Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Podstawy eksploatacji złóż ropy
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-603-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
6
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż. Wojnarowski Paweł (wojnar@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Wiedza z zakresu podstawowych własności skały złożowej i płynów złożowych oraz metod eksploatacji ropy naftowej.
Wiedza z zakresu urządzeń wydobywczych stosowanych w odwiertach naftowych.
umiejętności z zakresu określania własności skały i płynów złożowych oraz obliczania parametrów instalacji wydobywczej.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student zna i rozumie zagadnienia z zakresu podstawowych własności skały złożowej oraz płynów złożowych;systemów energetycznych złóż ropy naftowej i ich wpływu na eksploatację. GGO1A_W03 Egzamin
M_W002 Student zna i rozumie zagadnienia z zakresu metod wydobywania ropy naftowej; zasady działania podstawowych urządzeń wydobywczych. GGO1A_W01 Egzamin
Umiejętności: potrafi
M_U001 Student potrafi rozwiązywać zadania z zakresu pracy w laboratorium, wyznaczania podstawowych własności płynów złożowych. GGO1A_U02, GGO1A_U03 Zaliczenie laboratorium
M_U002 Student potrafi rozwiązywać zadania z zakresu opracowania uproszczonego projektu urządzenia wydobywczego GGO1A_U06, GGO1A_U04, GGO1A_U02, GGO1A_U03 Projekt
M_U003 Student potrafi rozwiązywać zadania z zakresu określania podstawowych własności fizycznych ropy naftowej metodami analitycznymi. GGO1A_U05 Kolokwium
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student jest gotów ocenić skutki działalności górniczej. GGO1A_K04 Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 0 15 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student zna i rozumie zagadnienia z zakresu podstawowych własności skały złożowej oraz płynów złożowych;systemów energetycznych złóż ropy naftowej i ich wpływu na eksploatację. + - - - - - - - - - -
M_W002 Student zna i rozumie zagadnienia z zakresu metod wydobywania ropy naftowej; zasady działania podstawowych urządzeń wydobywczych. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi rozwiązywać zadania z zakresu pracy w laboratorium, wyznaczania podstawowych własności płynów złożowych. - - + - - - - - - - -
M_U002 Student potrafi rozwiązywać zadania z zakresu opracowania uproszczonego projektu urządzenia wydobywczego - - - + - - - - - - -
M_U003 Student potrafi rozwiązywać zadania z zakresu określania podstawowych własności fizycznych ropy naftowej metodami analitycznymi. - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student jest gotów ocenić skutki działalności górniczej. + - + + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 120 godz
Punkty ECTS za moduł 4 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Przygotowanie do zajęć 18 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 42 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 10 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 3 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

Charakterystyka własności fizycznych złoża oraz metody ich wyznaczania.
Anizotropia i niejednorodność własności złożowych – wpływ na eksploatację.
Systemy energetyczne złóż ropy naftowej.
Doskonałość hydrodynamiczna odwiertu, skin effect.
Dopływ do odwiertu – wpływ warunków złożowych na eksploatację.
Klasyfikacja metod wydobycia ropy naftowej.
Charakterystyka urządzeń wydobywczych stosowanych na złożach ropy naftowej.
Budowa i zasada działania tłokowej pompy wgłębnej.
Obliczenia podstawowych parametrów tłokowej pompy wgłębnej.

Ćwiczenia laboratoryjne (15h):

wyznaczanie współczynnika przepuszczalności absolutnej; określanie współczynnika lepkości dynamicznej aparatem Hooplera; określanie współczynnika lepkości kinematycznej metodą Engela; wyznaczanie napięcia powierzchniowego na granicy ciecz – powietrze; określanie zawartości wody w ropie metodą wirówkową; wyznaczanie gęstości ropy; określanie nasycenia ropą aparatem Soxleta

Ćwiczenia projektowe (15h):

Obliczanie własności ropy i gazu towarzyszącego dla zmiennych warunków złożowych
Projektowanie tłokowej pompy wgłębnej.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie ćwiczeń projektowych:
Przygotować samodzielnie i nadesłać emailem prowadzącemu w wyznaczonym terminie projekty w formie dokumentu opracowanego edytorem tekstu oraz plików z obliczeniami powstałymi w trakcie wykonywania projektu.
Zaliczyć w indywidualnej rozmowie z prowadzącym wybrane przez niego zagadnienia – sprawdzian samodzielności wykonania projektów.
Zaliczenie zajęć laboratoryjnych:
Wykonanie wszystkich ćwiczeń (przed dopuszczeniem do wykonania ćwiczeń prowadzący sprawdzi przygotowanie studenta)
Oddanie sprawozdań z wykonanych ćwiczeń w wyznaczonym terminie.
Pisemne zaliczenie materiału z zakresu wykonywanych ćwiczeń.
Warunki dopuszczenia do egzaminu:
Zaliczenia z ćwiczeń projektowych i laboratoryjnych.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Średnia arytmetyczna z egzaminu i zaliczeń zajęć laboratoryjnych i projektowych. Oceny z zajęć laboratoryjnych, projektowych i egzaminu muszą być pozytywne. Do średniej wliczane są oceny niedostateczne z wcześniejszych terminów egzaminu. W przypadku gdy średnia ze względu na oceny niedostateczne z egzaminu jest niższa od 3.0, a ostatnia ocena z egzaminu jest pozytywna, ocena końcowa wynosi 3.0. Średnia zaokrąglana jest w dół, w przypadku aktywności studenta na wykładach, w górę.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Po uzgodnieniu z prowadzącym uczestnictwo w zajęciach z tego samego przedmiotu z inną grupą. W przypadku braku grup (z ćwiczeń projektowych), po uzgodnieniu z prowadzącym w terminie wskazanym na konsultacje.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Podstawowa wiedza i umiejętności z zakresu matematyki, fizyki i geologii.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Ahmed T., McKinney P. “Advanced Reservoir Engineering”
Boyun G. “Petroleum Production Engineering a Computer Assisted Approach”
Bradley H. “Petroleum Engineering Handbook”
Cholet H. “Well Production – Practical Handbook”
Economides M.J., “Petroleum Production Systems”
Jahn F., Cook M. “Hydrocarbon Exploration and Production”
Liszka K. “Podstaw eksploatacji złóż ropy”

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Acoustic investigation of CO2 mass transfer into oil phase for vapor extraction process under reservoir conditions / Robert CZARNOTA, Damian JANIGA, Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI // International Journal of Heat and Mass Transfer ; ISSN 0017-9310. — 2018 vol. 127 pt. A, s. 430–437.
Determination of minimum miscibility pressure for CO2 and oil system using acoustically monitored separator / Robert CZARNOTA, Damian JANIGA, Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI // Journal of CO2 utilization ; ISSN 2212-9820. — 2017 vol. 17, s. 32–36.
Minimum miscibility pressure measurement for CO2 and oil using rapid pressure increase method / Robert CZARNOTA, Damian JANIGA, Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI, Piotr KOSOWSKI // Journal of CO2 utilization ; ISSN 2212-9820. — 2017 vol. 21, s. 156–161.
An analysis of the influence of fracturing technological parameters on fracture propagation using numerical modeling / Jacek DUDEK, Damian JANIGA, Paweł WOJNAROWSKI // AGH Drilling, Oil, Gas ; ISSN 2299-4157. — Tytuł poprz.: Wiertnictwo, Nafta, Gaz ; ISSN: 1507-0042. — 2017 vol. 34 no. 3, s. 677–690.
Analiza wpływu zasolenia wody złożowej na optymalizację procesu zatłaczania polimerów do złoża — Effect of reservoir water salinity on optimum design of polymer flooding / Damian JANIGA, Robert CZARNOTA, Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI, Piotr KOSOWSKI, Ewa KNAPIK // Przemysł Chemiczny ; ISSN 0033-2496. — 2017 t.
Self-adapt reservoir clusterization method to enhance robustness of well placement optimization / Damian JANIGA, Robert CZARNOTA, Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI // Journal of Petroleum Science & Engineering : an international journal devoted to integrated reservoir studies ; ISSN 0920-4105. — 2019 vol. 173, s. 37–52.
Novel liquid-gas corrected permeability correlation for dolomite formation / Paweł WOJNAROWSKI, Robert CZARNOTA, Damian JANIGA, Jerzy STOPA // International Journal of Rock Mechanics & Mining Sciences ; ISSN 1365-1609. — 2018 vol. 112, s. 11–15.
Huff and puff process optimization in micro scale by coupling laboratory experiment and numerical simulation / Damian JANIGA, Robert CZARNOTA, Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI // Fuel : the science and technology of fuel and energy ; ISSN 0016-2361. — 2018 vol. 224, s. 289–301.
Acoustic investigation of CO2 mass transfer into oil phase for vapor extraction process under reservoir conditions / Robert CZARNOTA, Damian JANIGA, Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI // International Journal of Heat and Mass Transfer ; ISSN 0017-9310. — 2018 vol. 127 pt. A, s. 430–437.
Performance of nature inspired optimization algorithms for polymer Enhanced Oil Recovery process / Damian JANIGA, Robert CZARNOTA, Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI, Piotr KOSOWSKI // Journal of Petroleum Science & Engineering : an international journal devoted to integrated reservoir studies ; ISSN 0920-4105. — 2017 vol. 154, s. 354–366.

Informacje dodatkowe:

Dane kontaktowe i godziny konsultacji podane zostaną podczas pierwszych zajęć. Materiały z wykładów w formie drukowanej zostaną przekazane staroście grupy 2 tygodnie przed końcem semestru.