Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Komputerowa symulacja złóż
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-709-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
7
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
prof. dr hab. inż. Stopa Jerzy (stopa@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

podstawy fizyczne i model matematyczny symulatora typu “black-oil”
podstawowe zasady tworzenia modeli symulacyjnych złóż węglowodorów
przygotowanie danych do budowy modelu symulacyjnego
zastosowanie komputerowej symulacji złóż jako narzędzia do prognozowania i projektowania systemów wydobywczych

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 (Zna i rozumie) podstawy fizyczne i model matematyczny symulatora typu "black-oil" GGO1A_W05, GGO1A_W02, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Egzamin
M_W002 (Zna i rozumie) podstawowe zasady tworzenia modeli symulacyjnych złóż węglowodorów GGO1A_W05, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Egzamin
Umiejętności: potrafi
M_U001 (Potrafi) przygotować dane do budowy modelu symulacyjnego GGO1A_W02, GGO1A_W01 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U002 (Potrafi) modyfikować model symulacyjny, w zakresie dodawania otworów, sterowania pracą otworów, potrafi obsługiwać symulator Eclipse i interpretować wyniki symulacji GGO1A_W05, GGO1A_W02, GGO1A_W03 Egzamin,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Wynik testu zaliczeniowego
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 (Jest gotów do) samodzielnego wykorzystywania komputerowej symulacji złóż jako narzędzia do prognozowania i projektowania systemów wydobywczych GGO1A_K02, GGO1A_K01 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Zaliczenie laboratorium
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
60 15 15 30 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 (Zna i rozumie) podstawy fizyczne i model matematyczny symulatora typu "black-oil" + - - - - - - - - - -
M_W002 (Zna i rozumie) podstawowe zasady tworzenia modeli symulacyjnych złóż węglowodorów + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 (Potrafi) przygotować dane do budowy modelu symulacyjnego - + + - - - - - - - -
M_U002 (Potrafi) modyfikować model symulacyjny, w zakresie dodawania otworów, sterowania pracą otworów, potrafi obsługiwać symulator Eclipse i interpretować wyniki symulacji - + + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 (Jest gotów do) samodzielnego wykorzystywania komputerowej symulacji złóż jako narzędzia do prognozowania i projektowania systemów wydobywczych - + + - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 150 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 60 godz
Przygotowanie do zajęć 20 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 45 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 20 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 3 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

1. Rozwój modeli symulacyjnych i zastosowania komputerowej symulacji złóż.
2. Model matematyczny Black-Oil, zjawiska fizyczne opisywane przez model, zastosowania
3.Model statyczny i dynamiczny, warunki początkowe i brzegowe,inicjacja modelu.
4. Dane niezbędne do stworzenia modelu symulacyjnego typu Black-Oil
5.Symulator komputerowy ECLIPSE – charakterystyka, zastosowania, programy towarzyszące preprocesory i postprocesory
6. Struktura pliku symulacyjnego.
7. Definiowanie otworów produkcyjnych i iniekcyjnych, pionowych i poziomych
8. Sterowanie pracą otworów.

Ćwiczenia audytoryjne (15h):

1. Źródła i zasady przygotowania danych wejściowych, przygotowanie i wykorzystanie map oraz tabel.
2. Analiza przykładowego pliku symulacyjnego typu Black-Oil – korzystanie z dokumentacji programu.
3. Definiowanie otworów produkcyjnych i iniekcyjnych, pionowych i poziomych.
4. Sterowanie pracą otworów.

Ćwiczenia laboratoryjne (30h):

1. Przygotowanie map i tabel do budowy modelu geologicznego wybranego złoża
2. Budowa modelu statycznego złoża, definiowane warunków początkowych i kalibracja statyczna
3. Budowa modelu dynamicznego wybranego złoża i kalibracja dynamiczna
3. Analiza i wizualizacja wyników symulacji
4. Opracowanie sprawozdań z realizacji ćwiczeń

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Dopuszczenie do egzaminu: zaliczenie pozostałych form zajęć
Egzamin pisemny obejmujący część praktyczną i teoretyczną na podstawie wykładów
Zaliczenie laboratorium na podstawie wykonania i zaliczenia projektu symulacyjnego
Zaliczenie ćwiczeń audytoryjnych na podstawie pozytywnego wyniku kolokwium

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Średnia ważona ocen z egzaminu (50%), ćwiczeń audytoryjnych (20%) i laboratoryjnych (30%) pod warunkiem zaliczenia wszystkich rodzajów zajęć.
Do średniej wliczane są oceny niedostateczne z wcześniejszych terminów egzaminu. W przypadku gdy średnia ze względu na oceny niedostateczne z egzaminu jest niższa od 3.0, a ostatnia ocena z egzaminu jest pozytywna, ocena końcowa wynosi 3.0. Średnia zaokrąglana jest w dół, w przypadku aktywności studenta na wykładach, w górę.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

- Wykłady – obecność na wykładach zgodnie z Regulaminem Studiów.
- Ćwiczenia laboratoryjne i audytoryjne – po uzgodnieniu z prowadzącym uczestnictwo w zajęciach z tego samego przedmiotu z inną grupą. W przypadku braku grup, po uzgodnieniu z prowadzącym w terminie wskazanym na konsultacje.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Obsługa komputera, podstawy termodynamiki, fizyki złoża, inżynierii złożowej.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. J. Fanchi, Principles of applied reservoir simulation, Elsevier, 2001
2. ECLIPSE Reference Manual, Schlumberger 2012.
3. ECLIPSE Technical Description, Schlumberger 2012.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Computer modeling of coal bed methane recovery in coal mines / Jerzy STOPA, Stanisław NAWRAT // Journal of Energy Resources Technology ; ISSN 0195-0738. — 2012 vol. 134 iss. 3, s. 032804-1–032804-11

Analiza wpływu zasolenia wody złożowej na optymalizację procesu zatłaczania polimerów do złoża — Influence of reservoir water salinity on optimal polymer flooding process design / Damian JANIGA, Robert CZARNOTA, Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI, Piotr KOSOWSKI, Ewa KNAPIK // W: Drilling-Oil-Gas AGH 2017 : czerpiąc ze źródła tradycji tworzymy innowacyjne rozwiązania : XXVIII konferencja naukowo-techniczna : Kraków, 7–9 czerwca 2017 = Drilling-Oil-Gas AGH 2017 : creating innovation solutions by drawing on tradition : 28\textsuperscript{th} conference : abstract book. — [Kraków : AGH], 2017. — Jubileusz 50-lecia Wydziału Wiertnictwa, Nafty i Gazu Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. Staszica w Krakowie. — Tyt. częśc. wg okł.. — S. 26. — Tekst pol.-ang.

Huff and puff process optimization in micro scale by coupling laboratory experiment and numerical simulation / Damian JANIGA, Robert CZARNOTA, Jerzy STOPA, Paweł WOJNAROWSKI // Fuel : the science and technology of fuel and energy ; ISSN 0016-2361. — 2018 vol. 224, s. 289–301. — Bibliogr. s. 300–301, Abstr.. — Publikacja dostępna online od: 2018-03-20. — tekst: https://goo.gl/Z2CJfN

Integrated approach to drilling project in unconventional reservoir using reservoir simulation / Jerzy STOPA, Rafał WIŚNIOWSKI, Paweł WOJNAROWSKI, Damian JANIGA, Krzysztof SKRZYPASZEK // W: POL-VIET 2017 : 4\textsuperscript{th} international conference Scientific-research cooperation between Vietnam and Poland : 20–22 November 2017, Krakow, Poland : book of abstracts / ed. Jadwiga Jarzyna. — Kraków : Wydawnictwa AGH, 2017. — ISBN: 978-83-7464-752-0. — S. 31

Informacje dodatkowe:

Dane kontaktowe i godziny konsultacji podane zostaną podczas pierwszych zajęć.