Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Podstawy Inżynierii złożowej
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-502-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
5
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr inż. Blicharski Jacek (jblich@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

W ramach moduł student pozna metody oceny warunków energetycznych złóż ropy, pozna zastosowanie metody bilansu masowego w eksploatacji złóż ropy, metody określania dopływu wody do złoża oraz kryteria powstawania stożków wodnych i gazowych.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student zna i rozumie podstawy wiedzy w zakresie: obliczeń zasobów metodą bilansu masowego, oceny warunków energetycznych złoża, oceny dopływu wody do złoża obliczeń zmian wydajności odwiertu w czasie eksploatacji, zasad określania wydobycia gazu z odwiertu, kryteriów tworzenia się stożków wodnych i gazowych, projektowania wtórnej eksploatacji złóż ropy GGO1A_W02, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Egzamin
M_W002 Zna i rozumie pojęcia i zasady z zakresu inżynierii złożowej. GGO1A_W02, GGO1A_W01 Egzamin
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi pozyskiwać informacje z literatury, baz danych i innych źródeł, potrafi integrować uzyskane informacje, dokonywać ich interpretacji, a także wyciągać wnioski oraz formułować i uzasadniać opinie GGO1A_U01 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Kolokwium
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Jest gotów oszacować czas potrzebny na realizację zleconego zadania; potrafi opracować i zrealizować harmonogram prac zapewniający dotrzymanie terminów Rozumie potrzebę i zna możliwości ciągłego dokształcania się - podnoszenia kompetencji zawodowych, osobistych i społecznych. GGO1A_K04, GGO1A_K01, GGO1A_K03 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 15 15 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student zna i rozumie podstawy wiedzy w zakresie: obliczeń zasobów metodą bilansu masowego, oceny warunków energetycznych złoża, oceny dopływu wody do złoża obliczeń zmian wydajności odwiertu w czasie eksploatacji, zasad określania wydobycia gazu z odwiertu, kryteriów tworzenia się stożków wodnych i gazowych, projektowania wtórnej eksploatacji złóż ropy + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna i rozumie pojęcia i zasady z zakresu inżynierii złożowej. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi pozyskiwać informacje z literatury, baz danych i innych źródeł, potrafi integrować uzyskane informacje, dokonywać ich interpretacji, a także wyciągać wnioski oraz formułować i uzasadniać opinie - + + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Jest gotów oszacować czas potrzebny na realizację zleconego zadania; potrafi opracować i zrealizować harmonogram prac zapewniający dotrzymanie terminów Rozumie potrzebę i zna możliwości ciągłego dokształcania się - podnoszenia kompetencji zawodowych, osobistych i społecznych. - - + - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 150 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Przygotowanie do zajęć 30 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 24 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 44 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

Podstawy teoretyczne bilansu masowego dla złóż węglowodorów; zarys metod wtórnej eksploatacji ropy; analiza równań bilansu masowego dla różnych przypadków złóż ropy naftowej; równanie bilansu masowego złoża gazu ziemnego bez dopływu i z dopływem wody złożowej; analiza przemieszczania się konturu woda-gaz; metody obliczania ilości dopływającej wody do części złoża zajętej przez węglowodory; analiza metod obliczania ilości dopływającej wody: metoda Van Everdingena-Hursta, metoda Fetkovitcha, metoda Havlena-Odeha; stożki i języki wodne oraz gazowe; kryteria eksploatacji ze względu na stożki i języki wodne; analiza metod wtórnych i trzecich w eksploatacji złóż ropy naftowej, krzywe spadku wydobycia (decline)

Ćwiczenia laboratoryjne (15h):

1. Określanie podstawowych własności skały: przepuszczalność absolutna, porowatość
2. Określanie podstawowych parametrów PVT ropy i gazu
3. Filtracja płynów ściśliwych i słabościśliwych w ośrodku porowatym

Ćwiczenia audytoryjne (15h):

Pozdstawy teoiretyczne związane z następującymi zagadnieniami:
1. Hydrodynamiczny stan złoża, równania dopływu gazu do otworu,
2. Równanie diagnostyczne dopływu wody do złoża wg Cole’a, równanie bilansu wg Havlena-Odeha
3. Równania dopływu wody wg Fetkovicha
4. Równania dopływu wody wg van Everdingena, Hursta
5. Równania tworzenia stożka wg Shoelsa
6. Równania prognozy wydobycia ze złoża

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie ćwiczeń i projektu na podstawie obecności na zajęciach oraz pozytywnej oceny z kolokwium zaliczeniowego oraz zaliczeniu ćwiczeń laboratoryjnych.
Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest uzyskanie zaliczeń z ćwiczeń i laboratorium.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa przedmiotu będzie średnią ocen: oceny egzaminu (waga 0.5), oceny ćwiczeń audytoryjnej (waga 0.25) i oceny ćwiczeń laboratoryjnych (waga 0.25).
Do oceny końcowej są brane pod uwagę wszystkie uzyskane oceny z ćwiczeń, laboratorium i egzaminu.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Sposób i tryb wyrównania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:
- Wykłady – obecność na wykładach zgodnie z Regulaminem Studiów.
- Ćwiczenia audytoryjne – warunkiem niezbędnym do zaliczenia ćwiczeń audytoryjnych jest zaliczenie wszystkich wymaganych zajęć i kolokwiów (z możliwością wykorzystania godzin konsultacji); można opuścić jedne zajęcia bez konieczności ich odrabiania.
Ćwiczenia labolatoryjne – warunkiem niezbędnym do zaliczenia ćwiczeń jest zaliczenie wszystkich wymaganych zajęć.
Nieobecność na więcej niż 3 zajęciach (ćwiczenia laboratoryjne, projektowe lub audytoryjne) wymaga powtarzania całego przedmiotu.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Zaliczenie przedmiotów: matematyka, fizyka, hydrodynamika, termodynamika

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1.Amyx J.W. et al., 1960 – Petroleum Engineering, McGraw-Hill.
2.Dake L.P., 1978, Fundamentals of reservoir engineering, Elsevier, Amsterdam.
3.Dake L.P., 1994, The Practice of Reservoir Engineering,. Elsevier. Amsterdam.
4.Fanchi, J. R., 2003, Principles of applied reservoir simulation, Gulf Professional Publishing,
5.Peaceman D.W.1977, Fundamentals of Numerical Reservoir Simulation, Elsevier, 1977
6.Slider H.C., 1976, Practical Petroleum Reservoir Engineering Methods. Petroleum Publishing Co., Tulsa.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Czesław Rybicki, Jacek Blicharski, 2008, Zastosowanie metody bilansu masowego w eksploatacji złóż gazu ziemnego w warunkach dynamicznych, Wiertnictwo, Nafta, Gaz, t. 25 z. 2, s. 615–623
2. Czesław Rybicki, Jacek Blicharski, 2007, Ruch wody w złożach węglowodorów i podziemnych magazynach gazu, Wiertnictwo, Nafta, Gaz, t. 24 z. 2, s. 823–834
3. Czesław Rybicki, Jacek Blicharski, 2007, Problemy przemieszczania się wody złożowej w czasie eksploatacji złóż gazu ziemnego i Podziemnych Magazynów Gazu, Wiertnictwo, Nafta, Gaz, t. 24 z. 1, s. 435–441

Informacje dodatkowe:

Na zajęciach projektowych niezbędny jest kalkulator.