Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Informatyka w przemyśle naftowym
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-203-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż. Fąfara Zbigniew (fafara@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Zapoznanie z pojęciami i terminologią informatyczną oraz metodami rozwiązywania problemów inżynierskich w przemyśle naftowym z wykorzystaniem zaawansowanych formuł i operatorów statystycznych w MS Excel, wybranych metod numerycznych, a także programowania w językach VBA i C++.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 (zna i rozumie) podstawowe pojęcia i terminologię z zakresu informatyki, budowę i zasadę działania wybranych systemów informatycznych oraz zasady bezpieczeństwa GGO1A_W05, GGO1A_W01 Wykonanie projektu,
Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_W002 (zna i rozumie) podstawy programowania w językach wysokiego poziomu, jak VBA i C oraz przy pomocy wewnętrznych narzędzi (języków) wybranych aplikacji GGO1A_W05, GGO1A_W01 Zaliczenie laboratorium,
Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_W003 (zna i rozumie) wybrane metody obliczeń numerycznych i analizy statystycznej wykorzystywane przy rozwiązywaniu problemów inżynierskich w przemyśle naftowym i gazowniczym GGO1A_W05, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Zaliczenie laboratorium,
Wykonanie projektu,
Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
Umiejętności: potrafi
M_U001 (potrafi) definiować i wykorzystywać rozbudowane formuły arytmetyczne z operatorami i funkcjami logicznymi oraz operatorami statystycznymi w MS Excel w celu rozwiązywania problemów inżynierskich w przemyśle naftowym i gazowniczym GGO1A_U01, GGO1A_U05 Zaliczenie laboratorium,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U002 (potrafi) wykorzystywać algorytmy numeryczne do rozwiązywania wybranych problemów inżynierskich z zakresu górnictwa naftowego i gazowniczego za pomocą MS Excel GGO1A_U01, GGO1A_U05 Zaliczenie laboratorium,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U003 (potrafi) wykorzystując oprogramowanie specjalistyczne lub rozbudowując możliwości standardowych programów o specjalnie oprogramowane procedury rozwiązywać problemy inżynierskie z zakresu górnictwa naftowego i gazownictwa GGO1A_U06, GGO1A_U01, GGO1A_U05 Zaliczenie laboratorium,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 (jest gotów do) ciągłego postępu przy opracowywaniu nowych metod numerycznych i tworzeniu nowych programów narzędziowych oraz konieczności dążenia do zdobywania najbardziej aktualnych narzędzi i metod informatycznych GGO1A_K04, GGO1A_K01 Aktywność na zajęciach,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_K002 (jest gotów do) zachowania w sposób profesjonalny z przestrzeganiem zasad etyki, w szczególności praw własności intelektualnej zasobów informacyjnych Internetu GGO1A_K03, GGO1A_K02 Zaliczenie laboratorium,
Aktywność na zajęciach
M_K003 (jest gotów do) planowania i organizowania pracy indywidualnej oraz w zespole, a także współdziałania z innymi osobami GGO1A_K03, GGO1A_K02 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 0 30 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 (zna i rozumie) podstawowe pojęcia i terminologię z zakresu informatyki, budowę i zasadę działania wybranych systemów informatycznych oraz zasady bezpieczeństwa + - - - - - - - - - -
M_W002 (zna i rozumie) podstawy programowania w językach wysokiego poziomu, jak VBA i C oraz przy pomocy wewnętrznych narzędzi (języków) wybranych aplikacji + - - - - - - - - - -
M_W003 (zna i rozumie) wybrane metody obliczeń numerycznych i analizy statystycznej wykorzystywane przy rozwiązywaniu problemów inżynierskich w przemyśle naftowym i gazowniczym - - + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 (potrafi) definiować i wykorzystywać rozbudowane formuły arytmetyczne z operatorami i funkcjami logicznymi oraz operatorami statystycznymi w MS Excel w celu rozwiązywania problemów inżynierskich w przemyśle naftowym i gazowniczym - - + - - - - - - - -
M_U002 (potrafi) wykorzystywać algorytmy numeryczne do rozwiązywania wybranych problemów inżynierskich z zakresu górnictwa naftowego i gazowniczego za pomocą MS Excel - - + - - - - - - - -
M_U003 (potrafi) wykorzystując oprogramowanie specjalistyczne lub rozbudowując możliwości standardowych programów o specjalnie oprogramowane procedury rozwiązywać problemy inżynierskie z zakresu górnictwa naftowego i gazownictwa - - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 (jest gotów do) ciągłego postępu przy opracowywaniu nowych metod numerycznych i tworzeniu nowych programów narzędziowych oraz konieczności dążenia do zdobywania najbardziej aktualnych narzędzi i metod informatycznych + - + - - - - - - - -
M_K002 (jest gotów do) zachowania w sposób profesjonalny z przestrzeganiem zasad etyki, w szczególności praw własności intelektualnej zasobów informacyjnych Internetu - - + - - - - - - - -
M_K003 (jest gotów do) planowania i organizowania pracy indywidualnej oraz w zespole, a także współdziałania z innymi osobami + - + - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 90 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Przygotowanie do zajęć 8 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 18 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 12 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):
  1. Wprowadzenie do informatyki

    1. Zarys rozwoju informatyki.
    2. Koncepcja komputera Johna von Neumanna.
    3. Podstawowe pojęcia i definicje.
    4. Budowa systemów informatycznych.
    5. Wprowadzenie do systemów operacyjnych.
    6. Wprowadzenie do programowania komputerów.
    7. Wprowadzenie do sieci komputerowych.

  2. Wprowadzenie do Intermetu

    1. Protokół i architektura Internetu.
    2. Web 1,0 i Web 2,0 – nowe możliwości Internetu.
    3. Adresowanie w Internecie: IP, DNS, URL.
    4. Zagrożenia użytkowników Internetu:

    • Włamania do systemów komputerowych.
    • Oprogramowanie złośliwe.
    • Ataki na dostępność systemów komputerowych.
    • Podsłuchiwanie.
      5. Wprowadzenie do kryptografii:
      *Szyfrowanie symetryczne.
      *Szyfrowanie asymetryczne.
      6. Funkcja skrótu.
      7. Podpis elektroniczny.
      8. Centra certyfikacji.

Ćwiczenia laboratoryjne (30h):
  1. MS Excel – zaawansowane obliczenia i analizy

    1. Tworzenie rozbudowanych formuł arytmetycznych z operatorami logicznymi.
    2. Tworzenie makropoleceń. Tworzenie makropoleceń VBA.
    3. Wybrane metody numeryczne:

    • Przybliżone rozwiązywanie równań i układów równań.
    • Badanie przebiegu funkcji.
    • Rozwiązywanie problemów optymalizacyjnych.
    • Całkowanie numeryczne metodą trapezów i Simpsona
    • Rozwiązywanie równań różniczkowych
      4. Wybrane zagadnienia statystyki matematycznej:
    • Podstawowe charakterystyki rozkładu danych, histogram.
    • Analiza regresji liniowej jednokrotnej.
    • Analiza regresji liniowej wielokrotnej.
    • Regresja nieliniowa.

  2. MathCAD – prowadzenie obliczeń inżynierskich

    1. Wprowadzenie do obsługi programu.
    2. Obliczenia arytmetyczne. Podstawowe operacje symboliczne. Podstawowe analizy przybliżone – rozwiązywanie równań i układów równań.
    3. Operacje na macierzach.
    4. Rozwiązywanie równań różniczkowych.
    5. Programowanie w Mathcad.
    6. Rozwiązywanie wybranych zagadnień inżynierskich.

  3. Wprowadzenie do programowania obiektowego (np. VB, C++)

    1. Wprowadzenie do obsługi programu. Formanty. Właściwości.
    2. Proste programy z użyciem okienek wyskakujących – MessageBox, InputBox.
    3. Tworzenie prostego okna programu z przyciskiem polecenia, polem etykiety i polem tekstowym. Wyłuskiwanie obiektów i właściwości obiektów.
    4. Programowanie z użyciem instrukcji warunkowych.
    5. Programowanie z użyciem instrukcji pętli.
    6. Programowanie obsługi plików zewnętrznych.
    7. Obsługa w oknie programu suwaka, wybór dysku, katalogu i pliku.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie treści wykładów – kolokwium zaliczeniowe po serii wykładów na zasadzie egzaminu. Uzyskana ocena z kolokwium musi być pozytywna. Do kolokwium zaliczeniowego z treści wykładów mogą podejść osoby nie posiadające zaliczenia z ćwiczeń laboratoryjnych w momencie przeprowadzania kolokwium, jednak muszą one w terminie późniejszym zaliczyć te ćwiczenia. Zdanie kolokwium zaliczeniowego z wykładów nie jest równoznaczne z zaliczeniem modułu Technologie Informacyjne. Obecność na wykładach nie jest obowiązkowa, ale będzie kontrolowana przez prowadzącego.

Zaliczenie laboratoriów – W trakcie zajęć laboratoryjnych odbędą się kolokwia sprawdzające umiejętność wykonywania ćwiczeń omawianych na zajęciach. Każde kolokwium musi być zaliczone. Nieobecność na kolokwium musi być odrobiona w innym terminie uzgodnionym z prowadzącym lub w terminie poprawkowym. Prowadzący może także zlecić wykonanie ćwiczeń poza zajęciami w formie projektu. Ocena na zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych będzie przybliżeniem średniej arytmetycznej ocen z kolokwiów i średniej z projektów do najbliższej oceny dopuszczonej przez Regulamin Studiów. Jeżeli średnia ulokuje się dokładnie pośrodku ocen dopuszczonych do wpisania prowadzący zastosuje przybliżenie w dół. Ostateczna ocena na zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych może ewentualnie zostać skorygowana o pół stopnia po uwzględnieniu prac domowych i aktywności na zajęciach.
Obecność na zajęciach laboratoryjnych jest obowiązkowa. Problem nieobecności reguluje Regulamin Studiów. Dla osób, które nie uzyskały zaliczenia ćwiczeń w terminie a spełniły pozostałe wymagania określone w Regulaminie Studiów wyznaczony zostanie jeden termin poprawkowy. Regulamin Studiów nie przewiduje możliwości poprawiania oceny pozytywnej z kolokwium.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa – średnia z oceny uzyskanej na kolokwium zaliczeniowym z treści wykładów oraz oceny stanowiącej zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych. Każda z tych dwóch ocen musi być pozytywna. Jeżeli średnia ocen nie jest równa ocenie dopuszczonej przez Regulamin Studiów, ocena końcowa zostanie przybliżona w dół. Jeżeli zaliczenie wykładów i/lub ćwiczeń laboratoryjnych nastąpi w II terminie ocena końcowa nie może być wyższa niż 4,0 i ocena końcowa jest obniżana o pół stopnia za wyjątkiem przypadku, gdy wyliczona ocena końcowa jest równa 3,0. Jeżeli zaliczenie wykładów nastąpi w III terminie ocena końcowa nie może być wyższa niż 3,0.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Obecność na wykładach jest nieobowiązkowa według Regulaminu Studiów, dlatego nie ma potrzeby usprawiedliwiania nieobecności. Informacje przekazane na wykładzie, na którym student był nieobecny, muszą zostać przez niego przyswojone we własnym zakresie do kolokwium zaliczeniowego.

Obecność na wszystkich ćwiczeniach laboratoryjnych jest obowiązkowa według Regulaminu Studiów. Wszelkie nieobecności muszą być usprawiedliwione a informacje przekazane na takich zajęciach muszą zostać uzupełnione przez studenta we własnym zakresie. Bezwzględnie obowiązkowe są ćwiczenia laboratoryjne, na których przeprowadzane będą kolokwia sprawdzające. W razie nieobecności kolokwium takie musi zostać odrobione z inną grupą lub w terminie dodatkowym, czy poprawkowym. Usprawiedliwiona nieobecność na kolokwium sprawdzającym nie zwalnia z jego pisania. Zbyt duża ilość nieobecności na ćwiczeniach (nawet usprawiedliwionych) skutkuje brakiem zaliczenia (nb).

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Zaliczenie modułu Technologie Informacyjne.
Umiejętność wykonywania operacji systemowych w środowisku MS Windows na podstawowym poziomie.
Posiadanie aktywnego konta pocztowego (email). Umiejętność tworzenia, wysyłania i odbioru wiadomości pocztowych.

Obecność na wszystkich ćwiczeniach laboratoryjnych jest obowiązkowa (Regulamin Studiów). Wszelkie nieobecności muszą być usprawiedliwione. Bezwzględnie obowiązkowe są trzy ćwiczenia laboratoryjne, na których przeprowadzane będą kolokwia sprawdzające. W razie nieobecności kolokwium takie musi zostać odrobione z inną grupą lub w terminie poprawkowym. Usprawiedliwiona nieobecność na kolokwium sprawdzającym nie zwalnia z jego pisania.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Zalecany dostęp do komputera z dostępem do Internetu.

Zalecana literatura:

  1. Tadeusiewicz Ryszard – “Wstęp do informatyki”. Wydawnictwo Poldex, Kraków 1997.
  2. Cieciura Marek – “Podstawy technologii informacyjnych z przykładami zastosowań”. Wydawnictwo Vizja Press, Warszawa 2006.
  3. Sławik Mirosław – “ABC użytkownika Internetu. Przewodnik po sieci”. Wydawnictwo Videograph, Chorzów 2010.
  4. Bourg David M. – “Excel w nauce i technice”. Wydawnictwo Helion, Gliwice 2006.
  5. Gonet Maciej – “Excel w obliczeniach naukowych i inżynierskich”. Wydawnictwo Helion, Gliwice 2011.
  6. Paleczek Witold – Mathcad w algorytmach". Wydawnictwo Exit, Warszawa 2005.
  7. Treichel Wiktor – “Visual Basic dla studentów. Podstawy programowania w Visual Basic 2010”. Wydawnictwo Witkom, Warszawa 2011.
Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Fąfara Z. – „Elementy informatyki”. Rozdział Skryptu Uczelnianego: „Eksploatacja i ochrona złóż węglowodorów”. Materiały studium podyplomowego, AGH, Gdańsk-Kraków 2002, s. 137-177.
2. Fąfara Z. – „Zarządzanie informacją w przedsiębiorstwach PGNiG”. Nafta & Gaz Biznes, nr 2a/2004, s. 10-13.
3. Kwiatkowska I., Michalski P., Fąfara Z. – „Internetowy serwis informacji turystycznej z wybranego regionu”. Zeszyty Naukowe PWSZ (Prace Naukowo-Dydaktyczne Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie), zeszyt 10, Krosno 2004, s. 187-192.
4. Zajdel T., Sroka W., Fąfara Z. – „Projekt i wykonanie systemu informacji agroturystycznej z wybranego regionu”. Zeszyty Naukowe PWSZ (Prace Naukowo-Dydaktyczne Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie), zeszyt 10, Krosno 2004, s. 467-472.
5. Fąfara Z., Leś A., Buczyński Ł. – „Wykorzystanie systemu bazy danych przy obsłudze podziemnego magazynu gazu”. Wydawnictwo „Centrum Informatyczne TASK” Politechnika Gdańska, Materiały IV Konferencji Naukowej pt. „Infobazy 2005. Bazy Danych dla Nauki”, Gdańsk, 2005, s. 131-137.
6. Fąfara Z., Englot D. – „Aplikacja bazodanowa do monitorowania pracy podziemnego magazynu gazu”. Wydawnictwo „Centrum Informatyczne TASK” Politechnika Gdańska, Materiały IV Konferencji Naukowej pt. „Infobazy 2005. Bazy Danych dla Nauki”, Gdańsk, 2005, s. 138-143.
7. Fąfara Z. – „Analiza zmienności prędkości filtracji metodą ANOVA”. Zeszyty Naukowe AGH „Wiertnictwo-Nafta-Gaz”, rocznik 25/1 2008, Wydawnictwa AGH, Kraków, 2008, s. 27-36.

Informacje dodatkowe:

Prowadzący udostępnia w wersji elektronicznej materiały wyświetlane w czasie wykładu w postaci kursu na platformie e-learningowej. Kurs ten nie stanowi pełnego zapisu wykładów, nie obejmuje on szeregu wypowiadanych przez prowadzącego komentarzy i uwag. Dostęp do kursu nie zastępuje i nie zwalnia z uczestnictwa w wykładach. Prowadzący nie ponosi odpowiedzialności za nie uzyskanie zaliczenia z wykładów przez studenta, który nie uczestniczył w wykłady a przygotowywał się do kolokwium tylko w oparciu o kurs e-learningowy.