Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Dostępność informacji elektronicznej
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
EELT-2-119-AP-s
Wydział:
Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Automatyka przemysłowa i automatyka budynków
Kierunek:
Elektrotechnika
Semestr:
1
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
Rogus Grzegorz (rogus@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

W ramach zajęć przedstawione zostanie pojęcie dostępności informacji, obowiązujące standardy dostępności informacji, standard WCAG 2.0 oraz standardy tworzenia aplikacji mobilnych.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Posiada wiedzę na temat pojęcia dostępnej informacji oraz zasad uniwersalnego projektowania informacji. Ma świadomość kogo, dlaczego, w jaki sposób i w jakim zakresie dotyka wykluczenie cyfrowe. Aktywność na zajęciach
M_W002 Ma wiedzą na temat obowiązującego standard dostępności oraz zna Polskie i Europejskie regulacje prawne określające wymogi publikowania dostępnej informacji oraz tworzenia dostępnych produktów i usług elektronicznych. Aktywność na zajęciach
M_W003 Zna konstrukcję międzynarodowego standardu dostępności WCAG 2.0 oraz zasady jego wykorzystywania. Wykonanie projektu
M_W004 Ma wiedzę na temat najpopularniejszych na świecie standardów tworzenia dostępnych aplikacji mobilnych. Wykonanie projektu
M_W005 Poznał szereg narzędzi, które można zastosować do tworzenia dostępnych treści elektronicznych. Będą to walidatory oraz wtyczki dla przeglądarek i edytorów do automatycznego badania dostępności serwisów internetowych oraz dokumentów elektronicznych, narzędzia umożliwiające szybkie i wygodne tworzenie napisów dla osób słabosłyszących czy też walidatory analizujące zrozumiałość i stopień skomplikowania tekstu. Projekt
Umiejętności: potrafi
M_U001 Poznał i potrafi w praktyce zastosować zasady powstawania i wykorzystania audiodeskrypcji dla osób niewidomych, zrozumiałych tekstów dla osób z obniżoną normą intelektualną, napisów dla osób słabo słyszących oraz zasad wykorzystania języka migowego dla głuchych. Wykonanie projektu
M_U002 Umie zaprojektować oprogramowanie mobilne spełniające standardy dostępności wykorzystując wiedzę zdobytą na podstawie analizy podejścia do kwestii dostępności i uniwersalnego projektowania największych na świecie firm technologicznych jak Apple, Google, Microsoft czy Samsung. Wykonanie projektu
M_U003 Potrafi tworzyć aplikacje Webowe w oparciu o technologie HTML5 Wykonanie projektu
M_U004 Potrafi zaprojektować a następnie zaimplementować aplikację mobilna pod Androida zgodna ze standardami dostępności informacji Wykonanie projektu
M_U005 Potrafi rozpoznawać i tworzyć ogólno dostępne dokumenty i multimedia elektroniczne. Wykonanie projektu
M_U006 Potrafi zaprojektować i zaimplementować rozbudowana stronę internetowa spełniająca kryteria dostenosci Wykonanie projektu
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Poznanie narzędzi wykorzystywanych przez osoby niepełnosprawne do obsługi urządzeń cyfrowych w celu pełnego zrozumienia w jaki sposób osoby z różnego rodzaju niepełnosprawnościami obsługują urządzenia elektroniczne Aktywność na zajęciach
M_K002 Na podstawie przykładów obrazującymi bariery w dostępie do informacji elektronicznej rozumie praktyczny wymiar cyfrowej dostępności. Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
15 0 0 0 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Posiada wiedzę na temat pojęcia dostępnej informacji oraz zasad uniwersalnego projektowania informacji. Ma świadomość kogo, dlaczego, w jaki sposób i w jakim zakresie dotyka wykluczenie cyfrowe. - - - + - - - - - - -
M_W002 Ma wiedzą na temat obowiązującego standard dostępności oraz zna Polskie i Europejskie regulacje prawne określające wymogi publikowania dostępnej informacji oraz tworzenia dostępnych produktów i usług elektronicznych. - - - + - - - - - - -
M_W003 Zna konstrukcję międzynarodowego standardu dostępności WCAG 2.0 oraz zasady jego wykorzystywania. - - - + - - - - - - -
M_W004 Ma wiedzę na temat najpopularniejszych na świecie standardów tworzenia dostępnych aplikacji mobilnych. - - - + - - - - - - -
M_W005 Poznał szereg narzędzi, które można zastosować do tworzenia dostępnych treści elektronicznych. Będą to walidatory oraz wtyczki dla przeglądarek i edytorów do automatycznego badania dostępności serwisów internetowych oraz dokumentów elektronicznych, narzędzia umożliwiające szybkie i wygodne tworzenie napisów dla osób słabosłyszących czy też walidatory analizujące zrozumiałość i stopień skomplikowania tekstu. - - - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Poznał i potrafi w praktyce zastosować zasady powstawania i wykorzystania audiodeskrypcji dla osób niewidomych, zrozumiałych tekstów dla osób z obniżoną normą intelektualną, napisów dla osób słabo słyszących oraz zasad wykorzystania języka migowego dla głuchych. - - - + - - - - - - -
M_U002 Umie zaprojektować oprogramowanie mobilne spełniające standardy dostępności wykorzystując wiedzę zdobytą na podstawie analizy podejścia do kwestii dostępności i uniwersalnego projektowania największych na świecie firm technologicznych jak Apple, Google, Microsoft czy Samsung. - - - + - - - - - - -
M_U003 Potrafi tworzyć aplikacje Webowe w oparciu o technologie HTML5 - - - + - - - - - - -
M_U004 Potrafi zaprojektować a następnie zaimplementować aplikację mobilna pod Androida zgodna ze standardami dostępności informacji - - - + - - - - - - -
M_U005 Potrafi rozpoznawać i tworzyć ogólno dostępne dokumenty i multimedia elektroniczne. - - - + - - - - - - -
M_U006 Potrafi zaprojektować i zaimplementować rozbudowana stronę internetowa spełniająca kryteria dostenosci - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Poznanie narzędzi wykorzystywanych przez osoby niepełnosprawne do obsługi urządzeń cyfrowych w celu pełnego zrozumienia w jaki sposób osoby z różnego rodzaju niepełnosprawnościami obsługują urządzenia elektroniczne - - - + - - - - - - -
M_K002 Na podstawie przykładów obrazującymi bariery w dostępie do informacji elektronicznej rozumie praktyczny wymiar cyfrowej dostępności. - - - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 60 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 15 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 45 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Ćwiczenia projektowe (15h):

1. Podczas pierwszych zajęć studenci poznają definicję uniwersalnego projektowania, dostępności, dostępnej informacji, a w tym również informacji elektronicznej. dowiedzą się kogo, dlaczego, w jaki sposób i w jakim zakresie dotyka wykluczenie cyfrowe.
2. W trakcie zajęć poświęconych dostępności serwisów internetowych studenci poznają obowiązujący w Polsce standard dostępności oraz Polskie i Europejskie regulacje prawne określające wymogi publikowania dostępnej informacji oraz tworzenia dostępnych produktów i usług elektronicznych. Poznają konstrukcję międzynarodowego standardu dostępności WCAG 2.0 oraz zasady jego wykorzystywania.
3. W trakcie zajęć poświęconych dostępności serwisów i usług sieciowych, analizowane będą wszystkie kryteria sukcesu standardu WCAG 2.0 (Web Content Accessibility Guidelines) wraz z licznymi przykładami obrazującymi bariery w dostępie do informacji elektronicznej. Dzięki temu studenci poznają faktyczny a nie jedynie hipotetyczny wymiar cyfrowej dostępności.
4. Przedmiotem zajęć będzie również dostępność dokumentów i multimediów elektronicznych. Słuchacze dowiedzą się jakie bariery w dostępie do informacji mogą zawierać poszczególne źródła cyfrowej informacji oraz jak przygotowywać je w dostępny sposób. Nauczą się rozpoznawania i tworzenia dostępnych treści. Poznają zasady powstawania i wykorzystania audiodeskrypcji dla osób niewidomych, zrozumiałych tekstów dla osób z obniżoną normą intelektualną, napisów dla osób słabo słyszących oraz zasad wykorzystania języka migowego dla głuchych.
5. Kolejne zajęcia poświęcone będą dostępności aplikacji mobilnych. W ich trakcie słuchacze zapoznają się z najpopularniejszymi na świecie standardami tworzenia
dostępnych aplikacji mobilnych, zobaczą przykłady dostępnych i niedostępnych aplikacji, poznają podejście do kwestii dostępności i uniwersalnego projektowania największych na świecie firm technologicznych jak Apple, Google, Microsoft czy Samsung. Poznają ogromny potencjał drzemiący w mobilnych technologiach, który można wykorzystać do tworzenia mobilnych produktów i usług dla wszystkich, w tym również osób o specjalnych potrzebach.
6. Na zakończenie zajęć teoretycznych studenci poznają szereg narzędzi, które mogą zostać przez nich wykorzystane do tworzenia dostępnych treści elektronicznych. Będą to walidatory oraz wtyczki dla przeglądarek i edytorów do automatycznego badania dostępności serwisów internetowych oraz dokumentów elektronicznych, narzędzia umożliwiające szybkie i wygodne tworzenie napisów dla osób słabosłyszących czy też walidatory analizujące zrozumiałość i stopień skomplikowania tekstu.
7. Dodatkowo w trakcie praktycznych zajęć słuchacze będą mogli zapoznać się z różnego rodzaju dostępnymi urządzeniami elektronicznymi, zarówno specjalistycznymi jak i tymi stworzonymi w sposób uniwersalny. Sami będą mogli spróbować w oparciu o różne programy odczytu ekranu bezwzrokowej obsługi komputera, wykorzystania tabletu przy bardzo dużym powiększeniu, skorzystania z czytnika ebooków nieposiadającego wyświetlacza lub palpacyjnie doświadczyć obsługi linijki brajlowskiej używanej przez osoby niewidome. Dopiero osobista próba skorzystania z technologii asystujących zapewni studentom odpowiednią perspektywę i pozwoli im w pełni zrozumieć w jaki sposób osoby z różnego rodzaju niepełnosprawnościami obsługują urządzenia elektroniczne.

8. Poznanie szczegółów technologii HTML5 – ze szczególnym naciskiem na nowe znaczniki semantyczne, multimedialne, formularze itp.

9. Poznanie zasad formatowania layout stron z wykorzystaniem CSS3.
Zasady projektowanie stron WWW. Projektowanie elastyczne. Zasady tworzenia stron responsywnych. Typografia na stronie WWW. Przegląd narzędzi projektanta

10. Zaawansowany JavaScript oraz biblioteki i frameworki stosowane do tworzenia aplikacji webowej

11. Wprowadzenie do tworzenia aplikacji dla platformy Android: architektura aplikacji, zestawienie środowiska developerskiego, tworzenie prostych aplikacji

12. Tworzenie graficznych interfejsów użytkownika w Android.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie na podstawie oceny uzyskanej za wykonanie projektu zaliczeniowego.

Zasada zaliczenia w trybie poprawkowym:
W przypadku gdy student nie uzyskał zaliczenia w terminie istnieje możliwość uzyskania zaliczenie w trybie poprawkowym. Uzyskanie zaliczenie wymagać będzie zrealizowania podanego przez prowadzącego zadania projektowego.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Zaliczenie na podstawie oceny uzyskanej za wykonanie projektu zaliczeniowego.

Cześć zajęć prowadzonych jest w formie wykładowej, cześć jako zajęcia terenowe (np w celu skorzystania z ogólno-dostępnych urządzeń typu Bankomat – w celu doświadczenia z jakimi barierami borykają się osoby niepełnosprawne).
Uzupełnieniem zajęć teoretycznych jest projekt polegający na stworzeniu strony internetowej, aplikacji, aplikacji mobilnej itp. (według wyboru studenta) zgodnie z zasadami dostępności.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Samodzielne przerobienie zaległego materiału.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Wstępna znajomość standardu HTML5 oraz umiejętność programowania w Java oraz JavaScript.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Błaszczak A. red., Raport Rzecznika Praw Obywatelskich, Dostępność witryn internetowych instytucji publicznych, Biuletyn Rzecznika Praw Obywatelskich 2013, Nr 9
2. Butkiewicz M., Internet w instytucjach publicznych – Zagadnienia prawne, Difin, Warszawa 2006
Butkiewicz U., Künstler I., Więckowski R., Audiodeskrypcja – Zasady tworzenia, Fundacja Kultura Bez Barier, Warszawa 2012
3. Butkiewicz U., Künstler I., Więckowski R., Żórawska A., Napisy dla osób niesłyszących i słabo słyszących, Kultura Bez Barier, Warszawa 2012
4. Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Klucz do informacji – Dostępność informacji elektronicznej, FIRR, Kraków 2009
5. Grupa ds. dostępności zasobów internetowych, Mapa Dostępności – Proces tworzenia dostępnego serwisu internetowego zgodnego z WCAG 2.0, SPRUC, Warszawa 2015
6. IAB Polska, Wygoda zakupów w sklepach internetowych – Dostępność stron dla wszystkich, Divante, Warszawa 2012
7. Jachowicz M., Kotulski M., Forma dokumentu elektronicznego w działalności administracji publicznej, Difin, Warszawa 2012.
8. J. J. Jadacki (red.), A. Jedynak, G. Lissowski, W. Nawrocki, W. Nowak, J. Odrowąż-Sypniewska, W. Strawiński, M. Tempczyk, P. Więckowski, E. Żabski, Analiza pojęcia informacji, Semper, Warszawa 2003
9. Kozłowski G., Rotnicki M., Trzeciakiewicz M., Witek P., Zadrożny J., Narzędzia do badania dostępności i tworzenia dostępnych treści, FIRR, Warszawa 2014
10. Kozłowski G., Szymańska B., Witek P., Zadrożny J., Zaniewska M. – E-podręcznik dostępny dla wszystkich – Poradnik dla twórców elektronicznych materiałów edukacyjnych, FIRR 2013
11. Marcinkowski A., Badanie dostępności strony www w oparciu o WCAG 2.0, Fundacja Widzialni, Częstochowa 2016
12. Paszkiewicz D, Dębski J., Dostępność serwisów internetowych – Dobre praktyki w projektowaniu serwisów internetowych dostępnych dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności 2013
13. Polska Fundacja Osób Słabosłyszących, Słabosłyszący w przestrzeni publicznej – Wytyczne dostępności, Warszawa 2015
14. Sliwowski K., Kulesza W., Sacha A., Kozlowski G., Paszkiewicz D., Informacja dla wszystkich, Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Warszawa 2012
15. Szczygielska M., Dostępne multimedia, Fundacja Widzialni, Warszawa 2016
16. Szymańska B., Strzymiński T., Standardy tworzenia audiodeskrypcji do produkcji audiowizualnych, Fundacja Audiodeskrypcja, Białystok 2010

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Publikacje naukowe osoby prowadzącej projekt dostępne są w Bibliografii Publikacji Pracowników AGH (https://bpp.agh.edu.pl/)

Informacje dodatkowe:

Celem przedmiotu jest uwrażliwienie przyszłych twórców serwisów i usług elektronicznych
na specyficzne potrzeby osób zaliczanych dzisiaj do kategorii wykluczenia cyfrowego.
Do grona osób najbardziej narażonych na cyfrowe wykluczenie zaliczamy:
1. Ludzi korzystających z mobilnych lub mało popularnych przeglądarek. Niezamożnych użytkowników, posiadaczy przestarzałego sprzętu oraz wolnych łącz internetowych.
2. Seniorów, obcokrajowców oraz osoby z niższym lub inaczej ukierunkowanym wykształceniem.
3. Osoby z różnego typu niepełnosprawnościami sensorycznymi, manualnymi lub intelektualnymi.

Przedmiot będzie prowadzony wspólnie z Fundacją Instytutu Rozwoju Regionalnego, której specjaliści poprowadzą część zajęć teoretycznych przedstawiając aktualne standardy związane z projektowaniem tego typu serwisów, aplikacji i urządzeń. Zaprezentują również szereg urządzań wykorzystywanych jako technologie asystujące przez osoby niepełnosprawne.