Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Płyny ekspolatacyjne
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
RMBM-2-304-ET-n
Wydział:
Inżynierii Mechanicznej i Robotyki
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Eksploatacja i technologia maszyn i pojazdów
Kierunek:
Mechanika i Budowa Maszyn
Semestr:
3
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Prowadzący moduł:
dr inż. Madej Tomasz (tmadej@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Moduł daje możliwość opanowania podstawowej wiedzy z płynów eksploatacyjnych: doboru płynów eksploatacyjnych, jakości i ekologii paliw samochodowych, olejów dla motoryzacji, systemów normalizacji i jakości płynów w procesach eksploatacji.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Posiada wiedzę z zakresie kryteriów doboru i użytkowania płynów eksploatacyjnych przy uwzględnieniu badań właściwości fizyko-chemicznych z wykorzystaniem systemów normalizacji i jakości. MBM2A_W14, MBM2A_W16, MBM2A_W09 Egzamin,
Prezentacja,
Udział w dyskusji,
Wynik testu zaliczeniowego
M_W002 Zna podstawowe metody technicznej obsługi urządzeń i systemów zasilanych płynami eksploatacyjnymi MBM2A_W14, MBM2A_W16, MBM2A_W09 Studium przypadków
M_W003 Zna zagadnienia fizyko-chemiczne związane z reologią i smarnością płynów w aspekcie wykorzystania w systemach eksploatacyjnych MBM2A_W17, MBM2A_W09 Aktywność na zajęciach,
Udział w dyskusji
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi wybrać i argumentować wybór właściwego płynu eksploatacyjnego dla rozwiązań motoryzacyjnych oraz w systemach przemysłowych MBM2A_U02, MBM2A_U01 Udział w dyskusji,
Zaangażowanie w pracę zespołu
M_U002 Umie ocenić wyniki podstawowych testów laboratoryjnych dla płynów eksploatacyjnych w stanie dostawy oraz w warunkach ich użytkowania MBM2A_U01 Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U003 Umie ocenić parametry płynów w zakresie przydatności w konkretnym zastosowaniu oraz poprawności funkcjonowania urządzenia lub systemu MBM2A_U05 Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Zaangażowanie w pracę zespołu
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Posiada umiejętność przeprowadzenia dyskusji i na jej podstawie optymalizacji doboru płynów eksploatacyjnych oraz umiejętność przekazywania myśli technicznej w inżynierskiej komunikacji interpersonalnej MBM2A_K02, MBM2A_K01, MBM2A_K06 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Odpowiedź ustna,
Prezentacja,
Sprawozdanie,
Udział w dyskusji,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Zaliczenie laboratorium
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
24 8 0 8 0 0 8 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Posiada wiedzę z zakresie kryteriów doboru i użytkowania płynów eksploatacyjnych przy uwzględnieniu badań właściwości fizyko-chemicznych z wykorzystaniem systemów normalizacji i jakości. + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna podstawowe metody technicznej obsługi urządzeń i systemów zasilanych płynami eksploatacyjnymi + - - - - - - - - - -
M_W003 Zna zagadnienia fizyko-chemiczne związane z reologią i smarnością płynów w aspekcie wykorzystania w systemach eksploatacyjnych + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi wybrać i argumentować wybór właściwego płynu eksploatacyjnego dla rozwiązań motoryzacyjnych oraz w systemach przemysłowych - - + - - + - - - - -
M_U002 Umie ocenić wyniki podstawowych testów laboratoryjnych dla płynów eksploatacyjnych w stanie dostawy oraz w warunkach ich użytkowania - - + - - + - - - - -
M_U003 Umie ocenić parametry płynów w zakresie przydatności w konkretnym zastosowaniu oraz poprawności funkcjonowania urządzenia lub systemu - - + - - + - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Posiada umiejętność przeprowadzenia dyskusji i na jej podstawie optymalizacji doboru płynów eksploatacyjnych oraz umiejętność przekazywania myśli technicznej w inżynierskiej komunikacji interpersonalnej + - + - - + - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 100 godz
Punkty ECTS za moduł 4 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 24 godz
Przygotowanie do zajęć 30 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 16 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 28 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (8h):

1. Podstawowe pojęcia dotyczące reologii i smarności płynów oraz ich przełożenie na parametry eksploatacyjne. 2h
2. Karbochemiczne i alternatywne komponenty płynów eksploatacyjnych. Dodatki uszlachetniające. Wskaźniki jakości paliw, olejów i smarów. System normalizacji. 2h
3. Paliwa dla motoryzacji – wskazania eksploatacyjne a ochrona środowiska. Benzyny i oleje napędowe – badania testowe, laboratoryjne i eksploatacyjne. 2h
4. Oleje dla motoryzacji – klasyfikacja lepkościowa i klasyfikacje jakościowe. Przemysłowe płyny eksploatacyjne – oleje przemysłowe i płyny technologiczne. Zagadnienia biodegradacji i utylizacji. płyny przemysłowe. 2h

Ćwiczenia laboratoryjne (8h):

1. Wyznaczenie lepkości dynamicznej olejów silnikowych aparatem Höpplera.
2. Wyznaczanie krzywych płynięcia i oznaczanie wskaźnika lepkości olejów silnikowych.
3. Badanie właściwości smarnych przemysłowych olejów przekładniowych na aparacie Stanhope Seta.
4. Badanie odporności na zużycie olejów hydraulicznych na maszynie Roxana.

Zajęcia seminaryjne (8h):

1. Bazy mineralne i syntetyczne dla płynów eksploatacyjnych – procesy rafinacji i podstawowe procesy przeróbki chemicznej. Reologia.
2. Rola dodatków uszlachetniających w nowoczesnych płynach eksploatacyjnych. Smarność.
3. Procesy technologiczne przygotowania gotowych produktów w obszarach paliw olejów i smarów. Wskaźniki lepkości.
4. Paliwa dla motoryzacji – wskazania eksploatacyjne a ochrona środowiska. Benzyny, oleje napędowe – badania testowe, laboratoryjne i eksploatacyjne.
5. Oleje dla motoryzacji – klasyfikacja lepkościowa i klasyfikacje jakościowe.
6. Płyny eksploatacyjne przemysłowe – podział. Oleje przemysłowe: przekładniowe, hydrauliczne, magnetoreologiczne, transformatorowe oraz do zastosowań specjalnych.
7. Płyny technologiczne. Oleje i emulsje w procesach obróbki ubytkowej, kucia, walcowania, tłoczenia.
8. Smary plastyczne. Podstawowe rodzaje, technologia wytwarzania, parametry techniczne i zastosowanie.
9. Zagadnienia normalizacji płynów i systemów jakości.
10. Przechowywanie, dystrybucja, monitoring, biodegradacja, utylizacja płynów eksploatacyjnych.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
  • Zajęcia seminaryjne: Na zajęciach seminaryjnych podstawą jest prezentacja multimedialna oraz ustna prowadzona przez studentów. Kolejnym ważnym elementem kształcenia są odpowiedzi na powstałe pytania, a także dyskusja studentów nad prezentowanymi treściami.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Ćwiczenia laboratoryjne zaliczane są na podstawie uczestnictwa w ćwiczeniach laboratoryjnych, wykonaniu sprawozdań z wszystkich laboratoriów i odpowiedzi ustnej z każdego laboratorium. Zajęcia projektowe zaliczane są na podstawie opracowania projektu z przydzielonego tematu w formie papierowej, wykonaniu prezentacji z projektu i przedstawienia jej na zajęciach projektowych. Dopuszczenie do egzaminu odbywa się na podstawie zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych i zaliczenia projektu.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
  • Zajęcia seminaryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci prezentują na forum grupy temat wskazany przez prowadzącego oraz uczestniczą w dyskusji nad tym tematem. Ocenie podlega zarówno wartość merytoryczna prezentacji, jak i tzw. kompetencje miękkie.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Zaliczenie przedmiotu uzyskuje się na podstawie średniej pozytywnych ocen: z ćwiczeń laboratoryjnych obejmujących realizację ćwiczenia, wiadomości i sprawozdanie oraz z zajęć projektowych, podczas których oceniana będzie prezentacja multimedialna i odpowiedzi autora prezentacji na pytania oraz zaangażowanie pozostałych uczestników. Zaliczenie stanowi warunek przystąpienia do egzaminu. Egzamin składa się z części pisemnej 55% i części ustnej 45%.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

W przypadku nieobecności na ćwiczeniach laboratoryjnych zachodzi konieczność odrobienia ich z inną grupą.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Znajomość zagadnień funkcjonowania maszyn i urządzeń, mechanika płynów, podstawowe zagadnienia z fizyki i chemii. Umiejętność korzystania z katalogowych baz danych dotyczących płynów eksploatacyjnych oraz systemów normalizacji.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1.Bannister K. E.: Lubrication for industry, New York: Industrial Press Inc. 1996
2.Baczewski K. Paliwa do siników o ZI lub ZS. Kałdoński T. WKŁ, Warszawa 2008
3.Normy przedmiotowe dotyczące płynów eksploatacyjnych.
4.Ryniewicz A.: Płyny eksploatacyjne (w przygotowaniu)
5.Stachowiak G. W., Batchelor A. W.: Engineering tribology, Butterworth-Heinemann, 2001 USA
6.Spikes H. A.: Lubrication Science, The Physics and Chemistry of Lubricants and Additives in Tribological System, University of London, UK
7.Wachal A.: Dobór i zastosowanie materiałów pędnych i smarów, WAT W-wa 1992,
8.Zwierzycki W. Płyny eksploatacyjne do środków transportu drogowego : charakterystyka funkcjonalna i ekologiczna, wyd. Politechniki Poznańskiej, Poznań 2006
9.Zwierzycki W.: Paliwa, oleje, motoryzacyjne płyny eksploatacyjne, wyd. Instytut Technologii Eksploatacji, Radom 1998
10.Zwierzycki W.: Oleje smarowe, dobór i użytkowanie, Wyd. Rafinerii Nafty Glimar W-wa 1996,

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Ocena lepkości olejów silnikowych z wykorzystaniem reometru rotacyjnego — Estimation of
viscosity engine oils using rotational rheometer / Anna M. RYNIEWICZ, Łukasz BOJKO,
Tomasz MADEJ // Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej ; nr 1904. Transport ; ISSN
0209-3324. — 2014 z. 83, s. 225–234. — Bibliogr. s. 234, Streszcz., Summ.
2. Ocena olejów silnikowych w badaniu lepkości i smarności — [Evaluation of motor oils in the study
of viscosity and lubricity] / Anna M. RYNIEWICZ, Łukasz BOJKO, Tomasz MADEJ // W:
XXVII Sympozjon podstaw konstrukcji maszyn [Dokument elektroniczny] : Zakopane, 22-26
września 2015 : materiały konferencyjne (na prawach rękopisu) / Politechnika Opolska. —
Wersja do Windows. — Dane tekstowe. — [Opole : PO], 2015. — 1 dysk optyczny. — Opis
wg CD. — S. [1–12]. — Wymagania systemowe: Adobe Reader. — Bibliogr. s. [11–12], Abstr.
3. Rheological testing of car engine oils / A. M. RYNIEWICZ, L. BOJKO, T. MADEJ // Journal of
the Balkan Tribological Association ; ISSN 1310-4772. — 2013 vol. 19 no. 2, s. 293–304. —
Bibliogr. s. 304, Abstr.. — A. M. Ryniewicz – dod. afiliacja: Jagiellonian University
7. Testowa metoda oceny jakości olejów silnikowych — The testing method of quality assessment of
car engine oils / Anna M. RYNIEWICZ, Łukasz BOJKO, Tomasz MADEJ // W: Eksploatacja
Bibliografia Publikacji Pracowników AGH [11.04.2019; 22:54] [1/2]
Tomasz Madej, Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki
i bezpieczeństwo pojazdów : praca zbiorowa : opracowanie monograficzne / pod red. Władysława
Mitiańca ; Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. — Kraków : Wydawnictwo PK,
cop. 2014. — ISBN: 978-83-7242-762-5. — S. 165–176. — Bibliogr. s. 175–176
8. Tribological testing of engine oils / A. M. RYNIEWICZ, L. BOJKO, T. MADEJ, A. Ryniewicz,
P. PAŁKA // Journal of the Balkan Tribological Association ; ISSN 1310-4772. — 2016 vol. 22
no. 4-II, s. 4109–4124. — Bibliogr. s. 4123–4124, Abstr.

Informacje dodatkowe:

Brak