Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Magazynowanie i transport ropy
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-605-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
6
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż. Fąfara Zbigniew (fafara@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Student zdobywa w niezbędnym zakresie wiedzę i umiejętności pozwalające zaprojektować stalowy zbiornik magazynowy do przechowywania ropy naftowej i produktów ropopochodnych oraz lądowy rurociąg dalekosiężny do przesyłu ropy naftowej i produktów o zadanej specyfikacji z uwzględnieniem czynników technicznych, ekonomicznych i bezpieczeństwa.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 (zna i rozumie) w zaawansowanym stopniu wybrane zagadnienia dotyczące zasad i sposobu magazynowania ropy naftowej i produktów naftowych GGO1A_W05, GGO1A_W03, GGO1A_W04 Wykonanie projektu,
Kolokwium
M_W002 (zna i rozumie) w zaawansowanym stopniu wybrane zagadnienia dotyczące transportu dalekosiężnego ropy naftowej i produktów naftowych GGO1A_W05, GGO1A_W06, GGO1A_W03, GGO1A_W04 Wykonanie projektu,
Kolokwium
M_W003 (zna i rozumie) w zaawansowanym stopniu wybrane zagadnienia dotyczące sposobu budowy i eksploatacji rurociągów przesyłowych dalekosiężnych do transportu ropy naftowej i produktów ropopochodnych GGO1A_W05, GGO1A_W03, GGO1A_W04 Wykonanie projektu,
Kolokwium
Umiejętności: potrafi
M_U001 (potrafi) dobrać rodzaj oraz zaprojektować stalowy zbiornik magazynowy do przechowywania ropy naftowej i produktów ropopochodnych z uwzględnieniem czynników technicznych, ekonomicznych i bezpieczeństwa. GGO1A_U06, GGO1A_U01, GGO1A_U03 Wykonanie projektu,
Kolokwium
M_U002 (potrafi) zaprojektować lądowy rurociąg dalekosiężny do przesyłu ropy naftowej i produktów o zadanej specyfikacji z uwzględnieniem czynników technicznych, ekonomicznych i bezpieczeństwa GGO1A_U06, GGO1A_U01, GGO1A_U03, GGO1A_U05 Wykonanie projektu,
Kolokwium
M_U003 (potrafi) planować i organizować pracę indywidualną oraz w zespole, a także współdziałać z innymi osobami GGO1A_U03 Wykonanie projektu
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 (jest gotów do) krytycznej oceny posiadanej wiedzy dotyczącej magazynowania i transportu ropy naftowej i produktów naftowych oraz ciągłego podnoszenia swoich kompetencji w tym zakresie GGO1A_K01, GGO1A_K03, GGO1A_K02 Wykonanie projektu,
Aktywność na zajęciach
M_K002 (jest gotów do) odpowiedzialności za swoją pracę, pracę w grupie i zachowania się w sposób profesjonalny co wynika z dorobku i tradycji inżyniera górnika GGO1A_K03, GGO1A_K02 Wykonanie projektu
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 15 0 0 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 (zna i rozumie) w zaawansowanym stopniu wybrane zagadnienia dotyczące zasad i sposobu magazynowania ropy naftowej i produktów naftowych + - - + - - - - - - -
M_W002 (zna i rozumie) w zaawansowanym stopniu wybrane zagadnienia dotyczące transportu dalekosiężnego ropy naftowej i produktów naftowych + - - + - - - - - - -
M_W003 (zna i rozumie) w zaawansowanym stopniu wybrane zagadnienia dotyczące sposobu budowy i eksploatacji rurociągów przesyłowych dalekosiężnych do transportu ropy naftowej i produktów ropopochodnych + - - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 (potrafi) dobrać rodzaj oraz zaprojektować stalowy zbiornik magazynowy do przechowywania ropy naftowej i produktów ropopochodnych z uwzględnieniem czynników technicznych, ekonomicznych i bezpieczeństwa. - - - + - - - - - - -
M_U002 (potrafi) zaprojektować lądowy rurociąg dalekosiężny do przesyłu ropy naftowej i produktów o zadanej specyfikacji z uwzględnieniem czynników technicznych, ekonomicznych i bezpieczeństwa - - - + - - - - - - -
M_U003 (potrafi) planować i organizować pracę indywidualną oraz w zespole, a także współdziałać z innymi osobami - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 (jest gotów do) krytycznej oceny posiadanej wiedzy dotyczącej magazynowania i transportu ropy naftowej i produktów naftowych oraz ciągłego podnoszenia swoich kompetencji w tym zakresie + - - - - - - - - - -
M_K002 (jest gotów do) odpowiedzialności za swoją pracę, pracę w grupie i zachowania się w sposób profesjonalny co wynika z dorobku i tradycji inżyniera górnika + - - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 90 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 9 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 24 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 20 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):
  1. Wprowadzenie

    1. Cykl życia ropy naftowej.
    2. Akty prawne regulujące magazynowanie i transport ropy naftowej i produktów ropopochodnych.
    3. Szczegółowe wymagania dotyczące budowy i eksploatacji stalowych zbiorników magazynowych na ropę naftową i paliwa ciekłe.
    4. Szczegółowe wymagania dotyczące budowy i eksploatacji rurociągów przesyłowych dalekosiężnych.

  2. Magazynowanie ropy naftowej i produktów ropopochodnych

    1. Rodzaje sztucznych zbiorników magazynowych na paliwa ciekłe.
    2. Bezpieczeństwo stalowych zbiorników magazynowych.
    3. Straty w wyniku parowania magazynowanych paliw.
    4. Utrata jakości magazynowanych paliw.
    5. Budowa stalowych zbiorników magazynowych.
    6. Wyposażenie i oprzyrządowanie stalowych zbiorników magazynowych.
    7. Zbiorniki w kawernach solnych na paliwa ciekłe.

  3. Transport dalekosiężny ropy naftowej i produktów naftowych

    1. Metody transportu dalekosiężnego.
    2. Drogi importu ropy naftowej do Polski.
    3. Bazy magazynowe ropy naftowej i produktów ropopochodnych w Polsce.
    4. Budowa i eksploatacja rurociągów przesyłowych dalekosiężnych.
    5. Zalety i wady transportu rurociągowego.
    6. Transport rurociągowy a środowisko.

  4. Bezpieczeństwo rurociągów i zbiorników magazynowych

    1. Metody zabezpieczenia przed szkodliwym oddziaływaniem na środowisko.
    2. Ochrona przed korozją.

Ćwiczenia projektowe (15h):
  1. Projekt sztucznego zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe

    Wykonanie projektu sztucznego naziemnego cylindrycznego pionowego zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe o zadanych parametrach:

    1. Dobów wymiarów geometrycznych zbiornika.
    2. Określanie grubości ścian – obliczenia wytrzymałościowe.
    3. Podgrzewanie ropy w zbiorniu magazynowym – projekt grzejnicy.

  2. Projekt lądowego odcinka rurociągu dalekosiężnego

    Projekt lądowego odcinka ropociągu dalekociężnego o zadanych parametrach:

    1. Dobór wewnętrznej średnicy rurociągu w zależności od wymaganej przepustowości.
    2. Określanie naprężeń w rurze rurociągu wywołanych ciśnieniem wewnętrznym.
    3. Dobór grubości ścianki rurociągu metodą stanów granicznych.
    4. Naprężenia spowodowane ciśnieniem zewnętrznym.
    5. Naprężenia spowodowane zmianami temperatury.
    6. Spadek ciśnienia w prostoliniowym odcinku rurociągu przy przepływie izotermicznym.
    7. Spadek ciśnienia w prostoliniowym odcinku rurociągu przy przepływie nieizotermicznym.
    8. Wybór mocy i lokalizacji agregatów pompowych.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie treści wykładów – kolokwium zaliczeniowe po serii wykładów na zasadzie egzaminu. Uzyskana ocena z kolokwium musi być pozytywna. Do kolokwium zaliczeniowego z treści wykładów mogą podejść osoby nie posiadające zaliczenia z innych form zajęć w momencie przeprowadzania kolokwium, jednak muszą one w terminie późniejszym zaliczyć te ćwiczenia. Zdanie kolokwium zaliczeniowego z wykładów nie jest równoznaczne z zaliczeniem całego modułu. Obecność na wykładach nie jest obowiązkowa, ale będzie kontrolowana przez prowadzącego.

Zaliczenie ćwiczeń projektowych – do zaliczenia ćwiczeń projektowych należy samodzielnie wykonać dwa następujące projekty:

  • Projekt naziemnego sztucznego cylindrycznego pionowego zbiornika magazynowego na paliwa ciekłe o zadanych parametrach pracy.
  • Projekt lądowego odcinka ropociągu dalekosiężnego o zadanych parametrach pracy.
  • W ramach konsultacji projektowych projekty należy zaliczyć w indywidualnej rozmowie z prowadzącym.
    Udział studenta w zajęciach uznanych przez prowadzącego za obowiązkowe jest konieczna. Usprawiedliwiona nieobecność musi być odrobiona na zajęciach z inną grupą lub w czasie konsultacji z prowadzącym w nieprzekraczalnym terminie podanym przez prowadzącego. Wykonane projekty należy oddać i zaliczyć w nieprzekraczalnym terminie podanym przez prowadzącego. Po przekroczeniu tego terminu projekty nie będą przyjmowane poza przypadkami opisanymi w Regulaminie studiów.
    Ocena na zaliczenie ćwiczeń projektowych jest wypadkową:
  • Średniej oceny z zaliczenia dwóch projektów.
  • Przygotowania merytorycznego z tematyki projektów wykazanego w indywidualnej rozmowie z prowadzącym.
    Ocena na zaliczenie ćwiczeń projektowych będzie przybliżeniem średniej z uzyskanych ocen cząstkowych w górę lub w dół do najbliższej oceny dopuszczonej do wpisania przez Regulamin Studiów.
    Projekt nieprzyjęty przez prowadzącego lub niezaliczony w rozmowie indywidualnej podlega jednokrotnej poprawie w terminie poprawkowym.
    Nieobecność na zajęciach uznanych przez prowadzącego za obowiązkowe i nieodrobienie jej w terminie wyznaczonym przez prowadzącego skutkuje skreśleniem z listy studentów i brakiem zaliczenia.
Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa – średnia z oceny uzyskanej na kolokwium zaliczeniowym z treści wykładów oraz oceny stanowiącej zaliczenie ćwiczeń projektowych. Każda z tych dwóch ocen musi być pozytywna. Jeżeli średnia ocen nie jest równa ocenie dopuszczonej przez Regulamin Studiów, ocena końcowa zostanie przybliżona w dół. Jeżeli zaliczenie wykładów i/lub ćwiczeń projektowych nastąpi w II terminie ocena końcowa nie może być wyższa niż 4,0 i ocena końcowa jest obniżana o pół stopnia za wyjątkiem przypadku, gdy wyliczona ocena końcowa jest równa 3,0. Jeżeli zaliczenie wykładów nastąpi w III terminie ocena końcowa nie może być wyższa niż 3,0.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Obecność na wykładach jest nieobowiązkowa według Regulaminu Studiów, dlatego nie ma potrzeby usprawiedliwiania nieobecności. Informacje przekazane na wykładzie, na którym student był nieobecny, muszą zostać przez niego przyswojone we własnym zakresie do kolokwium zaliczeniowego.

Na zajęciach projektowych uznanych przez prowadzącego za obowiązkowe obecność jest obowiązkowa według Regulaminu Studiów. Wszelkie nieobecności muszą być usprawiedliwione a nieobecność musi być odrobiona na zajęciach z inną grupą lub w czasie konsultacji z prowadzącym w nieprzekraczalnym terminie podanym przez prowadzącego. Nieobecność usprawiedliwiona nie zwalnia także od zaliczenia projektu w rozmowie indywidualnej z prowadzącym. Czynność tą należy dopełnić w terminie dodatkowym wyznaczonym przez prowadzącego.
Nieobecność na zajęciach uznanych przez prowadzącego za obowiązkowe i nieodrobienie jej w terminie wyznaczonym przez prowadzącego skutkuje skreśleniem z listy studentów i brakiem zaliczenia.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Wymagania uczestnictwa w zajęciach:

  • Ogólne orientowanie się w zagadnieniach chemii węglowodorów.
  • Znajomość składu i podstawowych właściwości ropy naftowej.
  • Ogólna znajomość procesu eksploatacji złóż węglowodorów.
  • Znajomość podstaw i praw fizycznych powiązanych z problematyką magazynowania paliw ciekłych i ich transportem.
Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Zalecana literatura:

  1. Jewulski Jan – „Napowierzchniowe zagospodarowanie złóż kopalin ciekłych”. Wydawnictwa AGH, Kraków 2003.
  2. Jewulski Jan – „Zbiór zadań z eksploatacji złóż ropy naftowej”. Wydawnictwa AGH, Kraków 2000.
  3. Michałowski W. S., Trzop S. – „Rurociągi dalekiego zasięgu”. Wydanie I-V, wydawnictwo „Odysseum”, Warszawa 2006.
  4. Niepublikowane materiały ZZGNiG dotyczące magazynowania ropy naftowej i jej produktów. Zielona Góra.
  5. Materiały szkoleniowe ZZGNiG dotyczące magazynowania ropy naftowej i jej produktów. Zielona Góra.
Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Fąfara Z., Solecki T. – „Badania porównawcze koncentracji węglowodorów w gruncie na terenie bazy paliw naftowych”. Zeszyty Naukowe AGH „Wiertnictwo-Nafta-Gaz”, rocznik 23/1 2006, Wydawnictwa AGH, Kraków, 2006, s. 199-206.
2. Fąfara Z., Jewulski J., Kaszycki P., Kołoczek H., Rychlicki S., Solecki T., Stopa J., Twardowski K., Wojnarowski P., Zagrajczuk D. – „Metody usuwania zanieczyszczeń węglowodorowych ze środowiska gruntowo-wodnego”. Praca zespołowa pod redakcją S. Rychlickiego. Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne AGH, Kraków, 2006.
3. Fąfara Z., Gołębiowski T., Marcak H., Nagy S., Rychlicki S., Siemek J., Solecki T., Tomecka-Suchoń S. – „Lokalizacja zanieczyszczeń węglowodorowych w gruncie metodami geofizycznymi i atmogeochemicznymi”. Praca zespołowa pod redakcją H. Marcaka i T. Gołębiowskiego. Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne AGH, Kraków, 2006.
4. Oil pipeline leak detection using GPR method – simple case study / Zbigniew FĄFARA, Joanna LEWANDOWSKA-ŚMIERZCHALSKA, Rafał MATUŁA // AGH Drilling, Oil, Gas ; ISSN 2299-4157. — Tytuł poprz.: Wiertnictwo, Nafta, Gaz ; ISSN: 1507-0042. — 2018 vol. 35 no. 1, s. 165–171.
5. Recent developments of non-direct methods of pipeline and leak detection / Zbigniew FĄFARA, Joanna LEWANDOWSKA-ŚMIERZCHALSKA, Rafał MATUŁA, Paulina LEWIŃSKA // AGH Drilling, Oil, Gas ; ISSN 2299-4157. — Tytuł poprz.: Wiertnictwo, Nafta, Gaz ; ISSN: 1507-0042. — 2018 vol. 35 no. 1, s. 173–180.
6. Zbigniew Fąfara, Joanna Lewandowska-Śmierzchalska – Analiza zagrożeń w magistralowym rurociągu przesyłowym ropy naftowej spowodowanych niekontrolowanym wzrostem ciśnienia. Zeszyty Naukowe AGH „Wiertnictwo-Nafta-Gaz”, rocznik 36/1 2019, Wydawnictwa AGH, Kraków, 2019.

Informacje dodatkowe:

Prowadzący udostępnia w wersji elektronicznej materiały wyświetlane w czasie wykładu w postaci kursu na platformie e-learningowej. Kurs ten nie stanowi pełnego zapisu wykładów, nie obejmuje on szeregu wypowiadanych przez prowadzącego komentarzy i uwag. Dostęp do kursu nie zastępuje i nie zwalnia z uczestnictwa w wykładach. Prowadzący nie ponosi odpowiedzialności za nie uzyskanie zaliczenia z wykładów przez studenta, który nie uczestniczył w wykładach a przygotowywał się do kolokwium tylko w oparciu o kurs e-learningowy.