Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Eksploatacja i zagospodarowanie złóż geotermalnych
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-213-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż. Wojnarowski Paweł (wojnar@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Wiedza z zakresu występowania energii geotermalnej w Polsce i na Świecie oraz metod eksploatacji złóż geotermalnych. Umiejętności z zakresu oceny i wyznaczania własności złożowych oraz parametrów pracy instalacji geotermalnych.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student zna i rozumie zagadnienia z zakresu występowania energii geotermalnej na świecie i w Polsce GGO1A_W02, GGO1A_W01 Aktywność na zajęciach,
Prezentacja
M_W002 Student zna i rozumie zagadnienia z zakresu sposobów eksploatacji wód geotermalnych GGO1A_W02, GGO1A_W01 Aktywność na zajęciach
Umiejętności: potrafi
M_U001 Student potrafi rozwiązywać zadaniaz zakresu interpretacji wyników pomiarów w odwiertach geotermalnych GGO1A_U01, GGO1A_U02 Projekt
M_U002 Student potrafi rozwiązywać zadania z zakresu modelowania eksploatacji złóż geotermalnych GGO1A_U01, GGO1A_U02, GGO1A_U03 Projekt
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student jest gotów ocenić skutki działalności eksploatacyjnej GGO1A_K01, GGO1A_K03, GGO1A_K02 Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 15 0 0 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student zna i rozumie zagadnienia z zakresu występowania energii geotermalnej na świecie i w Polsce + - - - - - - - - - -
M_W002 Student zna i rozumie zagadnienia z zakresu sposobów eksploatacji wód geotermalnych + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi rozwiązywać zadaniaz zakresu interpretacji wyników pomiarów w odwiertach geotermalnych - - - + - - - - - - -
M_U002 Student potrafi rozwiązywać zadania z zakresu modelowania eksploatacji złóż geotermalnych - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student jest gotów ocenić skutki działalności eksploatacyjnej + - - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 60 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 5 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 5 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 3 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

Znaczenie energii geotermalnej.
Występowanie energii geotermalnej na świecie i w Polsce. Szacowanie jej zasobów.
Charakterystyka systemów geotermalnych i klasyfikacja złóż wód geotermalnych.
Interpretacja profilowań termicznych w odwiertach geotermalnych.
Zagospodarowanie energii geotermalnej ze złóż o wysokiej i niskiej entalpii.
Systemy odbioru ciepła z górotworu.
Instalacje odbioru ciepła – odbiór bezpośredni, pompy ciepła.

Ćwiczenia projektowe (15h):

Interpretacja pomiarów w odwiercie geotermalnym.
Podstawy modelowania eksploatacji złóż geotermalnych.
Obliczenia podstawowych parametrów ciepłowni geotermalnej.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie ćwiczeń projektowych:
Przygotować samodzielnie i nadesłać emailem prowadzącemu w wyznaczonym terminie projekty w formie dokumentu opracowanego edytorem tekstu oraz plików z obliczeniami powstałymi w trakcie wykonywania projektu.
Zaliczyć w indywidualnej rozmowie z prowadzącym wybrane przez niego zagadnienia – sprawdzian samodzielności wykonania projektów.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena z zajęć projektowych.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Po uzgodnieniu z prowadzącym uczestnictwo w zajęciach z tego samego przedmiotu z inną grupą. W przypadku braku grup, po uzgodnieniu z prowadzącym w terminie wskazanym na konsultacje.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Podstawowa wiedza i umiejętności z zakresu matematyki, fizyki i geologii.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Bodvarsson G., Witherspoon P., Geothermal Reservoir Engineering, Geothermal Science and Technology, vol. 20, 1989.
Grant M.A., Donaldson A.G., Bixley P. F., Geothermal reservoir engineering, Academic Press, 1982.
Górecki W., Kuźniak T., Łapinkiewicz A., Maćkowski T., Strzetelski W., Szklarczyk T., Atlas zasobów energii geotermalnej na Niżu Polskim, Towarzystwo Geosynoptyków GEOS, Kraków 1995.
Kapuściński J., Nagy S., Długosz P., Biernat H., Bentkowski A., Zawisza L., Macuda J., Bujakowska K., Zasady i metodyka dokumentowania zasobów wód termalnych i energii geotermalnej oraz sposoby odprowadzania wód zużytych, Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, Warszawa 1997.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Analytical model of cold water front movement in a geothermal reservoir / Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI // Geothermics ; ISSN 0375-6505. — 2006 vol. 35 iss. 1, s. 59–69.
Impact of injection pressure during cold water reinjection on the state of stress in geothermal reservoirs / Paweł WOJNAROWSKI, Adam Rewis // W: IGC 2003 : proceedings of the International Geothermal Conference IGC-2003
Impact of injection pressure during cold water reinjection on the state of stress in geothermal reservoirs / Paweł WOJNAROWSKI, Adam Rewis // W: IGC 2003 : proceedings of the International Geothermal Conference IGC-2003
Recent studies of the Low Cretaceous geothermal reservoir in Mszczonów, Poland / Wiesław Bujakowski, Paweł WOJNAROWSKI // W: World Geothermal Congress 2005
Model numeryczny eksploatacji dolnokredowego zbiornika wód geotermalnych w rejonie Sochaczewa — Numerical model of lower cretaceous geothermal reservoir exploitation in area of Sochaczew / Paweł WOJNAROWSKI, Jerzy STOPA // Wiertnictwo, Nafta, Gaz = Drilling, Oil, Gas
Ocena niepewności prognozy wydajności otworów geotermalnych w rejonie synklinorium warszawskiego metodą symulacji geostatycznej — Uncertainty analysis for productivity of the geothermal wells in the area of Warsaw synclinorium using geostatistical simulation / Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI // W: X [Dziesiąta] Międzynarodowa konferencja naukowo-techniczna Nowe metody i technologie w geologii naftowej, wiertnictwie, eksploatacji otworowej i gazownictwie : Kraków, 24–25 czerwca 1999. T. 2

Informacje dodatkowe:

Dane kontaktowe i godziny konsultacji podane zostaną podczas pierwszych zajęć.