniak P. Tom 3, Wyd. UJ, Kraków
6. Mikroskopowa analiza i ocena biologicznych procesów oczyszczania ścieków. 2004. Gdańska Fundacja Wody. Gdańsk
7. Małolepszy S. Biotechnologia roślin, wyd. PWN. Warszawa 2009,
8.. Kopcewicz J. Lewak St. (red) Fizjologia roślin. Wyd. PWN Warszawa 2007,
9. Kabata-Pendias A. Pendias H. Biogeochemia pierwiastków śladowych, wyd. PWN Warszawa 1999,
10. Dyguś K.H., Siuta J. Wasiak G., Madej. M. Roślinność składowisk odpadów komunalnych i przemysłowych.Wyd,. WSEiZ Warszawa 2012

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Śliwka M., Jakubiak M. 2010. Application of laser biotechnology for more efficient phytoremediation of biogenic elements. Ecological Chemistry and Engineering. A ; vol. 17 no. 2–3, s. 297–303,
2. Śliwka M., Baran A. Wieczorek J. 2013. Evaluation of toxic metal bioaccumulation in a reservoir of flotation tailings . Polish Journal of Environmental Studies ; vol. 22 no. 3, s. 909–914.
Jakubiak M. Śliwka M. 2008. Innovative methods of wastewater management and reclamation of degraded lands . Polish Journal of Environmental Studies ; vol. 17 no. 3A, s. 245–248,
3. Śliwka M., Jakubiak M. 2009. The application of the innovative biotechnology in hydrobotanical wastewater treatment plants. Polish Journal of Environmental Studies ; vol. 18 no. 3A, s. 445–449,.
4. Jakubiak M. Śliwka M. 2008. Management and reclamation of lands with raised soil salinity degraded by activity of mining industry . Mineral Resources Management ; t. 24 z. 3/3, s. 129–138,. 25.
5. Influence of heavy metals on soil microflora — Wpływ metali ciężkich na mikroflorę gleby / Anna HOŁDA, Ewa KISIELOWSKA, Tomasz NIEDOBA // Górnictwo i Geoinżynieria / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Kraków ; 2010 R. 34 z. 4/1, s. 71–78.

Informacje dodatkowe:

Obecność na ćwiczeniach laboratoryjnych jest bezwzględnie obowiązkowa. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.