Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Rewitalizacja obszarów zurbanizowanych i zdegradowanych
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
GBUD-2-303-RM-s
Wydział:
Górnictwa i Geoinżynierii
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Renowacja i modernizacja obiektów budowlanych
Kierunek:
Budownictwo
Semestr:
3
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż, prof. AGH Ostręga Anna (ostrega@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Zaznajomienie studenta ze specyfiką obszarów zurbanizowanych oraz obszarów zdegradowanych w wyniku działalności człowieka np. przemysłowej czy też w wyniku katastrof naturalnych oraz ze sposobami ich rewitalizacji. Student zapozna się z rewitalizacją rozumianą społeczno-gospodarcze ożywienie obszarów zurbanizowanych i zdegradowanych, w tym ochrona obiektów o wysokich walorach na wybranych studiach przypadku obrazujących różnorakie aspekty tego procesu.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Specyfikę obszarów zurbanizowanych i zdegradowanych w wyniku różnych przyczyn. BUD2A_W06 Studium przypadków ,
Udział w dyskusji,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_W002 Metodologię projektowania rewitalizacji, sposoby rewitalizacji oraz problemy związane z jej realizacją. BUD2A_W06 Udział w dyskusji,
Studium przypadków ,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Umiejętności: potrafi
M_U001 Pracować w grupie, przyjmując różne role, w celu wypracowania wizji rewitalizacji dla terenu zurbanizowanego i zdegradowanego. BUD2A_U04 Wykonanie projektu,
Udział w dyskusji,
Aktywność na zajęciach
M_U002 Przygotować plan działania na podstawie wizji rewitalizacji dla terenu zurbanizowanego i zdegradowanego wypracowanej podczas warsztatu. BUD2A_U04 Wykonanie projektu,
Udział w dyskusji,
Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Inicjowania rewitalizacji terenów zurbanizowanych i zdegradowanych, uczestniczenia w tym procesie, w tym także ochrony obiektów o wysokich walorach historycznych i architektonicznych. BUD2A_K01 Zaangażowanie w pracę zespołu,
Wykonanie projektu,
Odpowiedź ustna,
Kolokwium
M_K002 Poszerzania i uzupełniania zdobytej wiedzy – uczenia się przez całe życie. BUD2A_K01 Wykonanie projektu,
Udział w dyskusji,
Studium przypadków ,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 30 0 0 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Specyfikę obszarów zurbanizowanych i zdegradowanych w wyniku różnych przyczyn. + - - - - - - - - - -
M_W002 Metodologię projektowania rewitalizacji, sposoby rewitalizacji oraz problemy związane z jej realizacją. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Pracować w grupie, przyjmując różne role, w celu wypracowania wizji rewitalizacji dla terenu zurbanizowanego i zdegradowanego. - - - + - - - - - - -
M_U002 Przygotować plan działania na podstawie wizji rewitalizacji dla terenu zurbanizowanego i zdegradowanego wypracowanej podczas warsztatu. - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Inicjowania rewitalizacji terenów zurbanizowanych i zdegradowanych, uczestniczenia w tym procesie, w tym także ochrony obiektów o wysokich walorach historycznych i architektonicznych. + - - + - - - - - - -
M_K002 Poszerzania i uzupełniania zdobytej wiedzy – uczenia się przez całe życie. + - - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 75 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Przygotowanie do zajęć 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 15 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

1) Wprowadzenie – podstawowe pojęcia: obszar zurbanizowany, eskurbanizacja (urban sprawl), dezurbanizacja, industrializacja, obszar zdegradowany, teren poprzemysłowy, rewitalizacja terenów miejskich i zdegradowanych. Powiązanie rewitalizacji z innymi działaniami naprawczymi.
2) Potencjał i funkcje miast jako przestrzeni zurbanizowanej. Procesy urbanizacyjne miast. Fazy urbanizacji. Powstawanie i rozwój miast w okresie industrializacji.
3) Rola planowania przestrzennego w rewitalizacji obszarów zurbanizowanych i zdegradowanych. Analiza dokumentów planistycznych na wszystkich szczeblach podziału administracyjnego kraju.
4) Metodologia projektowania rewitalizacji obszarów zdegradowanych. Klasyfikacja czynników charakteryzujących obszary wymagające rewitalizacji. Optymalizacja procesu decyzyjnego.
5) Degradacja miast – przyczyny i skutki. Rewitalizacja miast, w tym miast o przemysłowej konotacji. Studia przypadku krajowe i zagraniczne.
6) Obszary zdegradowane – przyczyny i skutki degradacji, metody rekultywacji – zakres prac przy obiektach infrastruktury powierzchniowej i liniowej, podstawy prawne. Specyfika terenów poprzemysłowych, pokolejowych, powojskowych i innych obszarów zdegradowanych oraz ich rewitalizacja. Studia przypadku krajowe i zagraniczne.
7) Tereny poprzemysłowe jako potencjał dla rozwoju społeczno-gospodarczego. Ochrona i adaptacja dziedzictwa kulturowego w procesie rewitalizacji – wymogi formalno-prawne. Studia przypadku krajowe i zagraniczne.
8) Programy rewitalizacji jako narzędzie społeczno-gospodarczego ożywienia miast i terenów poprzemysłowych. Podstawy prawne i programowe. Krytyczna analiza i ocena zakresu programu rewitalizacji. Aspekt społeczny. Źródła finansowana. Studia przypadku odnoszące się do uzyskanie efektu „ożywienia” i braku takiego efektu.
9) Nowa Huta – kombinat metalurgiczny oraz miasto idealne (miasto ogród) dla kadry kombinatu. Nowa Huta jako zabytek socrealizmu. Inicjatywy na rzecz rewitalizacji Nowej Huty – części zakładu i dzielnicy.
10) „Efekt Bilbao” jako fenomen społeczno-ekonomiczno-kulturowego ożywienia (rewitalizacji) upadłego ośrodka przemysłowego w Hiszpanii. Rola kultury i innowacyjnej architektury w rewitalizacji.
11) Międzynarodowe Wystawy Budownictwa (IBA – Internationale Bauausstellung) jako programy rewitalizacji miast i regionów poprzemysłowych. Historia, formuła, efekty.
12) Projekt „Pojezierze Tarnowskie” jako rewitalizacja terenów poeksploatacyjnych w skali subregionalnej. Rola kultury, spuścizny przemysłu i innowacyjnej architektury w rewitalizacji.

Ćwiczenia projektowe (15h):

Opracowanie planu działania dla rewitalizacji wybranego obszaru zdegradowanego lub zurbanizowanego za pomocą metodologii warsztatów EASW – Europejski Warsztat Scenariuszy Świadomości (The European Awareness Scenario Workshop). Plan działań bazować ma na wizjach i pomysłach wypracowanych w ramach warsztatu.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Prezentacja multimedialna, studia przypadku, dyskusja.
  • Ćwiczenia projektowe: Metodologia EASW - Europejski Warsztat Scenariuszy Świadomości, w tym warsztat uczestniczący, praca w grupach, odgrywanie ról, burza mózgów, debata publiczna.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie wykładów na podstawie kolokwium (2 terminy) obejmujące wiedzę prezentowaną na wykładach. Zaliczenie ćwiczeń projektowych – na podstawie wykonanego projektu (planu działań dla rewitalizacji obszaru zdegradowanego lub zurbanizowanego) oraz zaangażowania podczas warsztatów organizowanych podczas ćwiczeń.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Uczestnictwo w wykładach, dyskusja na temat przedstawianych treści oraz bieżące wyjaśnianie wątpliwości.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Uczestnictwo w ćwiczeniach projektowych i wykonanie pracy w grupach.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Średnia arytmetyczna oceny z kolokwium i ćwiczeń projektowych.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Nieobecność na zajęciach musi być nadrobiona samodzielnym uzupełnieniem wiedzy i przygotowaniem części ćwiczenia projektowego.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Brak

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1) Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustawa o rewitalizacji dostępne w ISAP – Internetowy System Aktów Prawnych, http://isap.sejm.gov.pl/
2) Cygan S. (2012): Wpływ rewitalizacji terenów pogórniczych na małe miasta – przykład Ferropolis, [w:] Materiały VI Międzynarodowej Konferencji pn. Innowacyjne Rozwiązania Rewitalizacji Terenów Zdegradowanych. Ustroń 2-4.10.2012 r.
3) FUNDEKO Sp. J. (2011): Raport końcowy z realizacji badania: Rewitalizacja obszarów zdegradowanych – ocena procesu i identyfikacja pożądanych kierunków działania podmiotów publicznych i prywatnych w województwie śląskim. Wyd. Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego, Katowice.
4) Guzik R. (red.) (2009): Rewitalizacja miast w Wielkiej Brytanii. Tom 1 serii: Rewitalizacja miast polskich. Wyd. Instytut Rozwoju Miast. Kraków.
5) Skalski K. (2009): Rewitalizacja we Francji – zarządzanie przekształceniami obszarów kryzysowych w miastach. Tom 2 serii: Rewitalizacja miast polskich. Wyd. Instytut Rozwoju Miast. Kraków.
6) Bryx M., Jadach-Sepioło A. (red.) (2009): Rewitalizacja miast w Niemczech. Tom 3 serii: Rewitalizacja miast polskich. Wyd. Instytut Rozwoju Miast. Kraków.
7) Jarczewski W. (red.) (2009): Przestrzenne aspekty rewitalizacji – śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe. Tom 4 serii: Rewitalizacja miast polskich. Wyd. Instytut Rozwoju Miast. Kraków.
8) Muzioł-Węcławowicz A. (red.) (2010): Przykłady rewitalizacji miast. Tom 12 serii: Rewitalizacja miast polskich. Wyd. Instytut Rozwoju Miast. Kraków.
9) Domański B., Ziobrowski Z. (2010): Rewitalizacja miast jako dziedzictwa materialnego i duchowego oraz czynnik zrównoważonego rozwoju. Seria: Rewitalizacja miast polskich. Wyd. Instytut Rozwoju Miast. Kraków.
10) Adamski T. (2007): Doświadczenia niemieckie i francuskie w zakresie rewitalizacji terenów poprzemysłowych, [w:]. Materiały 2. Konferencji REGENTIF pt. Rewitalizacja miast poprzez regenerację terenów poprzemysłowych: innowacja i dobra praktyka, Lenartowicz J.K., Maciąg D. (red.), Kraków, s. 67–76.
11) Lasłowski E., Szwajda S., Mijalski G. (2007): Rewitalizacja terenów poprzemysłowych na przykładzie zlikwidowanej Kopalni „Katowice-Kleofas”, [w:] Materiały IX Konferencji pn. Górnicze Dziedzictwo Kulturowe i Rewitalizacja Terenów Poprzemysłowych, s. 157–171.
12) Gasidło K., Gorgoń J. (red.) (1999): Modelowe przekształcenia terenów poprzemysłowych i zdegradowanych. Wyd. Centrum Usług Drukarskich H. Miler, Chorzów.
13) Programy rewitalizacji miast.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1) Ostręga A. (2016): Zrewitalizowane tereny pogórnicze jako przestrzenie publiczne [w:] Skowronek J. (red): Innowacyjne rozwiązania rewitalizacji terenów zdegradowanych. Wydawca Centrum Badań i Dozoru Górnictwa Podziemnego Sp. z o.o. w Lędzinach. Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach, s. 47–57.
2) Ostręga A. (2016): Możliwości atrakcyjnej rewitalizacji terenów poeksploatacyjnych – przykłady z Polski i Niemiec [w:] (red.): L. Gazda: Lubelski Bursztyn: znaleziska, geologia, złoża, perspektywy. Wydawca Państwowa Wyższa szkoła Zawodowa w Chełmie, s. 192–209.
3) Ostręga A., Szewczyk-Świątek A., Świątek W. (2016): Innowacje w rewitalizacji rejonów eksploatacji piasków i żwirów – Pojezierze Tarnowskie. Kruszywa: produkcja, transport, zastosowanie 2/2016, s. 104–109.
4) Ostręga A. (2014): Rewitalizacja obszarów po działalności wydobywczej w formule publiczno-prywatnej współpracy na przykładzie żwirowni w Radłowie [w:] Cała M., von Bismarck F., Illing M. (red.) Geotechniczne i środowiskowe aspekty rekultywacji i rewitalizacji obszarów pogórniczych w Polsce i w Niemczech. Wydawnictwa AGH, Kraków, s. 429–440.
5) Ostręga A. (2014): Holistyczne podejście do rewitalizacji (po)górniczych regionów i rejonów. Przegląd Górniczy, t. 70, nr 10, s. 128–133.
6) Ostręga A. (2012): Zintegrowane podejście do rewitalizacji miasta Wieliczka [w:] Skowronek J. (red): Innowacyjne rozwiązania rewitalizacji terenów zdegradowanych. Wydawca Centrum Badań i Dozoru Górnictwa Podziemnego Sp. z o.o. w Lędzinach. Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach, s. 78–91.
7) Ostręga A. (2013): Organizacyjno-finansowe modele rewitalizacji w regionach górniczych. Wydawnictwa AGH. Seria rozprawy i monografie, nr 279 Kraków, s. 205.
8) Cała M., Ostręga A. (2013): Geotechnical Aspects of Revitalisation of Post-mining Areas – an Example of the Adaptation of Katowice Hard Coal Mine for the New Silesian Museum. Archives of Mining Sciences, no. 2, vol. 58, s. 361–374.
9) Lenartowicz J. K., Ostręga A. (2012): Revitalisation of post-industrial areas through the preservation of technical heritage in Poland. AGH Journal of Mining and Geoengineering, vol. 36, no. 2, s. 181–192.
10) Ostręga A., Teodorski D., Becker R. (2012): Regeneration of post-industrial facilities in the Legnica–Głogów Copper Mining District illustrated with an example of “Obora” Filling Sand Mine. AGH Journal of Mining and Geoengineering, vol. 36, no. 2, s. 259–268.
11) Uberman R., Ostręga A. (2012): Reclamation and revitalisation of lands after mining activities. Polish achievements and problems. AGH Journal of Mining and Geoengineering, vol. 36, no. 2, s. 285–297.
12) Ostręga A. (2012): Dziedzictwo przemysłu naftowego Ziemi Gorlickiej – znaczenie, stan zachowania i wytyczne dla rewitalizacji. Przegląd Górniczy, t. 68, nr 7 s. 88–97.
13) Ostręga A. (2012): Prawne uwarunkowania ochrony dziedzictwa górniczego w procesie likwidacji, rekultywacji i rewitalizacji. Przegląd Górniczy, t. 68, nr 12, s. 52–61.
14) Ostręga A., Uberman R., Stożek Ł., Muzykiewicz B. (2011): Koncepcja rekultywacji i docelowego zagospodarowania kopalni wapienia ,,Kujawy”. Górnictwo i Geologia XV. Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 132, Studia i Materiały nr 39; Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, s. 223–224.
15) Ostręga A. (2009): Dziedzictwo górnicze podstawą rewitalizacji miast. Prace Naukowe Instytutu Górnictwa i Geoinżynierii Politechniki Wrocławskiej Nr 125. Seria: Studia i Materiały Nr 35, s. 161–170.
16) Ostręga A. (2008): Odnowa miast poprzez rewitalizację obszarów poprzemysłowych – przykłady i metoda [w] Kleczkowski P. (red.) Methods for the management of city revitalisation. Dom Wydawnictw Naukowych, Kraków.
17) Ostręga A., Uberman R. (2007): Polish revitalisation. Examination of the methods used to revitalise quarrying areas in Poland after extraction has ceased. Mining Environmental Management. s. 18–20.
18) Ostręga A. (2007): Programy rewitalizacji – rola lokalnych samorządów w ich przygotowaniu i realizacji. Kopaliny Podstawowe i Pospolite Górnictwa Skalnego. Nr 2, s. 16–20.
19) Ostręga A., Kasprzyk R. (2007): Społeczne aspekty rewitalizacji. Górnictwo Odkrywkowe nr 5-6, s. 169–175.
20) Ostręga A., Gugała R. (2007): Rewitalizacja obszarów poeksploatacyjnych w Zagłębiu Bełchatowskim – analiza uwarunkowań. Górnictwo Odkrywkowe nr 5-6, s. 161–167.
21) Ostręga A., Uberman R. (2006): Formalnoprawne problemy rewitalizacji terenów. Górnictwo i Geoinżynieria. Zeszyt 4, s. 115–127.
22) Uberman R., Ostręga A. (2005): Applying the Analytic Hierarchy Process in the Revitalisation of Post-Mining Areas Field [w:] Materiały International Symposium on the Analytic Hierarchy Process, Honolulu.
23) Ostręga A. (2004): Nowatorskie rozwiązania w rekultywacji i zagospodarowaniu obszarów poprzemysłowych na przykładzie Zagłębia Ruhry w Niemczech. Przegląd Górniczy nr 7–8, s. 56–57.
24) Uberman R., Ostręga A. (2004): Sposoby rekultywacji i zagospodarowania zwałowisk nadkładu i składowisk odpadów górniczych. Górnictwo Odkrywkowe, nr 7-8, s. 80–87.
25) Ostręga A. (2003): The Redevelopment of North – East Essen as an ‘Umbrella’ Project. Flagship project. [w:] Santorio F., Yoshi N. „Flagship for the Ruhr”. Wydawca Initiativkreis Ruhrgebiet Verwaltungs- GmbH. Essen – Niemcy, s. 225–252.

Informacje dodatkowe:

Brak