Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Procesy technologiczne w instalacji na powierzchni kopalni ropy
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-215-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż. Fąfara Zbigniew (fafara@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Student zdobywa w niezbędnym zakresie wiedzę i umiejętności pozwalające na projektowanie wybranych pojedynczych urządzeń oraz instalacji, a także symulacji przebiegu wybranych procesów technologicznych realizowanych na terenie kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 (zna i rozumie) elementy składowe i przeznaczenie instalacji na powierzchni kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego GGO1A_W05, GGO1A_W03 Wykonanie projektu,
Kolokwium
M_W002 (zna i rozumie) przebieg i uwarunkowania wybranych procesów technologicznych realizowanych w instalacji na terenie kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego GGO1A_W05, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Wykonanie projektu,
Kolokwium
M_W003 (zna i rozumie) podstawy fizyczne i modele matematyczne wykorzystywane do projektowania przebiegu procesu separacji płynu złożowego oraz stabilizacji ropy naftowej GGO1A_W05, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Wykonanie projektu
Umiejętności: potrafi
M_U001 (potrafi) zaprojektować pojedyncze urządzenia i instalacje do realizacji wybranych procesów technologicznych na terenie kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego GGO1A_U06, GGO1A_U01, GGO1A_U05 Wykonanie projektu,
Aktywność na zajęciach
M_U002 (potrafi) modelować przebieg wybranych procesów technologicznych realizowanych na terenie kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego, z wykorzystaniem oprogramowania specjalistycznego do symulacji procesów fizycznych i chemicznych GGO1A_U06, GGO1A_U01, GGO1A_U05 Wykonanie ćwiczeń,
Aktywność na zajęciach
M_U003 (potrafi) dobrać parametry technologiczne i termodynamiczne przy projektowaniu urządzeń sposobu przebiegu wybranych procesów technologicznych na terenie kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego GGO1A_U06, GGO1A_U01, GGO1A_U05 Wykonanie projektu,
Aktywność na zajęciach
M_U004 (potrafi) planować i organizować pracę indywidualną oraz w zespole, a także współdziałać z innymi osobami GGO1A_U03 Wykonanie projektu
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 (jest gotów do) odpowiedzialności za swoją pracę, pracę w grupie i zachowania się w sposób profesjonalny co wynika z dorobku i tradycji inżyniera górnika GGO1A_K03, GGO1A_K02 Wykonanie projektu
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 15 0 0 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 (zna i rozumie) elementy składowe i przeznaczenie instalacji na powierzchni kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego + - - - - - - - - - -
M_W002 (zna i rozumie) przebieg i uwarunkowania wybranych procesów technologicznych realizowanych w instalacji na terenie kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego + - - - - - - - - - -
M_W003 (zna i rozumie) podstawy fizyczne i modele matematyczne wykorzystywane do projektowania przebiegu procesu separacji płynu złożowego oraz stabilizacji ropy naftowej + - - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 (potrafi) zaprojektować pojedyncze urządzenia i instalacje do realizacji wybranych procesów technologicznych na terenie kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego - - - + - - - - - - -
M_U002 (potrafi) modelować przebieg wybranych procesów technologicznych realizowanych na terenie kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego, z wykorzystaniem oprogramowania specjalistycznego do symulacji procesów fizycznych i chemicznych - - - + - - - - - - -
M_U003 (potrafi) dobrać parametry technologiczne i termodynamiczne przy projektowaniu urządzeń sposobu przebiegu wybranych procesów technologicznych na terenie kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego - - - + - - - - - - -
M_U004 (potrafi) planować i organizować pracę indywidualną oraz w zespole, a także współdziałać z innymi osobami - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 (jest gotów do) odpowiedzialności za swoją pracę, pracę w grupie i zachowania się w sposób profesjonalny co wynika z dorobku i tradycji inżyniera górnika + - - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 60 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 5 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 6 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 2 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):
  1. Instalacja na terenie kopalni ropy naftowerj i gazu ziemnego

    1. Omówienie w ujęciu całościowym instalacje na powierzchni kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego.
    2. Transport płynu złożowego w obrębie kopalni ropy naftowej i gazu ziemnego.
    3. Pomiar wydobycia.
    4. Wymagania stawiane ropie handlowej.
    5. Magazynowanie i transport ropy naftowej.
    6. Utylizacja wody złożowej.
    7. Zagospodarowanie gazu ziemnego.
    8. Problemy pojawiające podczas wstępnej przeróbki ropy naftowej na kopalni.

  2. Separacja płynu złożowego

    1. Metody separacji płynu złożowego.
    2. Przykłady separatorów.
    3. Przebieg procesu separacji płynu złożowego.
    4. Problemy separacji płynu złożowego.
    5. Odsalanie ropy naftowej.
    6. Demulgacja i dehydratacja ropy naftowej.
    7. Usuwanie cząstek stałych.
    8. Separacja wielostopniowa.
    9. Separacja wgłębna.

  3. Stabilizacja ropy naftowej

    1. Cel i zadania stabilizacji ropy naftowej.
    2. Przebieg procesu stabilizacji ropy naftowej.
    3. Przykłady instalacji do stabilizacji ropy naftowej.
    4. Zagospodarowanie gazoliny.

  4. Odsiarczanie składników ropy naftowej

    1. Odsiarczanie ropy naftowej.
    2. Odsiarczanie gazu ziemnego.
    3. Utylizacja siarkowodoru.
    4. Przykłady instalacji.

Ćwiczenia projektowe (15h):
  1. Projekt separatora płynu złożowego

    1. Obliczanie parametrów hydrodynamicznych separatora.
    2. Opis matematyczny procesu separacji płynów złożowych.
    1. Wykonanie samodzielnego projektu separatora o zadanych parametrach pracy, w szczególności:
    2. Określenie właściwości fizycznych mieszanin węglowodorów w separatorze.
    3. Dobór parametrów geometrycznych urządzenia.

  2. Projekt instalacji do stabilizacji ropy naftowej

    1. Wykonanie samodzielnego projektu instalacji do stabilizacji ropy naftowej o zadanych parametrach pracy, w szczególności:
    2. Określenie parametrów geometrycznych stabilizatora
    3. Projekt grzejnika w stabilizatorze o wymaganych parametrach
    4. Projekt kondensatora o założonych parametrach
    5. Projekt chłodnicy/wymiennika ciepła o wymaganych parametrach
    6. Określenie parametrów termodynamicznych płynów w instalacji do stabilizacji ropy naftowej

  3. Obsługa programu specjalistycznego ChemCAD

    Nauka obsługi programu specjalistycznego ChemCAD na podstawowym poziomie.
    Modelowanie przebiegu technologicznego procesu przemian fizycznych i chemicznych za pomocą programu ChemCAD na wybranych przykładach.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie treści wykładów – kolokwium zaliczeniowe po serii wykładów na zasadzie egzaminu. Uzyskana ocena z kolokwium musi być pozytywna. Do kolokwium zaliczeniowego z treści wykładów mogą podejść osoby nie posiadające zaliczenia z innych form zajęć w momencie przeprowadzania kolokwium, jednak muszą one w terminie późniejszym zaliczyć te ćwiczenia. Zdanie kolokwium zaliczeniowego z wykładów nie jest równoznaczne z zaliczeniem całego modułu. Obecność na wykładach nie jest obowiązkowa, ale będzie kontrolowana przez prowadzącego.
Zaliczenie ćwiczeń projektowych – do zaliczenia ćwiczeń projektowych należy samodzielnie wykonać dwa następujące projekty:

  • Projekt separatora płynu złożowego o zadanych parametrach pracy.
  • Projekt instalacji do stabilizacji ropy naftowej o zadanych parametrach pracy.
  • W ramach konsultacji projektowych projekty należy zaliczyć w indywidualnej rozmowie z prowadzącym.
    Należy ponadto wykazać się umiejętnością obsługi programu specjalistycznego ChemCAD na poziomie wynikającym z planu zajęć poprzez aktywne uczestnictwo w zajęciach i realizację zadań podawanych przez prowadzącego.
    Udział studenta w zajęciach uznanych przez prowadzącego za obowiązkowe jest konieczna. Usprawiedliwiona nieobecność musi być odrobiona na zajęciach z inną grupą lub w czasie konsultacji z prowadzącym w nieprzekraczalnym terminie podanym przez prowadzącego. Wykonane projekty należy oddać i zaliczyć w nieprzekraczalnym terminie podanym przez prowadzącego. Po przekroczeniu tego terminu projekty nie będą przyjmowane poza przypadkami opisanymi w Regulaminie Studiów.
    Ocena na zaliczenie ćwiczeń projektowych jest wypadkową:
  • Średniej oceny z zaliczenia dwóch projektów.
  • Przygotowania merytorycznego z tematyki projektów wykazanego w indywidualnej rozmowie z prowadzącym.
  • Aktywności na zajęciach, w szczególności umiejętności modelowania przebiegu wybranych procesów technologicznych przy pomocy programu ChemCAD.
    Ocena na zaliczenie ćwiczeń projektowych będzie przybliżeniem średniej z uzyskanych ocen cząstkowych w górę lub w dół do najbliższej oceny dopuszczonej do wpisania przez Regulamin Studiów.
    Projekt nieprzyjęty przez prowadzącego lub niezaliczony w rozmowie indywidualnej podlega jednokrotnej poprawie w terminie poprawkowym.
    Nieobecność na zajęciach uznanych przez prowadzącego za obowiązkowe i nieodrobienie jej w terminie wyznaczonym przez prowadzącego skutkuje skreśleniem z listy studentów i brakiem zaliczenia.
Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa – średnia z oceny uzyskanej na kolokwium zaliczeniowym z treści wykładów oraz oceny stanowiącej zaliczenie ćwiczeń projektowych. Każda z tych dwóch ocen musi być pozytywna. Jeżeli średnia ocen nie jest równa ocenie dopuszczonej przez Regulamin Studiów, ocena końcowa zostanie przybliżona w dół. Jeżeli zaliczenie wykładów i/lub ćwiczeń projektowych nastąpi w II terminie ocena końcowa nie może być wyższa niż 4,0 i ocena końcowa jest obniżana o pół stopnia za wyjątkiem przypadku, gdy wyliczona ocena końcowa jest równa 3,0. Jeżeli zaliczenie wykładów nastąpi w III terminie ocena końcowa nie może być wyższa niż 3,0.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Obecność na wykładach jest nieobowiązkowa według Regulaminu Studiów, dlatego nie ma potrzeby usprawiedliwiania nieobecności. Informacje przekazane na wykładzie, na którym student był nieobecny, muszą zostać przez niego przyswojone we własnym zakresie do kolokwium zaliczeniowego.

Na zajęciach projektowych uznanych przez prowadzącego za obowiązkowe obecność jest obowiązkowa według Regulaminu Studiów. Wszelkie nieobecności muszą być usprawiedliwione a nieobecność musi być odrobiona na zajęciach z inną grupą lub w czasie konsultacji z prowadzącym w nieprzekraczalnym terminie podanym przez prowadzącego. Nieobecność usprawiedliwiona nie zwalnia także od zaliczenia projektu w rozmowie indywidualnej z prowadzącym. Czynność tą należy dopełnić w terminie dodatkowym wyznaczonym przez prowadzącego.
Nieobecność na zajęciach uznanych przez prowadzącego za obowiązkowe i nieodrobienie jej w terminie wyznaczonym przez prowadzącego skutkuje skreśleniem z listy studentów i brakiem zaliczenia.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Wymagania uczestnictwa w zajęciach:

  • Ogólne orientowanie się w zagadnieniach chemii węglowodorów.
  • Znajomość składu i podstawowych właściwości ropy naftowej.
  • Ogólna znajomość procesu eksploatacji złóż węglowodorów.
Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Zalecana literatura:

  1. Jewulski Jan – „Napowierzchniowe zagospodarowanie złóż kopalin ciekłych”. Wydawnictwa AGH, Kraków 2003.
  2. Jewulski Jan – „Zbiór zadań z eksploatacji złóż ropy naftowej”. Wydawnictwa AGH, Kraków 2000.
  3. Niepublikowane materiały ZZGNiG dotyczące systemów i instalacji na kopalni węglowodorów. Zielona Góra.
  4. Materiały szkoleniowe ZZGNiG dotyczące systemów i instalacji na kopalni węglowodorów. Zielona Góra.
Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Fąfara Z., Jewulski J., Kaszycki P., Kołoczek H., Rychlicki S., Solecki T., Stopa J., Twardowski K., Wojnarowski P., Zagrajczuk D. – „Metody usuwania zanieczyszczeń węglowodorowych ze środowiska gruntowo-wodnego”. Praca zespołowa pod redakcją S. Rychlickiego. Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne AGH, Kraków, 2006.
2. Fąfara Z., Gołębiowski T., Marcak H., Nagy S., Rychlicki S., Siemek J., Solecki T., Tomecka-Suchoń S. – „Lokalizacja zanieczyszczeń węglowodorowych w gruncie metodami geofizycznymi i atmogeochemicznymi”. Praca zespołowa pod redakcją H. Marcaka i T. Gołębiowskiego. Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne AGH, Kraków, 2006.
3. Zbigniew Fąfara, Igor Ilkiv, Joanna Przybyłowicz – Badanie składu gazów gruntowych na wybranym przykładzie złoża ropy naftowej. Zeszyty Naukowe AGH „Wiertnictwo-Nafta-Gaz”, rocznik 32/1 2015, Wydawnictwa AGH, Kraków, 2015.
4. Zbigniew Fąfara, Igor Ilkiv, Tadeusz Solecki – Badania geochemiczne migracji gazów na obszarze wybranych złóż ropy naftowej. Zeszyty Naukowe AGH „Wiertnictwo-Nafta-Gaz”, rocznik 32/1 2015, Wydawnictwa AGH, Kraków, 2015.
5. Zbigniew Fąfara, Igor Ilkiv – Wpływ eksploatacji złóż węglowodorów na środowisko w świetle badań geochemicznych na wybranych przykładach. Zeszyty Naukowe AGH „Wiertnictwo-Nafta-Gaz”, rocznik 33/1 2016, Wydawnictwa AGH, Kraków, 2016.
6. Zbigniew Fąfara, Igor Ilkiv, Joanna Przybyłowicz – Badanie występowania węglowodorów na obszarze starej kopalni ropy naftowej. Zeszyty Naukowe AGH „Wiertnictwo-Nafta-Gaz”, rocznik 34/1 2017, Wydawnictwa AGH, Kraków, 2017.
7. Zbigniew Fąfara, Rafał Matuła – Analiza efektywności pracy wielostopniowego desaltera przy odsalaniu ropy naftowej. Zeszyty Naukowe AGH „Wiertnictwo-Nafta-Gaz”, rocznik 36/1 2019, Wydawnictwa AGH, Kraków, 2019.

Informacje dodatkowe:

Prowadzący udostępnia w wersji elektronicznej materiały wyświetlane w czasie wykładu w postaci kursu na platformie e-learningowej. Kurs ten nie stanowi pełnego zapisu wykładów, nie obejmuje on szeregu wypowiadanych przez prowadzącego komentarzy i uwag. Dostęp do kursu nie zastępuje i nie zwalnia z uczestnictwa w wykładach. Prowadzący nie ponosi odpowiedzialności za nie uzyskanie zaliczenia z wykładów przez studenta, który nie uczestniczył w wykładach a przygotowywał się do kolokwium tylko w oparciu o kurs e-learningowy.