Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Przepływy płynu w złożach
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-506-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
5
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż. Rybicki Czesław (rybicki@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Charakterystyka filtracji płynów przez ośrodki porowate. Równanie Darcy’ego” i inne równania filtracji. Scharakteryzowany zostanie model matematyczny przemieszczania się płynu oraz jego efektywne rozwiązania : rozwiązanie stałego wydatku i rozwiązanie stałego spadku ciśnienia. Zostaną scharakteryzowane stany hydrodynamiczne oraz ich wpływ na charakter zmian ciśnienia w czasie eksploatacji płynu. Omówiona zostanie metoda superpozycji i jej zastosowanie hydrodynamice przepływów płynów.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student zna i rozumie sens fizyczny parametrów charakteryzujących porowate struktury skalne GGO1A_W03, GGO1A_W01, GGO1A_W02 Odpowiedź ustna
M_W002 Student zna i rozumie równania przepływu płynu w złożach. GGO1A_W03, GGO1A_W01, GGO1A_W02 Odpowiedź ustna
M_W003 Student zna i rozumie sens fizyczny stanów hydrodynamicznych w złożu oraz rozwiązania stałego wydatku i stałego spadku ciśnienia dla tych stanów. GGO1A_W03, GGO1A_W01, GGO1A_W02 Odpowiedź ustna
M_W004 Student zna i rozumie sens metody superpozycji rozwiązań w problemach inżynierii złożowej GGO1A_W03, GGO1A_W01, GGO1A_W02 Odpowiedź ustna
M_W005 Student zna i rozumie podstawowe zasady interpretacji testów hydrodynamicznych GGO1A_W03, GGO1A_W01, GGO1A_W02 Odpowiedź ustna
Umiejętności: potrafi
M_U001 Student potrafi wykonać obliczenia przepływu płynu ze złoża do odwiertu hydrodynamicznie doskonałego i niedoskonałego. GGO1A_U04, GGO1A_U01, GGO1A_U02, GGO1A_U03 Kolokwium
M_U002 Student potrafi wykonywać obliczenia przebiegu zmian ciśnienia w różnych stanach hydrodynamicznych GGO1A_U04, GGO1A_U01, GGO1A_U02, GGO1A_U03 Kolokwium
M_U003 Student potrafi wykonywać obliczenia "history" match GGO1A_U04, GGO1A_U01, GGO1A_U02, GGO1A_U03 Kolokwium
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student jest gotów do brania udziału w zespołach interdyscyplinarnych prowadzących obliczenia związane z przepływem płynu w ośrodkach porowatych GGO1A_K04, GGO1A_K01, GGO1A_K03, GGO1A_K02 Odpowiedź ustna
M_K002 Student jest gotów do wzięcia odpowiedzialności za wiarygodność wykonywanych obliczeń GGO1A_K04, GGO1A_K01, GGO1A_K03, GGO1A_K02 Odpowiedź ustna
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 15 15 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student zna i rozumie sens fizyczny parametrów charakteryzujących porowate struktury skalne + - - - - - - - - - -
M_W002 Student zna i rozumie równania przepływu płynu w złożach. + - - - - - - - - - -
M_W003 Student zna i rozumie sens fizyczny stanów hydrodynamicznych w złożu oraz rozwiązania stałego wydatku i stałego spadku ciśnienia dla tych stanów. + - - - - - - - - - -
M_W004 Student zna i rozumie sens metody superpozycji rozwiązań w problemach inżynierii złożowej + - - - - - - - - - -
M_W005 Student zna i rozumie podstawowe zasady interpretacji testów hydrodynamicznych + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi wykonać obliczenia przepływu płynu ze złoża do odwiertu hydrodynamicznie doskonałego i niedoskonałego. - + - - - - - - - - -
M_U002 Student potrafi wykonywać obliczenia przebiegu zmian ciśnienia w różnych stanach hydrodynamicznych - + - - - - - - - - -
M_U003 Student potrafi wykonywać obliczenia "history" match - + - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student jest gotów do brania udziału w zespołach interdyscyplinarnych prowadzących obliczenia związane z przepływem płynu w ośrodkach porowatych - + - - - - - - - - -
M_K002 Student jest gotów do wzięcia odpowiedzialności za wiarygodność wykonywanych obliczeń - + - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 60 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 8 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 15 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):
  1. Charakterystyka parametrów petrofizycznych ośrodków porowatych

    Charakterystyka osrodków porowatych i szczelinowatych. Współczynnik przepuszczalnosci i współczynnik porowatości. Modele ośrodków szczelinowych

  2. Model matematyczny filtracji płynu w osrodku porowatym

    W czasie wykładu student zapozna sie z równaniami tworzącymi model matematyczny filtracji płynu w ośrodku porowatym.

  3. Równania stałego wydatku i równanie stałego spadku ciśnienia

    Student pozna dwa podstawowe rozwiązania równania różniczkowego przepływu wraz z warunkach brzegowo początkowymi.
    Rozwiązania z użyciem:
    - ciśnienia,
    - kwadratu ciśnienia,
    - funkcji pseudociśnienia.

  4. Analiza stosowalnosci rozwiązań dotyczacych przepływu płynów w osrodkach skalnych

    Analiza stosowalności równań przepływu płynnu cieczy i gazu dla
    stanu nieustalonego, stanu semiustalonego oraz stanu ustalonego.

  5. Metoda superpozycji rozwiązań

    W tym zakresie student pozna sens metody superpozycji rozwiązań oraz zostaną przeanalizowane różne przypadki jej zastosowania

  6. Zastosowanie metody superpozycji rozwiązań do interpretacji testów hydrodynamicznych

    Przedstawione zostaną przykłady zastosowania metody superpozycji rozwiązań do interpretacji testu wydajności o0dwiertu i testu odbudowy ciśnienia.

Ćwiczenia audytoryjne (15h):
  1. Rozwiązywanie przykładów z zastosowaniem równań filtracji

    Będą wykonywane przykładowe obliczenia przepływów laminarnych i turbulentnych płynów w różnych stanach hydrodynamicznych

  2. Wykonywanie obliczeń przepływów płynu z wykorzystaniem funkcji pseudociśnienia

    Wykonywane obliczenia będą dotyczyć:
    - zastosowanie w miejsce cisnienia rónych postaci funkcji pseudocisnienia.Porównywanie wyników obliczeń.

  3. Wykonywanie przykładów obliczeniowych z wykorzystaniem metody superpozycji rozwiązań

    Wykonywane przykłady obliczeniowe będą dotyczyć:
    - wyznaczania położenia granic złoża,
    - wyznaczania końcowego spadku ciśnienia przy zmiennym wydatku,
    - wyznaczania cisnienia w wybranym punkcie eksploatowanego złoża

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Obecność na wykładach jest nieobowiązkowa. Materiał z wykładów będzie sprawdzony w formie zaliczenia ustnego. Ćwiczenia będą zaliczane na podstawie 2- 3 sprawdzianów. W przypadku ocen negatywnych sposób ich prawy będą przedstawione przez prowadzącego przed rozpoczęciem zajęć

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa będzie wynikiem zaliczenia ćwiczeń audytoryjnych (waga 0.5) oraz zaliczenia testu z materiału podawanego na wykładach (waga 0.5). Wszystkie oceny muszą być pozytywne.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Nieobecności na ćwiczeniach muszą być usprawiedliwione. W przypadku gdy wykład lub ćwiczenia nie odbędą się z przyczyn po stronie prowadzącego lub studentów powinny zostać odrobione w terminie uzgodnionym przez obie strony.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Wymagana jest obecność na ćwiczeniach audytoryjnych zgodnie z regulaminem studiów oraz znajomość materiału podawanego na wykładzie

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Materiał dydaktyczny podawany na wykładach
2. H.c. Slider Worldwide Practical Petroleum Reservoir Engineering Methods, PennWell Publishing Company, Tulsa Oklahoma 1983.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1.The influence of improper preparation of the rock sample used for helium porosimetry on determinantion of porosity coefficient / Kamil GONET, Jacek BLICHARSKI, Czesław RYBICKI // W: SGEM 2018 : 18\textsuperscript{th} international multidisciplinary scientific geoconference : 2 July–8 July, 2018, Albena, Bulgaria : conference proceedings. Vol. 18, Science and technologies in geology, exploration and mining. Iss. 1.4, Mineral processing, oil and gas exploration. — Sofia : STEF92 Technology Ltd., cop. 2018.

2. Stanowisko laboratoryjne do badania przepływów wielofazowych w ośrodkach porowatych — Laboratory station to two phase flows investigations in porous media / Czesław RYBICKI, Maciej WÓJCIKOWSKI, Jacek BLICHARSKI // Wiertnictwo, Nafta, Gaz = Drilling, Oil, Gas ; ISSN 1507-0042. — Tytuł poprz.: Zeszyty Naukowe Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica. Wiertnictwo, Nafta, Gaz ; ISSN: 0860-1860. — 2005 R. 22/2, s. 559–572. — Bibliogr. s. 572, Streszcz., Summ.. — tekst: http://journals-1bg-1agh-1edu-1pl-1ftlf1rsk0606.wbg2.bg.agh.edu.pl/WIERTNICTWO/2005-02/W_2005_2_05.pdf

Informacje dodatkowe:

Student na ćwiczeniach powinien posiadać kalkulator. W przypadku gdy w uzgodnieniu z prowadzącym ćwiczenia będzie potrzebny laptop należy go mieć ze sobą