Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Metaloznawstwo i obróbka cieplna odlewów
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
OIPO-2-107-OD-n
Wydział:
Odlewnictwa
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Odlewnictwo
Kierunek:
Inżynieria Procesów Odlewniczych
Semestr:
1
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Niestacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr inż. Tyrała Edward (tyrala@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student zna i rozumie stabilny i metastabilny układ równowagi fazowej żelazo-węgiel. IPO2A_W01, IPO2A_W02 Egzamin,
Kolokwium,
Sprawozdanie
M_W002 Student zna i rozumie przemiany fazowe występujące w czasie chłodzenia i nagrzewania stopów żelazo - węgiel. IPO2A_W01, IPO2A_W02 Egzamin,
Kolokwium
M_W003 Student zna podstawowe procesy obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej, rozumie mechanizm zmian strukturalnych oraz ich wpływ na właściwości stopów żelazo - węgiel. IPO2A_W01, IPO2A_W02 Egzamin,
Kolokwium,
Sprawozdanie
M_W004 Student ma podstawową wiedzę na temat wpływu dodatków stopowych na mikrostrukturę i właściwości stopów żelazo - węgiel. IPO2A_W01, IPO2A_W02 Egzamin,
Kolokwium,
Sprawozdanie
M_W005 Student potrafi scharakteryzować wybrane odlewnicze stopy metali nieżelaznych, zna ich właściwości, zastosowanie oraz stosowaną obróbkę cieplną. IPO2A_W01, IPO2A_W02 Egzamin,
Kolokwium,
Sprawozdanie
Umiejętności: potrafi
M_U001 Na podstawie jakościowej i ilościowej oceny składu fazowego student potrafi oszacować właściwości mechaniczne, fizyczne i użytkowe stopów Fe-C. IPO2A_U03, IPO2A_U02 Egzamin,
Kolokwium
M_U002 Student potrafi dobrać lub skorygować parametry obróbki cieplnej typowych stopów odlewniczych. IPO2A_U03, IPO2A_U02 Egzamin,
Kolokwium
M_U003 Student potrafi ocenić metodą metalograficzną skład fazowy i strukturalny dowolnego stopu żelazo - węgiel. IPO2A_U03, IPO2A_U02 Kolokwium,
Sprawozdanie
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student potrafi pracować w zespole przy powierzonym mu zadaniu. IPO2A_K01 Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 20 0 25 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student zna i rozumie stabilny i metastabilny układ równowagi fazowej żelazo-węgiel. + - + - - - - - - - -
M_W002 Student zna i rozumie przemiany fazowe występujące w czasie chłodzenia i nagrzewania stopów żelazo - węgiel. + - - - - - - - - - -
M_W003 Student zna podstawowe procesy obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej, rozumie mechanizm zmian strukturalnych oraz ich wpływ na właściwości stopów żelazo - węgiel. + - - - - - - - - - -
M_W004 Student ma podstawową wiedzę na temat wpływu dodatków stopowych na mikrostrukturę i właściwości stopów żelazo - węgiel. + - - - - - - - - - -
M_W005 Student potrafi scharakteryzować wybrane odlewnicze stopy metali nieżelaznych, zna ich właściwości, zastosowanie oraz stosowaną obróbkę cieplną. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Na podstawie jakościowej i ilościowej oceny składu fazowego student potrafi oszacować właściwości mechaniczne, fizyczne i użytkowe stopów Fe-C. - - + - - - - - - - -
M_U002 Student potrafi dobrać lub skorygować parametry obróbki cieplnej typowych stopów odlewniczych. - - + - - - - - - - -
M_U003 Student potrafi ocenić metodą metalograficzną skład fazowy i strukturalny dowolnego stopu żelazo - węgiel. - - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student potrafi pracować w zespole przy powierzonym mu zadaniu. - - + - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 150 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Przygotowanie do zajęć 25 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 30 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 45 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (20h):

Definicja faz i składników mikrostrukturalnych oraz właściwości. Stabilny i metastabilny układ równowagi żelazo-węgiel.
Przemiany podczas nagrzewania ferrytu i perlitu w austenit. Wielkość ziaren austenitu. Przemiany przy chłodzeniu austenitu. Kinetyka przemiany przechłodzonego austenitu.
Wyżarzanie odprężające, zmiękczające, normalizujące i ujednorodniające staliwa nistopowego. Hartowanie, rodzaje hartowania, hartowność, definicja i właściwości martenzytu. Odpuszczanie, rodzaje odpuszczania i kruchość odpuszczania.
Wyżarzanie odprężające, ferrytyzujące, normalizujące i grafityzujące żeliwa. Hartowanie i odpuszczanie żeliwa. Żeliwo ausferrytyczne. Żeliwo ciągliwe.
Obróbka cieplno-chemiczna staliwa i żeliwa. Nawęglanie, azotowanie i węgloazotowanie. Metalizowanie dyfuzyjne; chromowanie, aluminiowanie i borowanie.
Wpływ dodatków stopowych na krytyczne punkty w układzie żelazo-węgiel. Dodatki stopowe ferrytotwórcze i austenitotwórcze. Wpływ dodatków stopowych na przemiany przechłodzonego austenitu, hartowność i temperaturę Ms. Wpływ dodatków stopowych na przebieg odpuszczania.
Mikrostruktura staliw stopowych. Staliwa stopowe konstrukcyjne i narzędziowe. Staliwa stopowe odporne na korozję, korozja międzykrystaliczna. Staliwa stopowe żaroodporne.
Podział żeliw stopowych ze względu na strukturę. Żeliwa o podwyższonej odporności na ścieranie. Żeliwa stopowe żaroodporne. Żeliwa stopowe odporne na korozję.
Odlewnicze stopy metali nieżelaznych. Miedź i jej stopy. Aluminium i jego stopy. Stopy łożyskowe.
Obróbka cieplna odlewniczych stopów metali nieżelaznych. Utwardzanie wydzieleniowe, mechanizm utwardzania wydzieleniowego. Obróbka cieplna mosiądzów. Obróbka cieplna brązów. Obróbka cieplna stopów aluminium.

Ćwiczenia laboratoryjne (25h):

Wprowadzenie i szkolenie BHP.
1. Staliwo i żeliwo niestopowe.
2. Obróbka cieplna staliwa.
3. Obróbka cieplna żeliwa.
4. Żeliwo ausferrytyczne.
5. Staliwo i żeliwo stopowe.
6. Obróbka cieplna staliwa i żeliwa stopowego.
7. Odlewnicze stopy metali nieżelaznych.
8. Obróbka cieplna odlewniczych stopów metali nieżelaznych.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa z modułu jest obliczona na podstawie ocen z egzaminu oraz ćwiczeń laboratoryjnych z wagą 60:40

Obecność na wykładach nie jest obowiązkowa, jednak ma wpływ na ocenę końcowa. Ocena końcowa z modułu jest obliczana na podstawie zaliczenia laboratoriów, obecności na wykładach orazegzaminu. Jeżeli student uczestniczył w co najmniej 50% wykładów, wówczas ocena końcowa zostanie podniesiona o pół stopnia w stosunku do średniej oceny z ćwiczeń laboratoryjnych i egzaminu.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Obecność na ćwiczeniach laboratoryjnych jest obowiązkowa. W przypadku nieobecności studenta na ćwiczeniach laboratoryjnych należy przynieść pisemne usprawiedliwienie. Dopuszczalna jest jedna nieobecność na ćwiczeniach laboratoryjnych. Prowadzący ćwiczenie ustala wówczas indywidualnie formę zaliczenia takiego ćwiczenia. Student ma prawo do dwóch terminów poprawkowych zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych.
Zaliczenie każdego ćwiczenia laboratoryjnego jest dwustopniowe: pisemne sprawdzenie wiadomości (lub ustne na życzenie studenta) oraz pisemne sprawozdanie. Ocena z ćwiczenia jest średnią arytmetyczną z kolokwium oraz sprawozdania. Do zaliczenia, wszystkie oceny muszą być pozytywne.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. K. Przybyłowicz: „Metaloznawstwo”, WNT, Warszawa, 2003, 2007
2. L. A Dobrzański: „Metaloznawstwo z podstawami nauki o materiałach”, WNT,
Warszawa, 1998
3. T. Malkiewicz: „Metaloznawstwo stopów żelaza” PWN, Warszawa 1976,1978
4. Z. Wendorff: “Metaloznawstwo”, WNT, Warszawa, 1971
5. Cz. Podrzucki: “Żeliwo” – I i II tom, ZG STOP, Kraków,1991
6. A. Gulajew: “Metaloznawstwo”, ŚLĄSK, Katowice, 1969
7. A. Kosowski: " Metaloznawstwo i obróbka cieplna stopów odlewniczych",
WN AKAPIT, Kraków, 2003
8. J. Pacyna: “Metaloznawstwo”, UWN DYDAKTYKA, Kraków, 2005
9. M. Blicharski: “Wstęp do inżynierii materiałowej” WNT, Warszawa, 1998

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Identification of volumetric phase share of the basis of the relative magnetic loss of an alloy — Ocena udziału objętościowego faz na podstawie względnej stratności magnetycznej stopu / E. TYRAŁA, P. Tyrała // Archives of Metallurgy and Materials 2008 vol. 53 iss. 1 spec. iss., s. 271–274.
2. Measurement of phase transformation kinetics in austempered ductile iron / E. TYRAŁA, M. GÓRNY, M. KAWALEC // Archives of Foundry Engineering / Polish Academy of Sciences. Commission of Foundry Engineering ; ISSN 1897-3310. — Tytuł poprz.: Archiwum Odlewnictwa. — 2013 vol. 13 spec. iss. 3, s. 175–178.
3.Ocena zmian składu fazowego w żeliwie ADI metodą magnetyczną — [Estimation of the phase changes in the ADI by magnetic method] / Edward TYRAŁA // W: Nowoczesne technologie w odlewnictwie : XXXII konferencja naukowa z okazji Ogólnopolskiego Dnia Odlewnika 2008 : Kraków, 12 grudnia 2008 r. / Wydział Odlewnictwa Akademii Górniczo-Hutniczej, Stowarzyszenie Techniczne Odlewników Polskich. — Kraków : Wydawnictwo Naukowe „Akapit”, 2008. — ISBN: 978-83-60958-31-5. — S. 145–150.
4. Phase composition using a variable magnetic field / Edward TYRAŁA // ISIJ International ; ISSN 0915-1559. — 2014 vol. 54 no. 3, s. 700–703.

Informacje dodatkowe:

Brak