Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Wybrane zagadnienia z energii geotermalnej
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-623-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
6
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr inż. Sapińska-Śliwa Aneta (ans@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Moduł ma za zadanie przygotować studenta zrozumienia zagadnień związanych z udostępnieniem i wykorzystaniem energii geotermalnej

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 podstawowe prawa dotyczące ruchu ciepła w górotworze GGO1A_W02 Kolokwium
M_W002 zagadnienia z zakresu udostępniania energii geotermalnej GGO1A_W03 Kolokwium
M_W003 zagadnienia z zakresu wykorzystania energii geotermalnej GGO1A_W03 Kolokwium
Umiejętności: potrafi
M_U001 zdefiniować i rozwiązać techniczne problemy w geoenergetyce GGO1A_U01 Kolokwium
M_U002 rozwiązać problemy z zakresu udostępniania i eksploatacji wód i energii geotermalnej GGO1A_U04 Kolokwium
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 wprowadzania w życie znaczenia zagadnień geoenergetyki w gospodarce, konieczności profesjonalnego wykonywania prac inżynierskich związanych z tą dziedziną, zwykle zespołowych, z zachowaniem zasad ochrony środowiska oraz zastosowaniem możliwie najnowocześniejszych technik i technologii GGO1A_K04 Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 15 0 0 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 podstawowe prawa dotyczące ruchu ciepła w górotworze + - - - - - - - - - -
M_W002 zagadnienia z zakresu udostępniania energii geotermalnej + - - - - - - - - - -
M_W003 zagadnienia z zakresu wykorzystania energii geotermalnej + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 zdefiniować i rozwiązać techniczne problemy w geoenergetyce - - - + - - - - - - -
M_U002 rozwiązać problemy z zakresu udostępniania i eksploatacji wód i energii geotermalnej - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 wprowadzania w życie znaczenia zagadnień geoenergetyki w gospodarce, konieczności profesjonalnego wykonywania prac inżynierskich związanych z tą dziedziną, zwykle zespołowych, z zachowaniem zasad ochrony środowiska oraz zastosowaniem możliwie najnowocześniejszych technik i technologii + - - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 60 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 3 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 5 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

1. Geneza ciepła Ziemi (teorie genezy planety oraz ciepła zawartego w skorupie ziemskiej)
3. Termiczne własności skał
4. Wpływ własności skał na przepływy ciepła w górotworze
5. Występowanie energii geotermalnej w Polsce i na świecie
5. Systemy geotermalne
6. Techniczne i technologiczne aspekty udostępniania wód geotermalnych i ciepła Ziemi.
7. Zagadnienia eksploatacji wód geotermalnych i energii geotermalnej
8. Ciepło z suchych skał (systemy HDR i EGS)
9. Pozyskiwanie ciepła niskotemperaturowego
10. Ekonomiczne zagadnienia wykorzystania wód i energii geotermalnej

Ćwiczenia projektowe (15h):

1. Określenie możliwości wykorzystania wody geotermalnej w zależności od jej składu fizykochemicznego.

2. Określenie możliwości wykorzystania energii zawartej w wodzie geotermalnej w zależności od temperatury, wydajności i ciśnienia.

3. Określenie opłacalności instalacji pozyskiwania wód geotermalnych dla wybranych przykładów.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują ćwiczenia projektowe zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć projektowych.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Wykład:
Obecność: zgodnie z Regulaminem Studiów.
Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania. Studenci mogą na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
Zaliczenie: na podstawie egzaminu pisemnego (kolokwium).
Ćwiczenia projektowe:
Obecność obowiązkowa. W przypadkach nieobecności uzasadnionych losowo lub zdrowotnie każdą nieobecność należy odrobić: z innymi grupami lub w wyznaczonym przez prowadzącego terminie albo poprzez samodzielne opanowanie przez studenta zakresu materiału z opuszczonych zajęć (z możliwością wykorzystania godzin konsultacji). Student, który opuścił więcej niż 3 zajęcia i są one nieusprawiedliwione nie ma możliwości zaliczenia modułu.
Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego.
Zaliczenie: ocena pracy studenta będzie bazować na wypowiedziach ustnych, pisemnych w formie kolokwium i sprawozdań, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Warunkiem koniecznym dopuszczenia do kolokwium jest uzyskanie pozytywnych ocen z ćwiczeń projektowych.
Dwa terminy zaliczeń poprawkowych są skorelowane czasowo z kolokwium poprawkowymi.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego. Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocenę końcową OK wyznacza się na podstawie średniej ważonej obliczonej według wzoru
OK = 0,6 x OKK + 0,4 x OCP
OKK – ocena uzyskana z kolokwium z wykładów
OP – ocena uzyskana z ćwiczeń projektowych
Do otrzymania oceny końcowej wymagane jest uzyskanie pozytywnych ocen zaliczeniowych z kolokwium i z ćwiczeń projektowych.
I. Jeżeli którykolwiek z ocen cząstkowych została uzyskana w drugim terminie, to ocena końcowa:
a – jest pomniejszana o 0,5,
b – nie może być wyższa jak 4,0.
II. Jeżeli którykolwiek z ocen cząstkowych została uzyskana w trzecim terminie, to ocena końcowa nie może być wyższa jak 3,0

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Student powinien zgłosić się do prowadzącego w celu ustalenia indywidualnego sposobu nadrobienia zaległości.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Wiedza z zakresu geologii, chemii i fizyki.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Sapińska-Śliwa A., Technologiczne i ekonomiczne zagadnienia zagospodarowania wody termalnej na przykładzie Uniejowa, Wydawnictwa AGH, Kraków 2010.
2. Gonet A. (red.), Metodyka identyfikacji potencjału cieplnego górotworu wraz z technologią wykonywania i eksploatacji otworowych wymienników ciepła, Wydawnictwa AGH, Kraków 2011
3. Monografia – praca zbiorowa, Śliwa T. (red.); aut. Śliwa T., Sapińska-Śliwa A., Knez D., Bieda A., Kowalski T., Złotkowski A., 2016: Borehole heat exchangers : production and storage of heat in the rock mass, Kraków : Drilling, Oil and Gas Foundation, (Laboratory of Geoenergetics Book Series ; vol. 2), ISBN: 978-83-64479-03-8, s.175, Bibliogr. s. 168–175.
4. Monografia – praca zbiorowa, Śliwa T. (red.) ; aut.: Śliwa T., Gonet A., Złotkowski A., Sapińska-Śliwa A., Bieda A., Kowalski T., 2017: Laboratorium Geoenergetyki: 10 lat działalności : geotermia na Wydziale Wiertnictwa, Nafty i Gazu Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, (ang. Laboratory of Geoenergetics : 10 years of activity : geothermal energy at the Drilling, Oil and Gas Faculty AGH University of Science and Technology in Krakow), Kraków, Drilling, Oil and Gas Foundation and Geoenergetics Laboratory, ISBN: 978-83-65196-73-6, s.198, (Laboratory of Geoenergetics Book Series ; vol. 4), Bibliogr. s. 190–198.
5. Monografia – praca zbiorowa, Kępińska B., Banaś M. (red.), aut: Barbacki P.A., Bujakowski W., Hajto M., Kępińska B., Kiełczawa B., Liber-Makowska E., Sapińska-Śliwa A., Sowiżdżał A., Stefaniuk M., Śliwa T., 2017: Energia geotermalna – możliwości dla niskoemisyjnego ciepłownictwa, poprawy jakości życia i zrównoważonego rozwoju w wybranych obszarach Polski (ang. Geothermal energy – the possibilities for low-emission heat engineering, quality of life improvement, and sustainable development in chosen regions of Poland); Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Szkoła Ochrony i Inżynierii Środowiska im. Walerego Goetla, ISBN10: 83-922535-2-5, s. 123, (Monografia Szkoły Ochrony i Inżynierii Środowiska im. Walerego Goetla ; nr 4), Bibliogr. s. 117–123.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Sapińska-Śliwa A., Technologiczne i ekonomiczne zagadnienia zagospodarowania wody termalnej na przykładzie Uniejowa, Wydawnictwa AGH, Kraków 2010.
2. Gonet A. (red.), Metodyka identyfikacji potencjału cieplnego górotworu wraz z technologią wykonywania i eksploatacji otworowych wymienników ciepła, Wydawnictwa AGH, Kraków 2011
3. Monografia – praca zbiorowa, Śliwa T. (red.); aut. Śliwa T., Sapińska-Śliwa A., Knez D., Bieda A., Kowalski T., Złotkowski A., 2016: Borehole heat exchangers : production and storage of heat in the rock mass, Kraków : Drilling, Oil and Gas Foundation, (Laboratory of Geoenergetics Book Series ; vol. 2), ISBN: 978-83-64479-03-8, s.175, Bibliogr. s. 168–175.
4. Monografia – praca zbiorowa, Śliwa T. (red.) ; aut.: Śliwa T., Gonet A., Złotkowski A., Sapińska-Śliwa A., Bieda A., Kowalski T., 2017: Laboratorium Geoenergetyki: 10 lat działalności : geotermia na Wydziale Wiertnictwa, Nafty i Gazu Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, (ang. Laboratory of Geoenergetics : 10 years of activity : geothermal energy at the Drilling, Oil and Gas Faculty AGH University of Science and Technology in Krakow), Kraków, Drilling, Oil and Gas Foundation and Geoenergetics Laboratory, ISBN: 978-83-65196-73-6, s.198, (Laboratory of Geoenergetics Book Series ; vol. 4), Bibliogr. s. 190–198.
5. Monografia – praca zbiorowa, Kępińska B., Banaś M. (red.), aut: Barbacki P.A., Bujakowski W., Hajto M., Kępińska B., Kiełczawa B., Liber-Makowska E., Sapińska-Śliwa A., Sowiżdżał A., Stefaniuk M., Śliwa T., 2017: Energia geotermalna – możliwości dla niskoemisyjnego ciepłownictwa, poprawy jakości życia i zrównoważonego rozwoju w wybranych obszarach Polski (ang. Geothermal energy – the possibilities for low-emission heat engineering, quality of life improvement, and sustainable development in chosen regions of Poland); Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Szkoła Ochrony i Inżynierii Środowiska im. Walerego Goetla, ISBN10: 83-922535-2-5, s. 123, (Monografia Szkoły Ochrony i Inżynierii Środowiska im. Walerego Goetla ; nr 4), Bibliogr. s. 117–123.

Informacje dodatkowe:

Uzupełnieniem wszystkich form zajęć są konsultacje, odbywające się w terminach ogłaszanych na początku każdego semestru przez prowadzących poszczególne formy zajęć