Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Wiertnictwo
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-306-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
3
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
prof. dr hab. inż. Wiśniowski Rafał (wisniows@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Moduł dotyczy podstawowych zagadnień z wiertnictwa.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 zna i rozumie zagadnienia obejmujące techike i technologię wykonywania otworów wielkośrednicowych i normalnośrednicowych oraz geotechnicznych. GGO1A_W05 Egzamin
M_W002 zna i rozumie zagadnienia dotyczące doboru maszyn i urządzeń wiertniczych stosowanych do wierceń wielkośrednicowych, normalnośrednicowych i inżynieryjnych. GGO1A_W05 Egzamin
M_W003 zna i rozumie najnowsze trendy rozwojowe z zakresu prowadzenia prac wiertniczych dla poszukiwań złóż surowców stałych oraz pozyskiwania wód podziemnych. GGO1A_W03 Egzamin
M_W004 zna i rozumie konstrukcje otworów hydrogeologicznych, studziennych geotermalnych i poszukiwawczych. GGO1A_W05, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Egzamin
Umiejętności: potrafi
M_U001 potrafi pozyskiwać informacje z literatury, baz danych i innych źródeł; potrafi integrować uzyskane informacje, dokonywać ich interpretacji, a także wyciągać wnioski oraz formułować i uzasadniać opinie z zakresu prac wiertniczych GGO1A_U01, GGO1A_U05 Egzamin,
Kolokwium
M_U002 potrafi dobrać narzędzie wiercące oraz dolny zestaw przewodu wierniczego do wierceń poszukiwawczych. GGO1A_U06, GGO1A_U01 Egzamin,
Kolokwium
M_U003 Potrafi wykonać badania podstawowych parametrów fizyczno-mechanicznych skał i je zinterpretować pod kątem ich urabialności. GGO1A_U06, GGO1A_U01 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Zaliczenie laboratorium
M_U004 potrafi sprecyzować właściwości fizyczno-mechaniczne skał przydatnych do doboru świdrów wiertniczych. GGO1A_U04, GGO1A_U01 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Zaliczenie laboratorium
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
75 30 0 15 30 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 zna i rozumie zagadnienia obejmujące techike i technologię wykonywania otworów wielkośrednicowych i normalnośrednicowych oraz geotechnicznych. + - - - - - - - - - -
M_W002 zna i rozumie zagadnienia dotyczące doboru maszyn i urządzeń wiertniczych stosowanych do wierceń wielkośrednicowych, normalnośrednicowych i inżynieryjnych. + - - - - - - - - - -
M_W003 zna i rozumie najnowsze trendy rozwojowe z zakresu prowadzenia prac wiertniczych dla poszukiwań złóż surowców stałych oraz pozyskiwania wód podziemnych. + - - - - - - - - - -
M_W004 zna i rozumie konstrukcje otworów hydrogeologicznych, studziennych geotermalnych i poszukiwawczych. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 potrafi pozyskiwać informacje z literatury, baz danych i innych źródeł; potrafi integrować uzyskane informacje, dokonywać ich interpretacji, a także wyciągać wnioski oraz formułować i uzasadniać opinie z zakresu prac wiertniczych - - - + - - - - - - -
M_U002 potrafi dobrać narzędzie wiercące oraz dolny zestaw przewodu wierniczego do wierceń poszukiwawczych. - - + - - - - - - - -
M_U003 Potrafi wykonać badania podstawowych parametrów fizyczno-mechanicznych skał i je zinterpretować pod kątem ich urabialności. - - + + - - - - - - -
M_U004 potrafi sprecyzować właściwości fizyczno-mechaniczne skał przydatnych do doboru świdrów wiertniczych. - - + - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 150 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 75 godz
Przygotowanie do zajęć 8 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 50 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 10 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

1.Metody wiercenia otworów i charakterystyka podzespołów wiertnic.
2.Technika wierceń wielkośrednicowych, normalnośrednicowych i małośrednicowych.
3.Wykonywanie otworów wiertniczych dla potrzeb górnictwa podziemnego, odkrywkowego i skalnego.
4.Wiercenie otworów hydrogeologicznych, studziennych, geotermalnych i naftowych.
5.Otwory wiertnicze wykonywane dla potrzeb ochrony środowiska i inżynierii środowiska.
6. Sprzęt, narzędzia wiertnicze i narzędzia pomocnicze.
7.Płyny wiertnicze, Technologia prawego i lewego obiegu płuczki.
8 Technologie wiercenia młotkami wgłębnymi
9. Konstrukcje otworów wiertniczych o różnym przeznaczeniu.
10. Rodzaje kolumn rur okładzinowych. Charakterystyka rur okładzinowych oraz technologii rurowania otworów wiertniczych.
11 Metody obliczania ciśnień oddziaływujących na kolumny rur okładzinowych.
12.Uzbrojenie i wyposażenie techniczne kolumn rur okładzinowych.
13.Metody cementowania otworów wiertniczych.
14. Prace zakończeniowe w otworach hydrogeologicznych, studziennych, geotermalnych i naftowych oraz wykonywanych dla potrzeb górnictwa podziemnego, odkrywkowego, skalnego ochrony środowiska i inżynierii środowiska.
15. Rekonstrukcje otworów wiertniczych.

Ćwiczenia laboratoryjne (15h):

Laboratorium z Mechachniki Zwiercania Skał
1. Pomiar wskaźnika ścierności metodą Barona i Kuźniecowa
2. Pomiar wskaźnika ścieralności na Tarczy Boehmego
3. Badanie wytrzymałości próbek na jednoosiowe ściskanie
4. Pomiar zużycia świdrów gryzowych
5. Badanie wpływu nacisku osiowego i prędkości obrotowej na mechaniczną prędkość wiercenia koronką.
6. Badanie oporów przepływu cieczy nieniutonowskich

Ćwiczenia projektowe (30h):

Wykonanie podstawowego projektu z zakresu wskaźników ekonomiczno technicznych wiercenia, doboru narzędzi wiercących oraz technologii wierceń , analizy wynoszenia zwiercin oraz likwidacji erupcji.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie projektu oraz ćwiczeń laboratoryjnych niezbędne do dopuszczenia do egzaminu.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ostatnia ocena z egzaminu.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Oddanie sprawozdań z ćwiczeń laboratoryjnych i projektowych.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Wymagana podstawowa wiedza z matematyki.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1 „Wytyczne rurowania i cementowania otworów wiertniczych”, Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., Warszawa 2007
2 .Bourgoyne A.T., Millheim K.K., Chenevert M.E., Young F.S.: „Applied Drilling Engineering”, SPE Textbook, Richardson 1986
3 Mitchell R. Drilling engineering, SPE 2006
4 Praca zbiorowa:”Poradnik Górnika Naftowego Tom II Wiertnictwo”, SITPNiG Kraków 2015
5 Mitchel R. Miska S. „Fundamentals of drilling technology”, SPE, Richardson
6 Sharma R. „Deep-Sea Mining”, Springer 2017
7 „ The Drilling Manual” ADITC, CRC Press, Croydon 2015
8 Nguen J.P „Oil and gas Field Development Techniques: Drilling” Intitut Francais du Petrole 1993
9 Aadony B., Cooper I., Miska S. Mitchel R., Payne M.” Advanced Drilling and Well Technology” SPE, Richardson,2009
10 Devereux S.” Practical Well Planing and Drilling Manual” ,Tulsa 1998
11 Mims M., Krepp T., Williams H. „Drilling Design and Implementation for Extended Rich and Complex Wells, Houston 1999
12 Hill A., Zhu D., Economides M. „Multilateral Wells”, SPE 2000
13 Miska S., Stryczek S. :„Projektowanie otworów wiertniczych”, SKRYPTY UCZELNIANE NR 775 , AGH, KRAKÓW 1980;
14 Stryczek S., Gonet A., Rzyczniak M.: „Technologia płuczek wiertniczych i zaczynów ucszczelniających”, AGH, UCZELNIANE WYDAWNICTWA NAUKOWO – DYDAKTYCZNE, KRAKÓW 1999
15 Wiśniowski R „ Wybrane aspekty projektowania konstrukcji otworów kierunkowych z wykorzystaniem technik numerycznych” Wydawnictwa AGH 2002

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1.Technika i technologia wierceń rdzeniowych : monografia — [Technique and technology of core drilling : monograph] / pod red. Rafała WIŚNIOWSKIEGO ; [aut.:] Rafał WIŚNIOWSKI, Stanisław STRYCZEK, Daniel Janc. — Kraków : Wydawnictwa AGH, 2017. — 101, 1 s. 1
2.Influence of coarseness of casing on adhesiveness of hardened cement slurry / Stanisław STRYCZEK, Rafał WIŚNIOWSKI, Andrzej GONET, Albert ZŁOTKOWSKI // W: Nové poznatky v oblasti vŕtania, ťažby, dopravy a uskladňovania uhl’ovodíkov : XVIII. medzinárodná vedecko-technická konferencia : 9.–11. november 2016, Podbanské, Slovensko : zborník konferencie = New knowledge in the area of drilling, production, transport and storage of hydrocarbons : XVIII. international scientific-technical conference : November 9\textsuperscript{th}–11\textsuperscript{th} Podbanské, Slovakia : the conference proceeedings / eds. Ján Pinka, Eliška Horniaková. — Košice : TU, 2016. — Opis częśc. wg okł.. — ISBN: 978-80-553-3001-3. — S. 80–86.
3.Intersect drilling method / WIŚNIOWSKI Rafał, DRUZGAŁA Angelika, FORMELA Małgorzata, TOCZEK Przemysław // W: SGEM 2018 : 18\textsuperscript{th} international multidisciplinary scientific geoconference : 3–6 December, 2018, Vienna, Austria : conference proceedings. Vol. 18, Science and technologies in geology, oil and gas exploration ; Water resources, forest ecosystems. Iss. 1.5, Oil and gas exploration, hydrology and water resources forest ecosystems. — Sofia : STEF92 Technology Ltd., cop. 2018. — (International Multidisciplinary Scientific GeoConference SGEM ; ISSN 1314-2704). — ISBN: 978-619-7408-72-0. — S. 141–146.
4.Narzędzia wiercące — [Drilling tools] / Rafał WIŚNIOWSKI, Stanisław STRYCZEK, Angelika DRUZGAŁA, Tomasz KOWALSKI, Anna BIEDA // W: Poradnik górnika naftowego : praca zbiorowa. T. 2, Wiertnictwo / red. nacz. Stanisław Rychlicki ; red. t. Stanisław Stryczek. — Kraków : Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego, 2015. — ISBN dla t. 2: 978-83-930991-3-9. — ISBN: 978-83-930991-0-8. — S. 65–206.
5.Optymalizacja kosztów prac wiertniczych na złożach gazu z pokładów łupków – zarys koncepcji — Optimization of drilling costs on shale gas deposits – concept outline / Alicja BYRSKA-RĄPAŁA, Jerzy FELIKS, Marek KARKULA, Rafał WIŚNIOWSKI // Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN ; ISSN 2080-0819. — Tytuł poprz.: Sympozja i Konferencje ; ISSN: 2081-0245. — 2017 nr 100, s. 21–35.
6.Przewód wiertniczy — [Drill string] / Dariusz KNEZ, Rafał WIŚNIOWSKI, Stanisław STRYCZEK, Angelika DRUZGAŁA // W: Poradnik górnika naftowego : praca zbiorowa. T. 2, Wiertnictwo / red. nacz. Stanisław Rychlicki ; red. t. Stanisław Stryczek. — Kraków : Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego, 2015. — ISBN dla t. 2: 978-83-930991-3-9. — ISBN: 978-83-930991-0-8. — S. 207–276.
7.Rotary – percussion drilling method – historical review and current possibilities of application / Aneta SAPIŃSKA-ŚLIWA, Rafał WIŚNIOWSKI, Michał Korzec, Artur Gajdosz, Tomasz ŚLIWA // AGH Drilling, Oil, Gas ; ISSN 2299-4157. — Tytuł poprz.: Wiertnictwo, Nafta, Gaz ; ISSN: 1507-0042. — 2015 vol. 32 no. 2, s. 313–323.
8.Rury okładzinowe — Casing string / Andrzej GONET, Stanisław STRYCZEK, Rafał WIŚNIOWSKI, Mirosław RZYCZNIAK, Paweł ZAPIÓR, Tomasz ŚLIWA, Aneta SAPIŃSKA-ŚLIWA // W: Poradnik górnika naftowego : praca zbiorowa. T. 2, Wiertnictwo / red. nacz. Stanisław Rychlicki ; red. t. Stanisław Stryczek. — Kraków : Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego, 2015. — ISBN dla t. 2: 978-83-930991-3-9. — ISBN: 978-83-930991-0-8. — S. 277–583. — Bibliogr. s. 582–583.
9.Uzbrojenie techniczne, wyposażenie kolumn rur okładzinowych, przygotowanie otworu do rurowania i cementowania — [Casing equipment, prepare for casing and cement job] / Stanisław STRYCZEK, Rafał WIŚNIOWSKI, Małgorzata FORMELA, Anna PIKŁOWSKA, Albert ZŁOTKOWSKI // W: Poradnik górnika naftowego : praca zbiorowa. T. 2, Wiertnictwo / red. nacz. Stanisław Rychlicki ; red. t. Stanisław Stryczek. — Kraków : Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego, 2015. — ISBN dla t. 2: 978-83-930991-3-9. — ISBN: 978-83-930991-0-8. — S. 584–636.
10.Wellbore trajectory impact on equivalent circulating density / Rafał WIŚNIOWSKI, Krzysztof SKRZYPASZEK, Piotr Kiebzak, Maciej KAŃSKI // AGH Drilling, Oil, Gas ; ISSN 2299-4157. — Tytuł poprz.: Wiertnictwo, Nafta, Gaz ; ISSN: 1507-0042. — 2017 vol. 34 no. 1, s. 181–202.
11.Wybrane aspekty projektowania konstrukcji otworów kierunkowych z wykorzystaniem technik numerycznych — Selected aspects of directional wells construction design with the use of numeric methods / Rafał WIŚNIOWSKI. — Kraków : Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne AGH, 2002. — 194

Informacje dodatkowe:

Projekty i sprawozdania powinny zostać oddane w formie papierowej.