Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Ochrona środowiska
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-206-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż, prof. AGH Macuda Jan (macuda@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Zapoznanie studentów z zagrożeniami środowiska podczas prowadzenia prac związanymi z poszukiwaniem i eksploatacją złóż ropy naftowej i gazu zimnego. Sposoby minimalizacji negatywnego oddziaływania na środowisko prac poszukiwawczych i eksploatacyjnych złóż ropy naftowej i gazu ziemnego.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Zna i rozumie zjawiska i procesy zachodzących w środowisku, GGO1A_W05, GGO1A_W02, GGO1A_W01 Kolokwium
M_W002 Zna i rozumie podstawy organizacji i prowadzenia monitoringu środowiska, GGO1A_W05, GGO1A_W02, GGO1A_W01 Kolokwium
M_W003 Zna i rozumie metody minimalizowania oddziaływania człowieka na środowisko. GGO1A_W05, GGO1A_W02, GGO1A_W01 Kolokwium
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi identyfikować wpływ działalności człowieka na środowisko, GGO1A_U01, GGO1A_U02 Kolokwium
M_U002 Potrafi zaplanować sposób opróbowania środowiska dla dokonania oceny stopnia j degradacji. GGO1A_U01, GGO1A_U02 Kolokwium
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Jest gotów do zrozumienia zjawisk i interakcji występujących w środowisku oraz rozumie konieczność prowadzenia jego monitoringu. GGO1A_K01 Kolokwium
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
60 30 0 15 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Zna i rozumie zjawiska i procesy zachodzących w środowisku, + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna i rozumie podstawy organizacji i prowadzenia monitoringu środowiska, + - - - - - - - - - -
M_W003 Zna i rozumie metody minimalizowania oddziaływania człowieka na środowisko. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi identyfikować wpływ działalności człowieka na środowisko, - - + + - - - - - - -
M_U002 Potrafi zaplanować sposób opróbowania środowiska dla dokonania oceny stopnia j degradacji. - - + + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Jest gotów do zrozumienia zjawisk i interakcji występujących w środowisku oraz rozumie konieczność prowadzenia jego monitoringu. + - - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 120 godz
Punkty ECTS za moduł 4 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 60 godz
Przygotowanie do zajęć 8 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 30 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 15 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

Podstawowe pojęcia w ekologii i ochronie środowiska, Strategia zrównoważonego rozwoju w Polsce i UE. Poprawa efektywności wykorzystywania zasobów środowiska, Kryteria środowiskowe w procesach inwestycyjnych, Źródła degradacji środowiska w górnictwie węglowym, naftowym oraz innych surowców mineralnych, Systemy ochrony atmosfery, Ochrona przed hałasem, Ochrona środowiska gruntowo-wodnego, Rodzaje i przyczyny degradacji powierzchni ziemi oraz sposoby jej zapobiegania. Źródła zanieczyszczeń wód powierzchniowych i podziemnych, Migracja zanieczyszczeń w środowisku gruntowo-wodnym, Metody remediacji środowiska gruntowo-wodnego, Skażenia radioaktywne, Systemy monitoringu środowiska. Podstawy gospodarki odpadami, Procedury wykonywania raportu oddziaływania inwestycji na środowisko.

Ćwiczenia laboratoryjne (15h):

Badania stanu środowiska gruntowo-wodnego,
Badania klimatu akustycznego,
Badania odpadów przemysłowych.

Ćwiczenia projektowe (15h):

Projekt monitoringu środowiska gruntowo-wodnego

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
  • Ćwiczenia projektowe: W trakcie zajęćstudenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Wykłady – obecność na wykładach jest nieobowiązkowa. Wykłady kończą się kolokwium z materiału przekazanego przez prowadzącego studentom. Istnieją dwa terminy zaliczeń poprawkowych.

Ćwiczenia projektowe – obecność na zajęciach jest obowiązkowa. W celu zaliczenia przedmiotu student oddaje projekt, konieczna jest również ustna obrona projektu. Można opuścić jedne zajęcia projektowe bez konieczności ich odrabiania. Nieobecność na więcej niż 2 zajęciach projektowych wymaga powtarzania całego przedmiotu.

Ćwiczenia laboratoryjne – w ramach ćwiczeń laboratoryjnych obowiązuje zaliczenie wszystkich zajęć, wymaganych sprawozdań i kolokwiów.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują projekty zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Średnia arytmetyczna ocen uzyskanych z ćwiczeń projektowych, laboratoryjnych oraz kolokwium zaliczeniowego z wykładów. Średnia arytmetyczna będzie zaokrąglana w górę. W przypadku gdy średnia arytmetyczna ulokuje się pośrodku dopuszczalnych ocen, wtedy zostanie wystawiona ocena wyższa.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Na ostatnich zajęciach projektowych przewidziana jest możliwość wyrównania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach.
W przypadkach nieobecności na ćwiczeniach laboratoryjnych, uzasadnionych losowo lub zdrowotnie każdą nieobecność należy odrobić: z innymi grupami lub w wyznaczonym przez prowadzącego terminie (ostatnie zajęcia w semestrze).

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Znajomość podstawowych przepisów prawnych z ochrony środowiska i zjawisk chemiczno-fizycznych zachodzących na Ziemi.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Boć J., Nowacki K., Samborska-Boć E.: Ochrona środowiska, Wyd. Kolonia Limited, 2008.
2. Engel Z.: Ochrona środowiska przed hałasem i wibracjami. Wyd. PWN Warszawa 2000.
3. Klimuk E., Łebkowska M.: Biotechnologia w ochronie środowiska. Wyd. PWN, Warszawa 2003.
4. Kleczkowski A. (red).: Ochrona wód podziemnych, Wyd. Geologiczne, Warszawa 1984.
5. Kowalik P.: Ochrona Środowiska glebowego. Wyd. PWN, Warszawa 2001.
6. Malina G.: Likwidacja zagrożenia środowiska gruntowo-wodnego na terenach zanieczyszczonych. Wyd. Polit. Częstoch. Częstochowa 2007.
7. Mazur M.: Systemy ochrony atmosfery. Wyd. AGH Kraków 2004.
8. Popiołek E: Ochrona terenów górniczych, AGH, Rok wydania: 2009
9. Rosik –Dulewska C.: Podstawy gospodarki odpadami. Wyd. PWN, Warszawa 2006,
10. Surygała J. et al.: Zanieczyszczenia naftowe w gruncie. Wyd. Polit. Wrocł. Wrocław 2000.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Macuda J., Starzycka A.: Problematyka zagospodarowania odpadów wydobywczych powstających przy poszukiwaniu gazu ze złóż niekonwencjonalnych w aspekcie ochrony środowiska. Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków 2014.
2. Bogacki M., Macuda J.: The Influence of Shale Rock Fracturing Equipment Operation on Atmospheric Air Quality. Archives of Mining Sciences, Kraków 2014.
3. Macuda J., Nodzeński A., Wagner M., Zawisza L.: Sorption of methane on lignite from Polish deposits. International Journal of Coal Geology, 2011.
4. Macuda J.: Środowiskowe aspekty produkcji gazu ziemnego z niekonwencjonalnych złóż. Przegląd Geologiczny, Warszawa 2010.
5. Macuda J., Zawisza L.: Geochemical analyses of ground air within the hole exploitation of Hard Coal Mine KWK Morcinek. Gospodarka Surowcami Mineralnymi, Kraków, 2008.
6. Macuda J.: Badania gleb i gruntów w rejonie miejsc wieloletniego składowania odpadów wiertniczych i poeksploatacyjnych. DRILLING OIL GAS, Quarterly vol. 29 No 1, 2012.
7. Macuda J., Zawisza L.: (2011) Metodyka wyznaczania parametrów hydrogeologicznych warstw chłonnych. Wiertnictwo Nafta Gaz, t. 28 z. 1. 2011.
8. Macuda J., Hadro J., Łukańko Ł.: Środowiskowe implikacje gazu łupkowego. Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie, nr 6 s. 3–11. 2011.
9. Macuda J., Marchel P.: Oddziaływanie prac wiertniczych na środowisko przy poszukiwaniu gazu łupkowego w Polsce. Wiertnictwo Nafta Gaz, t. 28 z. 1. 2011.

Informacje dodatkowe:

Zapoznanie studentów z zagrożeniami środowiska podczas prowadzenia prac związanymi z poszukiwaniem i eksploatacją złóż ropy naftowej i gazu zimnego. Sposoby minimalizacji negatywnego oddziaływania na środowisko prac poszukiwawczych i eksploatacyjnych złóż ropy naftowej i gazu ziemnego.