Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Poszukiwanie i rozpoznawanie geofizyczne surowców mineralnych.
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-301-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
3
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Prowadzący moduł:
dr inż. Lewandowska-Śmierzchalska Joanna (joanna.lewandowska@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Rola metod geofizycznych w poszukiwaniu złóż surowców mineralnych. Zapoznanie z własnościami fizycznymi skał i minerałów, podstawami teoretycznymi powierzchniowych metod geofizycznych (metoda sejsmiczna, geoelektryczna, georadar, grawimetria i magnetometria) oraz geofizyki otworowej, interpretacją litologiczno – złożową badań geofizycznych, zastosowaniem metod geofizycznych w prospekcji i rozpoznawaniu złóż surowców mineralnych, ze szczególnym uwzględnieniem złóż węglowodorów.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 (zna i rozumie) metody geofizyki poszukiwawczej: geoelektryki, magnetyki, grawimetrii oraz sejsmiki GGO1A_W02, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Aktywność na zajęciach,
Egzamin
M_W002 (zna i rozumie) metody geofizyki wiertniczej związane z radiometrią wiertniczą, elektrometrią wiertniczą, metodami akustycznymi i metodami związanymi z geometrią otworu wiertniczego GGO1A_W02, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Aktywność na zajęciach,
Egzamin
M_W003 (zna i rozumie) podstawowe zasady dotyczące interpretacji badań geofizyki poszukiwawczej i wiertniczej GGO1A_W02, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Aktywność na zajęciach,
Egzamin
M_W004 (zna i rozumie) zastosowanie metod geofizycznych powierzchniowych i otworowych w poszukiwaniu złóż surowców mineralnych GGO1A_W02, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Aktywność na zajęciach,
Egzamin
M_W005 (zna i rozumie) zjawiska fizyczne i procesy przyrodnicze wykorzystywane w geofizyce GGO1A_W02 Aktywność na zajęciach,
Egzamin
Umiejętności: potrafi
M_U001 (potrafi) wykonać pomiary laboratoryjne podstawowych własności petrofizycznych skał GGO1A_U01, GGO1A_U03 Aktywność na zajęciach,
Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U002 (potrafi) wykonać interpretację wyników badań laboratoryjnych dotyczącą podstawowych własności petrofizycznych skał GGO1A_U06, GGO1A_U01, GGO1A_U03 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Sprawozdanie
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 (jest gotów do) uświadomienia sobie ważności badań geofizycznych, ich wpływu na środowisko naturalne i związanej z tym odpowiedzialności za podejmowane decyzje GGO1A_K01, GGO1A_K03 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Kolokwium,
Sprawozdanie
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 30 0 15 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 (zna i rozumie) metody geofizyki poszukiwawczej: geoelektryki, magnetyki, grawimetrii oraz sejsmiki + - - - - - - - - - -
M_W002 (zna i rozumie) metody geofizyki wiertniczej związane z radiometrią wiertniczą, elektrometrią wiertniczą, metodami akustycznymi i metodami związanymi z geometrią otworu wiertniczego + - - - - - - - - - -
M_W003 (zna i rozumie) podstawowe zasady dotyczące interpretacji badań geofizyki poszukiwawczej i wiertniczej + - - - - - - - - - -
M_W004 (zna i rozumie) zastosowanie metod geofizycznych powierzchniowych i otworowych w poszukiwaniu złóż surowców mineralnych + - - - - - - - - - -
M_W005 (zna i rozumie) zjawiska fizyczne i procesy przyrodnicze wykorzystywane w geofizyce + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 (potrafi) wykonać pomiary laboratoryjne podstawowych własności petrofizycznych skał - - + - - - - - - - -
M_U002 (potrafi) wykonać interpretację wyników badań laboratoryjnych dotyczącą podstawowych własności petrofizycznych skał - - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 (jest gotów do) uświadomienia sobie ważności badań geofizycznych, ich wpływu na środowisko naturalne i związanej z tym odpowiedzialności za podejmowane decyzje + - + - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 120 godz
Punkty ECTS za moduł 4 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Przygotowanie do zajęć 25 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 28 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

Definicja geofizyki w zakresie poszukiwania złóż surowców mineralnych, złóż węglowodorów, wody oraz innych bogactw naturalnych. Różnice między geofizyką poszukiwawczą i złożową. Planowanie prac poszukiwawczych oraz działań w zakresie geofizyki złożowej dla różnych typów złóż.
Przegląd metod geofizycznych stosowanych w badaniach geologicznych (metody powierzchniowe i otworowe).
I. Metoda grawimetryczna
Podstawy grawimetrii stosowanej, zakres zastosowań badań grawimetrycznych, ziemskie pole siły ciężkości, geoida, wartości normalne siły ciężkości, teoria i budowa grawimetrów, metodyka prac polowych, redukcje pomiarów grawimetrycznych, poprawka topograficzna, poprawka wolnopowietrzna, poprawka i redukcja Bouguera, anomalie siły ciężkości i analiza map grawimetrycznych, pola grawitacyjne form geologicznych i antropogenicznych, pola grawitacyjne brył o potencjale newtonowskim, zasady interpretacji ilościowej, trend i anomalie rezydualne siły ciężkości, zasady interpretacji jakościowej, zastosowanie.
II. Metoda magnetyczna
Pole geomagnetyczne, zmiany pola geomagnetycznego, elementy i struktura pola magnetycznego Ziemi, pojęcia pola normalnego i pola anomalnego w magnetometrii, anomalia magnetyczna, przyrząd do pomiarów pola geomagnetycznego, zdjęcie magnetyczne i jego rodzaje, metodyka prac terenowych, parametry magnetyczne (namagnesowanie, podatność magnetyczna, natężenie pola magnetycznego, indukcja magnetyczna, przenikalność magnetyczna), źródła anomalii magnetycznych, podział minerałów i skał ze względu na podatność magnetyczną, interpretacja jakościowa i ilościowa anomalii magnetycznych – przykłady badań, zastosowanie metody magnetycznej w badaniach geologicznych i górniczych
III. Metody geoelektryczne
Oporność elektryczna skał i mediów, metody badań geoelektrycznych: pasywne – potencjałów naturalnych, magnetotelluryczna; aktywne – elektrooporowa, metody indukcyjne, polaryzacji wzbudzonej, projektowanie badań, prace terenowe, interpretacja geofizyczna, zadanie proste i zadanie odwrotne, interpretacja geologiczna badań geoelektrycznych, przykłady zastosowań: badanie złóż surowców skalnych; rozpoznawanie płytkiej budowy geologicznej; badanie szkód górniczych i wykorzystanie w problematyce ekologicznej, zastosowanie przy poszukiwaniu złóż surowców mineralnych.
IV. Metoda georadarowa
Definicja georadaru, schemat budowy i działania urządzenia, idea powierzchniowego badania georadarem, wyniki pomiarów georadarowych i ich interpretacja, zastosowanie georadaru, możliwości wykorzystania georadaru przy poszukiwaniu i rozpoznawaniu złóż surowców mineralnych.
V. Metoda sejsmiczna
Podstawy metody sejsmicznej – metodyka sejsmicznych pomiarów powierzchniowych na lądzie, aparatura sejsmiczna, rodzaje i parametry rozstawów pomiarowych w sejsmice refleksyjnej i refrakcyjnej, etapy badań sejsmicznych, podstawowe definicje teorii sprężystości, prawa sejsmiki, propagacja fal sejsmicznych w ośrodkach warstwowanych, rodzaje fal spotykanych w sejsmice, definicja prędkości fali podłużnej i poprzecznej, parametry, od których zależy prędkość rozchodzenia się fal sejsmicznych w skałach, cechy ośrodka geologicznego – prędkość, gęstość, impedancja akustyczna, współczynnik odbicia i transmisji, sejsmika refleksyjna i refrakcyjna – definicja, wygląd hodografu w obu przypadkach (definicja hodografu), zastosowanie sejsmiki refleksyjnej, zastosowanie sejsmiki refrakcyjnej, sejsmika 2D i 3D – definicja, różnice, schemat obserwacji, przekrój sejsmiczny czasowy i głębokościowy, przekroje 2D i 3D.
VI. Metody geofizyki otworowej
Wprowadzenie do pomiarów otworowych oraz sposobu ich realizowania: profilowanie, krzywa geofizyczna i sonda. Schemat pomiaru otworowego, strefy otaczające otwór wiertniczy.
1. Elektrometria otworowa (sondy pomiarowe: klasyczne opornościowe, laterologi, profilowanie potencjałów polaryzacji naturalnej), elektryczna oporność i przewodność, jak kształtuje się elektryczna oporność skał, minerałów i wód złożowych, zastosowanie równań Archiego, rodzaje potencjałów polaryzacji naturalnej, wzór Nersta, co to jest anomalia statyczna i dynamiczna, wygląd krzywej PS w zależności różnych parametrów, klasyczne profilowania oporności (definicje sond), różnice między klasycznymi a sterowanymi profilowaniami oporności, schematy rozkładu linii prądowych w obu przypadkach, rodzaje sterowanych profilowań opornościowych (wygląd rozkładu linii pola elektrycznego w przypadku każdej sondy), wpływ zailenia na obliczanie współczynników: porowatości, nasycenia wodą i nasycenia węglowodorami w skałach zbiornikowych, idea profilowań, schematy sond).
2. Radiometria i geofizyka jądrowa (profilowanie gamma naturalne, gamma-gamma gęstościowe, neutronowe), promieniotwórczość, rodzaje promieniowania, naturalna promieniotwórczość skał, modele zailenia skał zbiornikowych, zjawiska oddziaływania promieniowania gamma z materią, rodzaje oddziaływań neutronów z materią, źródła neutronów (jakie wyróżniamy źródła, co to są źródła izotopowe, co to jest generator neutronów), podział neutronów, schemat życia neutronów w skale od momentu wyemitowania ze źródła, przekrój czynny absorpcji neutronów, pierwiastki, które reagują z neutronami, schematy sond).
3. Profilowanie akustyczne prędkości (prędkość rozchodzenia się fal sejsmicznych podłużnych i poprzecznych w skałach, porównanie prędkości rozchodzenia się fal z parametrami skał takimi jak: litologia, gęstość, porowatość i nasycenie, obliczanie współczynnika porowatości z profilowania PAP – wzór Wylliego i Raymera – Hunta – Gardnera, skala i jednostka krzywej akustycznej, idea profilowania, schematy sond).
4. Profilowania techniczne (inklinometr, kawernomierz, zmniejszenie i zwiększenie średnicy otworu a litologia, geometria kawernomierza 4-ramiennego w otworze, schemat sond).
5. Interpretacja wyników profilowań geofizycznych. Zastosowania profilowań przy poszukiwaniu i rozpoznawaniu złóż surowców mineralnych, ze szczególnym uwzględnieniem złóż węglowodorów.

Ćwiczenia laboratoryjne (15h):

Na ćwiczeniach laboratoryjnych studenci badają wybrane własności petrofizyczne skał.
Laboratoria nr 1 – Zajęcia organizacyjne – zapoznanie z przedmiotem zajęć, stanowiskami laboratoryjnymi, regulaminem pracowni oraz zasadami wykonywania sprawozdań i zaliczenia przedmiotu.
Laboratoria nr 2 – Określanie gęstości skał.
Laboratoria nr 3 – Określanie współczynnika porowatości skał.
Laboratoria nr 4 – Badania potencjałów dyfuzyjno – adsorpcyjnych skał zbiornikowych.
Laboratoria nr 5 – Pomiar elektrycznej oporności właściwej skał i płynów.
Laboratoria nr 6 – Pomiar stałej dielektrycznej skał.
Laboratoria nr 7 – Badanie sprężystych własności skał.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci rozwiązują zadany problem praktyczny przy pomocy prowadzącego, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Wykład:
Obecność: zgodnie z Regulaminem Studiów.
Zaliczenie: na podstawie egzaminu pisemnego, odbywającego się w czasie trzech terminów (jeden termin podstawowy i dwa terminy poprawkowe). Aby podejść do egzaminu, nie jest wymagane zaliczenie z ćwiczeń laboratoryjnych w dniu egzaminu, jednak wynik z egzaminu uprawomocnia się w momencie uzyskania zaliczenia z ćwiczeń.
1 termin podstawowy egzaminu odbywa się na początku sesji zimowej, dwa terminy poprawkowe: I termin – sesja zimowa podstawowa, II termin – sesja zimowa poprawkowa. Nie ma możliwości poprawiania pozytywnej oceny uzyskanej z egzaminu. Oceny 2.0 z terminów niezaliczonych liczą się do oceny końcowej. Nieusprawiedliwiona nieobecność na egzaminie jest traktowana jak ocena 2.0. Nieobecność na egzaminie spowodowaną chorobą należy usprawiedliwić natychmiast (najlepiej w dniu egzaminu, a najpóźniej następnego dnia) – przesyłając zdjęcie bądź skan zwolnienia lekarskiego na maila prowadzącego.
Ćwiczenia laboratoryjne:
Obecność obowiązkowa. W przypadkach nieobecności uzasadnionych losowo lub zdrowotnie każdą nieobecność należy usprawiedliwić oraz odrobić: z innymi grupami laboratoryjnymi lub w wyznaczonym przez prowadzącego terminie. Student jest również zobowiązany do samodzielnego opanowania zakresu materiału z opuszczonych zajęć (z możliwością wykorzystania godzin konsultacji). Student, który opuścił więcej niż 3 zajęcia i są one nieusprawiedliwione jest traktowany jak student, który nie uczęszczał na zajęcia.
Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń laboratoryjnych są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego.
Zaliczenie: warunkiem niezbędnym do zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych jest zaliczenie wszystkich wymaganych zajęć w postaci stanowisk laboratoryjnych, wykonanie wszystkich wymaganych sprawozdań oraz zaliczenie kolokwium (odbywającego się w czasie trzech terminów – pierwszy termin podstawowy i dwa terminy poprawkowe), ocena pracy studenta będzie bazować na wypowiedziach ustnych, pisemnych w formie kolokwium i sprawozdaniach z wykonanych ćwiczeń laboratoryjnych, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Ocena końcowa z laboratoriów będzie obliczana jako średnia ważona według poniższego wzoru:
Olab = 0,6 x Ospr + 0,4 x Okol
Ospr – średnia arytmetyczna ocen ze wszystkich sprawozdań
Okol – średnia arytmetyczna ocen z wszystkich terminów kolokwium (w przypadku zdania kolokwium w pierwszym terminie, jest to ocena z tego terminu, w przypadku niezdania w pierwszym terminie jest to średnia arytmetyczna oceny 2,0 i oceny uzyskanej w drugim terminie, itd.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych i kolokwium.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Warunkiem zaliczenia całego przedmiotu i uzyskania oceny końcowej jest uzyskanie ocen pozytywnych z wszystkich części przedmiotu: ćwiczeń laboratoryjnych i wykładu w postaci egzaminu.
Ocena końcowa z przedmiotu obliczana jest jako średnia ważona według wzoru:
OK = 0,6 x OE +0,4 x OL
OE – ocena uzyskana z egzaminu (w przypadku zdania egzaminu dopiero w drugim, bądź trzecim terminie OE jest średnią arytmetyczną ocen z wszystkich terminów egzaminu, łącznie z ocenami 2,0 z niezaliczonych terminów)
OL – ocena uzyskana z ćwiczeń laboratoryjnych
Ocena końcowa oraz wszystkie średnie arytmetyczne, bądź ważone występujące we wszystkich częściach przedmiotu są przybliżane zgodnie z następującą zasadą:
3,0 – gdy OK jest mniejsza, bądź równa 3,25;
3,5 – gdy OK jest większa od 3,25 a mniejsza, bądź równa 3,75;
4,0 – gdy OK jest większa od 3,75 a mniejsza, bądź równa 4,25;
4,5 – gdy OK jest większa od 4,25 a mniejsza, bądź równa 4,75;
5,0 – gdy OK jest większa od 4,75.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Student powinien niezwłocznie zgłosić się do prowadzącego po chorobie, bądź innej usprawiedliwionej nieobecności w celu ustalenia indywidualnego sposobu odrobienia zaległości.
Każdą nieobecność na ćwiczeniach laboratoryjnych należy odrobić na koniec semestru w terminie wyznaczonym przez prowadzącego, tyczy się to przypadków nieobecności uzasadnionych losowo lub zdrowotnie, każda inna nieobecność nie będzie uznawana.
Nieobecność na więcej niż 3 zajęciach wymaga powtarzania całego przedmiotu.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Ogólna znajomość geologii, fizyki i matematyki.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Desbrandes R.: „Diagraphies dans les sondages”. Edition Technip, Paris 1982.
2. Jarzyna J., Bała M. i inni.: „Metody geofizyki otworowej”. Kraków 1997.
3. Lowrie W.Fundamentals of geophysics, 1997.
4. Pirson S.J.: „Hand Book of Well Log Analysis for Oil and Gas”. Formation evaluation. Prentice Hall Inc. Englewood Cliffs N.J. 1963.
5. Plewa M.,Plewa S. – Petrofizyka, 1992.
6. Scott K.W. – A practical guide to borhole geophysics in environmental investigation, 1997
7. Vogelsang D. – „Environmental geophysics”, 1995.
8. Poradnik Górnika Naftowego tom I.B, Geofizyka Naftowa. Wyd. SITPNiG,Kraków 2010

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Analiza niepewności określania zasobów złóż węglowodorów, na przykładzie złoża gazowo-kondensatowego, Joanna LEWANDOWSKA, Nafta Gaz / Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa, Instytut Technologii Nafty, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego. — 2011 R. 67 nr 7, s. 449–453.
2. Analysis of reservoir properties and parameters of oil fields suitable for the application of CO2−EOR method, Barbara ULIASZ-MISIAK, Piotr KOSOWSKI, Joanna LEWANDOWSKA-ŚMIERZCHALSKA, AGH Drilling, Oil, Gas. — 2015 vol. 32 no. 1, s. 33–48.
3. Ocena wybranych metod laboratoryjnych pomiaru współczynnika filtracji gruntów spoistych oparta na analizie wariancji, Kazimierz TWARDOWSKI, Ryszard DROŻDŻAK, Joanna LEWANDOWSKA-ŚMIERZCHALSKA, Materiały konferencji naukowych [Dokument elektroniczny] : XVI Warsztaty Górnicze : górnictwo-człowiek-środowisko: zrównoważony rozwój ; Oddziaływanie wstrząsów górniczych na obiekty budowlane i infrastrukturę ; Geofizyka stosowana w zagadnieniach górniczych, inżynierskich i środowiskowych / red. nauk. Zenon Pilecki, Elżbieta Pilecka, Henryk Marcak. — Kraków : Konferencje Naukowo-Techniczne, cop. 2014. — S. 35–49.
4. Ocena wybranych metod laboratoryjnych pomiaru współczynnika filtracji gruntów spoistych oparta na analizie wariancji, Kazimierz TWARDOWSKI, Ryszard DROŻDŻAK, Joanna LEWANDOWSKA-ŚMIERZCHALSKA, Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN. — 2014 nr 86, s. 39–53.
5. Oil pipeline leak detection using GPR method – simple case study, Zbigniew FĄFARA, Joanna LEWANDOWSKA-ŚMIERZCHALSKA, Rafał MATUŁA, AGH Drilling, Oil, Gas. — 2018 vol. 35 no. 1, s. 165–171.
6. Recent developments of non-direct methods of pipeline and leak detection, Zbigniew FĄFARA, Joanna LEWANDOWSKA-ŚMIERZCHALSKA, Rafał MATUŁA, Paulina LEWIŃSKA, AGH Drilling, Oil, Gas. — 2018 vol. 35 no. 1, s. 173–180.
7. Wpływ wody fizycznie związanej na właściwości filtracyjne skał, TWARDOWSKI Kazimierz, LEWANDOWSKA-ŚMIERZCHALSKA Joanna, Drilling-Oil-Gas AGH 2014 : XXV konferencja naukowo-techniczna : wiernictwo, nafta, gaz – dziś i jutro : Kraków, 11–13 czerwca 2014 : księga abstraktów. — [Kraków : s. n.], 2014. — S. 9.
8. RYCHLICKI S. red.: Geofizyka naftowa. Poradnik Górnika Naftowego t. I b, 2010.

Informacje dodatkowe:

Uzupełnieniem wszystkich form zajęć są konsultacje, odbywające się w terminach ogłaszanych na
początku każdego semestru przez prowadzących poszczególne formy zajęć.