Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Barwniki, pigmenty i środki pomocnicze
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
CCHB-1-502-s
Wydział:
Inżynierii Materiałowej i Ceramiki
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Chemia Budowlana
Semestr:
5
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
prof. dr hab. inż. Sokołowska Jolanta (jolanta.sokolowska@p.lodz.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Podział użytkowy i chemiczny środków barwiących. Barwniki azowe i antrachinonowe. Barwniki bezpośrednie, kwasowe, zawiesinowe, fotochromowe i termochromowe. Pigmenty organiczne i nieorganiczne. Właściwości użytkowe barwników i pigmentów, sposób ich oceny. Pigmenty perłowe i tzw. funkcjonalne. Systemy oceny barwy. Wybielacze optyczne. Podstawowe struktury chemiczne. Rola i przeznaczenie. Środki powierzchniowo czynne i ich zastosowanie. Absorbery UV. Pomiar barwy.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 1. wymienić grupy użytkowe barwników; CHB1A_W03 Egzamin
M_W002 2. wyjaśnić różnicę między barwnikiem i pigmentem; CHB1A_W03 Egzamin
M_W003 3. wyjaśnić różnicę między pigmentami nieorganicznymi i organicznymi; CHB1A_W03 Egzamin
M_W004 4. wymienić rodzaje farb stosowanych w budownictwie; CHB1A_W03 Egzamin
M_W005 5. omówić zasadę działania pigmentów funkcjonalnych; CHB1A_W03 Egzamin
M_W006 6. wyjaśnić różnicę między rodzajami środków powierzchniowo-czynnych; CHB1A_W03 Egzamin
M_W007 7. wyjaśnić zasadę działania absorberów UV; CHB1A_W03 Egzamin
Umiejętności: potrafi
M_U001 1. wykonać syntezę wybranych związków barwnych; CHB1A_U02 Wynik testu zaliczeniowego
M_U002 2. zbadać odporności użytkowe pigmentów, barwników i absorberów UV; CHB1A_U02 Wynik testu zaliczeniowego
M_U003 3. organizować pracę własną i grupy. CHB1A_U03 Wynik testu zaliczeniowego
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
60 30 0 30 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 1. wymienić grupy użytkowe barwników; + - + - - - - - - - -
M_W002 2. wyjaśnić różnicę między barwnikiem i pigmentem; - - + - - - - - - - -
M_W003 3. wyjaśnić różnicę między pigmentami nieorganicznymi i organicznymi; - - + - - - - - - - -
M_W004 4. wymienić rodzaje farb stosowanych w budownictwie; - - + - - - - - - - -
M_W005 5. omówić zasadę działania pigmentów funkcjonalnych; - - + - - - - - - - -
M_W006 6. wyjaśnić różnicę między rodzajami środków powierzchniowo-czynnych; - - + - - - - - - - -
M_W007 7. wyjaśnić zasadę działania absorberów UV; - - + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 1. wykonać syntezę wybranych związków barwnych; - - + - - - - - - - -
M_U002 2. zbadać odporności użytkowe pigmentów, barwników i absorberów UV; - - + - - - - - - - -
M_U003 3. organizować pracę własną i grupy. - - + - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 125 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 60 godz
Przygotowanie do zajęć 20 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 10 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 20 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 3 godz
Inne 10 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

Podział użytkowy i chemiczny środków barwiących. Barwniki azowe i antrachinonowe. Barwniki bezpośrednie, kwasowe, zawiesinowe, fotochromowe i termochromowe. Pigmenty organiczne i nieorganiczne. Biel cynkowa, biel tytanowa, żółcień kadmowa, żółcień chromowa, żółcień cynkowa, czerwień kadmowa, czerwień żelazowa, błękit paryski, ultramaryna, zieleń chromowa. Właściwości użytkowe barwników i pigmentów (odporność na działanie światła, odporność na działanie rozpuszczalników), sposób ich oceny. Pigmenty perłowe i tzw. funkcjonalne. Systemy oceny barwy. Wybielacze optyczne. Podstawowe struktury chemiczne: pochodne stilbenu, kumaryny, heterocykliczne środki optycznie rozjaśniające. Rola i przeznaczenie. Środki powierzchniowo czynne: anionowe kationowe, amfoteryczne i niejonowe. Zastosowanie środków powierzchniowo czynnych w różnych gałęziach przemysłu. Absorbery UV.

Ćwiczenia laboratoryjne (30h):

1. Wykonanie syntezy barwnika.
2. Wykonanie syntezy pigmentu organicznego.
3. Sporządzenie wymalowania olejnego i folii PCV.
4. Synteza wybranego wybielacza optycznego, barwnika fluoryzującego lub termochromowego.
5. Wykonanie syntezy środka powierzchniowo czynnego.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie przedmiotu: egzamin pisemny.
Zaliczenie laboratorium na podstawie wykonanych preparatów, złożonych sprawozdań i kolokwiów cząstkowych.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa składa się w 60% z oceny egzaminu i 40% oceny laboratorium.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Ostatnie laboratorium przeznaczone na odrobienie zaległości.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Podstawowa znajomość chemii organicznej oraz ogólnej.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Stiepanow B. I.: Podstawy chemii i technologii barwników. WN-T 1980;
2. Przondo J.: Związki powierzchniowo czynne i ich zastosowanie w produktach chemii gospodarczej. Politechnika Radomska, Wydawnictwo, Radom, 2007;
3. Ogonowski J., Tomaszkiewicz-Potępa.:Związki powierzchniowo czynne. Politechnika Krakowska, Kraków 1999.
4. Zollinger H.: Color Chemistry. Wiley-VCH, Zurich, 1991.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Publikacje
1. Jolanta Kolińska, Aleksandra Grzelakowska, Jolanta Sokołowska, Novel 7-maleimido-2(1H)-quinolones as potential fluorescent sensors for the detection of sulfhydryl groups, Coloration Technology, 2018, 134, 148-155 (IF2018=1.168, 25 pkt. MNiSW).
2. Radosław Podsiadły, Jolanta Sokołowska, Jolanta Kolińska, Aleksandra Grzelakowska, Synthesis and photochemical reaction of benzo[a]quinoxalino[2,3-c]phenazine dyes, Coloration Technology, 2017, 133, 498-505 (IF2017=1.168, 25 pkt. MNiSW).
Patenty
1. J. Sokołowska, A. Grzelakowska, J. Kolińska, R. Strzelczyk, Ł. Piotrowski, Związki, pochodne 5H-benzo[a]fenoksazyno-5-onu oraz sposób ich wytwarzania, nr zgłoszenia P. 410408 (data udzielenia 04.10.2018).
2. J. Sokołowska, A. Grzelakowska, J. Kolińska, R. Strzelczyk, A. Maruszewska,
Ł. Piotrowski, Związki, pochodne 5H-benzo[a]fenoksazyno-5-onu oraz sposób ich wytwarzania, nr zgłoszenia P. 412193 (data udzielenia 25.06.2018).
3. J. Sokołowska, A. Grzelakowska, Sposób wytwarzania pochodnych
5H-benzo[a]fenoksazyno-5-onu, nr patentu 229159, nr zgłoszenia P. 410405 (data udzielenia 04.10.2017).

Informacje dodatkowe:

Brak