Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Geologia złóż węglowodorów
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-205-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż. Uliasz-Misiak Barbara (uliasz@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Zapoznanie z genezą węglowodorów, migracją, powstawaniem akumulacji złożowych konwencjonalnych i niekonwencjonalnych. Poznanie budowy geologicznej stref występowania akumulacji węglowodorów w Polsce.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 (zna i rozumie) funkcjonowanie systemu naftowego GGO1A_W02, GGO1A_W03 Wynik testu zaliczeniowego,
Aktywność na zajęciach
M_W002 (zna i rozumie) warunki i strefy tworzenia się akumulacji (złóż) węglowodorów GGO1A_W02, GGO1A_W03 Wynik testu zaliczeniowego,
Aktywność na zajęciach
M_W003 (zna i rozumie) charakterystyki geologiczne rejonów występowania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w Polsce GGO1A_W02, GGO1A_W03 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Projekt
Umiejętności: potrafi
M_U001 (potrafi) interpretować (czytać) mapy i przekroje geologiczno-złożowe GGO1A_U06, GGO1A_U04, GGO1A_U01 Projekt,
Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Wykonanie projektu
M_U002 (potrafi) dokonać oceny wielkości zasobów złóż węglowodorów (metodą objętościową) GGO1A_U06, GGO1A_U04, GGO1A_U01 Projekt,
Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Wykonanie projektu
M_U003 (potrafi) sporządzić ogólny raport geologiczno-złożowy GGO1A_U06, GGO1A_U04, GGO1A_U01 Projekt,
Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Odpowiedź ustna,
Wykonanie projektu
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 (jest gotów) i rozumie ważność aspektów geologicznych przy rozwiązywaniu różnych zadań z zakresu wiertnictwa, geoinżynieri i górnictwa otworowego GGO1A_K04, GGO1A_K01 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Odpowiedź ustna,
Projekt
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 15 0 0 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 (zna i rozumie) funkcjonowanie systemu naftowego + - - - - - - - - - -
M_W002 (zna i rozumie) warunki i strefy tworzenia się akumulacji (złóż) węglowodorów + - - - - - - - - - -
M_W003 (zna i rozumie) charakterystyki geologiczne rejonów występowania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w Polsce + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 (potrafi) interpretować (czytać) mapy i przekroje geologiczno-złożowe - - - + - - - - - - -
M_U002 (potrafi) dokonać oceny wielkości zasobów złóż węglowodorów (metodą objętościową) - - - + - - - - - - -
M_U003 (potrafi) sporządzić ogólny raport geologiczno-złożowy - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 (jest gotów) i rozumie ważność aspektów geologicznych przy rozwiązywaniu różnych zadań z zakresu wiertnictwa, geoinżynieri i górnictwa otworowego + - - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 90 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 8 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 30 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 15 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

Pojęcie systemu naftowego – ogólna charakterystyka jego składników;
Geneza węglowodorów – schemat powstawania węglowodorów naturalnych w basenie naftowym, skała macierzysta, jej rodzaje i charakterystyka efektywności, TOC, kerogen;
Główne etapy procesu generowania węglowodorów – rola temperatury, czasu i cisnienia;
Główne produkty procesu generowania węglowodorów – ropa naftowa, kondensaty, gazy ziemne i ich składniki akcesoryczne;
Proces migracji pierwotnej i wtórnej – ogólna charakterystyka mechanizmów obu typów migracji;
Skały zbiornikowe konwencjonalne i niekonwencjonalne – różnice oraz charakterystyka petrofizyczna;
Powstanie pułapek złożowych – rola skał uszczelniających, mechanizm ekranowania;
Powstanie akumulacji złożowych w pułapkach – rola ciśnienia i temperatury złożowej;
Złoża ropy naftowej i gazu ziemnego na tle budowy geologicznej Polski – charakterystyka ogólna.

Ćwiczenia projektowe (15h):

Wykonanie indywidualnego projektu:
“Dokumentowanie złoża gazu ziemnego oraz obliczenie jego zasobów metodą objętościową” dla prostego modelu złoża:
• konstrukcja map złożowych: strukturalnej i miąższości strefy nasycenia w oparciu o dane wiertniczo-geologiczne;
• konstrukcja przekroju geologiczno-złożowego;
• obliczenie parametrów złożowych dla formuły metody objętościowej na podstawie danych geologicznych;
• obliczenie zasobów geologicznych i wydobywalnych gazu ziemnego metodą objętościową;
• opracowanie raportu geologiczno-złożowego dla dokumentowanego złoża.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Wykład:
Obecność zgodnie z Regulaminem Studiów.
Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
Zaliczenie na podstawie testu zaliczeniowego z wykładów.

Ćwiczenia projektowe:
Obecność obowiązkowa. W przypadkach nieobecności uzasadnionych losowo lub zdrowotnie każdą nieobecność należy odrobić: z innymi grupami lub w wyznaczonym przez prowadzącego terminie albo poprzez samodzielne opanowanie przez studenta zakresu materiału z opuszczonych zajęć (z możliwością wykorzystania godzin konsultacji). Student, który opuścił więcej niż 3 zajęcia i są one nieusprawiedliwione jest traktowany jak student, który nie uczęszczał na zajęcia.
Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego.
Zaliczenie: ocena pracy studenta będzie bazować na wypowiedziach ustnych, pisemnych w formie kolokwium i projektów, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa z przedmiotu ustalana jest jako średnia arytmetyczna ocen z zaliczonych ćwiczeń projektowych i testu zaliczeniowego z wykładów.

W przypadku 100% obecności na wykładach ocena z kolokwium zaliczeniowego z wykładów mnożona jest przez współczynnik 1,1.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Student powinien zgłosić się do prowadzącego w celu ustalenia indywidualnego sposobu nadrobienia zaległości.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Wiedza – w zakresie geologii ogólnej i kartografii geologicznej.

Umiejętności – znajomość podstawowych procesów geologicznych dla rozwiązywania zasadniczych problemów geologii naftowej.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1.Levorsen A.I. – 1972 – Geologia złóż ropy naftowej i gazu ziemnego, Wyd.Geologiczne,Warszawa;
2.Karnkowski P. – 1993 – Złoża ropy naftowej i gazu ziemnego w Polsce, tom I+II, wyd.TG"Geos", Kraków;
3.Selley R.C. – 1985 – Elements of Petroleum Geology, Academic Press;
4.Zubrzycki A. – 2011 – Podstawy geologii naftowej, wyd.Z.P.“Wioska”, Kraków.
5. Hunt J.M.- Petroleum Geochemistry and Geology. 2nd ed. Freeman W.H. and Company, New York, 1996,
6. Laudon R.C. – Principles of Petroleum Development Geology. PTR Prentice Hall, New Jersey, 1996.
7. Link P.K. – Basic Petroleum Geology. Ed. Oil & Gas Consultants Intern. Inc., 1997.
8. Magoon B. – The Petroleum System – A Classification Scheme for Research, Exploration, and Resource Assessment. U.S. Geological Survey Bulletin 1870, 1988.
9. Magoon, L.B., Dow, W.G. – The petroleum system-from source to trap. AAPG Memoir 60, Tulsa, 1994.
10. Tissot B. and Welte D.H. – Petroleum Formation and Occurrence. 2nd ed. Springer Verlag, Heidelberg, 1984.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Monografie i publikacje w czasopismach naukowych:
Gąsiewicz A., Bos Ch., Czapowski G., Evans D., Górecki W., Hajto M., Holliday D., Holloway S., Jones N., Kasiński J., Kępińska B., Kramers L., Laenen B., Lott G., Lokhorst A., Mathiesen A., May F., Rowley J., Schmidt S., Sedlacek R., Seibt P., Simmelink E., Tarkowski R., Uliasz-Misiak B., van Wees J.D., Wildenborg T.,Wolfgramm M., Wong T., 2010 – Chapter 16. Applied Geology. In: Petroleum Geological Atlas of the Southern Permian Basin Area, Hans Doornenbal and Alan Stevenson (editors), 2010.
Uliasz-Misiak B., Przybycin A., Winid B., 2014 – Shale and tight gas in Poland-legal and environmental issues. Energy Policy, 65.
Uliasz-Misiak B., 2015 – Ryzyko środowiskowe związane z eksploatacją złóż węglowodorów zawierających siarkowodór. Rocznik Ochrona Środowiska, 17(2).
Uliasz-Misiak B., 2016 – Środowiskowe aspekty wydobycia ropy niekonwencjonalnej. Rocznik Ochrona Środowiska, 18(1).

Informacje dodatkowe:

Uzupełnieniem wszystkich form zajęć są konsultacje, odbywające się w terminach ogłaszanych na początku każdego semestru przez prowadzących poszczególne formy zajęć.