Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Eksploatacja otworowa złóż surowców stałych
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-604-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
6
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr Chruszcz-Lipska Katarzyna (lipska@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Rodzaje i występowanie złóż soli kamiennej oraz siarki w Polsce. Podstawowe
właściwości fizykochemiczne eksploatowanych minerałów siarki oraz soli. Metody otworowe
wydobycia soli, siarki oraz wybranych rud metali. Urządzenia wydobywcze i powierzchniowe przy
eksploatacji otworowej siarki, soli oraz wybranych rud metali.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Zna i rozumie podstawowe właściwości fizykochemiczne eksploatowanych minerałów siarki oraz soli. GGO1A_W05, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Wykonanie projektu,
Wynik testu zaliczeniowego
M_W002 Zna i rozumie metody otworowe wydobycia soli, siarki oraz wybranych rud metali. GGO1A_W05, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Projekt inżynierski,
Wykonanie projektu,
Wynik testu zaliczeniowego
M_W003 Zna i rozumie konieczność zastosowania odpowiednich urządzeń wydobywczych i powierzchniowych przy eksploatacji otworowej siarki, soli oraz wybranych rud metali. GGO1A_W05, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Projekt,
Wykonanie projektu,
Wynik testu zaliczeniowego
M_W004 Zna i rozumie rodzaje i występowanie złóż soli kamiennej oraz siarki w Polsce GGO1A_W02 Kolokwium
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi scharakteryzować technologię eksploatacji soli przy wykorzystaniu otworów wiertniczych. GGO1A_U06, GGO1A_U04, GGO1A_U01, GGO1A_U02, GGO1A_U03 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Projekt,
Wykonanie projektu,
Wynik testu zaliczeniowego
M_U002 Potrafi scharakteryzować i wyznaczyć podstawowe właściwości fizykochemiczne solanki GGO1A_U06, GGO1A_U04, GGO1A_U01, GGO1A_U02, GGO1A_U03 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Projekt,
Wykonanie projektu,
Wynik testu zaliczeniowego
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Jest gotów do krytycznej oceny informacji dotyczących aktualnie stosowanych metod otworowych przy eksploatacji siarki, soli oraz wybranych rud metali. GGO1A_K01, GGO1A_K02 Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 0 0 30 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Zna i rozumie podstawowe właściwości fizykochemiczne eksploatowanych minerałów siarki oraz soli. + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna i rozumie metody otworowe wydobycia soli, siarki oraz wybranych rud metali. + - - - - - - - - - -
M_W003 Zna i rozumie konieczność zastosowania odpowiednich urządzeń wydobywczych i powierzchniowych przy eksploatacji otworowej siarki, soli oraz wybranych rud metali. + - - - - - - - - - -
M_W004 Zna i rozumie rodzaje i występowanie złóż soli kamiennej oraz siarki w Polsce + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi scharakteryzować technologię eksploatacji soli przy wykorzystaniu otworów wiertniczych. - - - + - - - - - - -
M_U002 Potrafi scharakteryzować i wyznaczyć podstawowe właściwości fizykochemiczne solanki - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Jest gotów do krytycznej oceny informacji dotyczących aktualnie stosowanych metod otworowych przy eksploatacji siarki, soli oraz wybranych rud metali. + - - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 120 godz
Punkty ECTS za moduł 4 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Przygotowanie do zajęć 8 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 45 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 15 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

Rodzaje i występowanie złóż soli kamiennej oraz siarki w Polsce. Kopalnie eksploatujące surowce stałe metodą otworową w Polsce i na świecie. Podstawowe
właściwości fizykochemiczne eksploatowanych minerałów siarki oraz soli. Metody otworowe wydobycia soli oraz wybranych rud metali. Ciecze ługujace oraz charakterystyka procesu ługowania. Charakterystyka ważniejszych technik ługowania.
Charakterystyka eksploatacji siarki metodą podziemnego wytapiania (metoda Frasha).
Urządzenia wydobywcze i powierzchniowe przy eksploatacji otworowej siarki, soli oraz wybranych rud metali. Zagrożenia środowiskowe związane z eksploatacją otworową złóż siarki.

Ćwiczenia projektowe (30h):

Zarys otworowego ługownictwa solnego. Ocena jakości solanki przemysłowej otrzymywanej w wyniku ługowania według normy branżowej. Charakterystyka i wyznaczenie podstawowych właściwości solanki. Część obliczeniowa związana z procesem ługowania np.: obliczenie ilości części nierozpuszczonych opadających na dno komory w zależności od średnicy komory i wydajności zatłaczania wody, obliczenie objętości czynnej komory, obliczenie ciśnienia głowicowego tłoczonej do komory wody dla obiegu normalnego.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Warunkiem zaliczenia ćwiczeń projektowych jest zaliczenie projektu, który składa się z części teoretycznej, laboratoryjnej i obliczeniowej.
Zaliczenie wykładu odbywa się w formie kolokwium zaliczeniowego.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

1) Obliczenie średniej arytmetycznej z ocen zaliczających ćwiczenia projektowe we wszystkich
terminach zaliczeń.
2) Obliczenie średniej arytmetycznej z ocen z kolokwium zaliczającego wykład we wszystkich terminach zaliczeń.
3) Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną wyników uzyskanych w punkcie 1 i 2.
Możliwa premia dla słuchaczy i dyskutantów.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

W przypadkach nieobecności na zajęciach projektowych w przypadkach uzasadnionych losowo lub zdrowotnie nieobecność należy odrobić z innymi grupami lub w wyznaczonym przez prowadzącego terminie.
Nieobecność na więcej niż 3 zajęciach projektowych wymaga powtarzania całego przedmiotu.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Znajomość podstaw eksploatacji otworowej.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. A. Kunstman, K. Przyborska-Młynarska, K. Urbańczyk, Zarys otworowego ługownictwa solnego, Kraków 2002,
2. A.J. Russo, Solution Mining Calculations for Strategic Petroleum Reserve Caverns, Proc. Of Sixth salt Symposium, vo. II Toronto 1983
3. A. Kunstman, K. Urbańczyk, Computer Modelling of Salt Cavern Leaching Process. Manual of SMRI Spring. 1997, Technical Class, Kraków, Poland
4.Jewulski J. “Napowierzchniowe zagospodarowanie złóż kopalin ciekłych”.AGH UWND Kraków 2003.
5.Siuta J.“Siarka w biosferze”,PWRiL Warszawa 1980
6.K. Ślizowski, M. Nieć, L. Lankof, Surowce mineralne Polski – Surowce Chemiczne- Siarka, IGSMiE PAN, Kraków 2000.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

M. Barańska i inni (K. Chruszcz-Lipska) Spektroskopia Oscylacyjna – Od teorii do praktyki – praca pd redakcją K. Małek, PWN, Warszawa 2016.

Informacje dodatkowe:

W przypadkach nieobecności na zajęciach projektowych w przypadkach uzasadnionych losowo lub zdrowotnie nieobecność należy odrobić z innymi grupami lub w wyznaczonym przez prowadzącego terminie.
Nieobecność na więcej niż 3 zajęciach projektowych wymaga powtarzania całego przedmiotu.