Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Gospodarka zasobami wodnymi
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
WGGO-1-730-s
Wydział:
Wiertnictwa, Nafty i Gazu
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Geoinżynieria i Górnictwo Otworowe
Semestr:
7
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż, prof. AGH Macuda Jan (macuda@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Celem przedmiotu jest wprowadzenie studenta w podstawowe zagadnienia prawne i techniczne z zakresu gospodarowania wodą z uwzględnieniem zrównoważonego rozwoju. Podczas realizacji przedmiotu student poznaje rodzaje i technologie eksploatacji ujęć wykorzystywanych do ujmowania wód wykorzystywanych do celów komunalnych, termalnych i leczniczych oraz odwadniania obiektów górniczych i budowlanych.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Zna i rozumie występujące w przyrodzie rodzaje wód podziemnych i ogólnie miejsca ich występowanie w Polsce oraz zna różne rozwiązania konstrukcyjne ujęć wód podziemnych. GGO1A_W02, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Kolokwium
M_W002 Zna i rozumie specyfikę dopływu wody podziemnej do różnych rodzajów ujęć i ma wiedzę w odniesieniu do wpływu parametrów konstrukcyjnych na wydatek eksploatacyjny ujęcia. GGO1A_W02, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Kolokwium
M_W003 Zna i rozumie przyczyny i skutki procesu kolmatacji zachodzącego w ujęciu wód podziemnych oraz sposoby przeciwdziałania tym skutkom. GGO1A_W02, GGO1A_W03, GGO1A_W01 Kolokwium
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi obliczać wydatek wody podziemnej różnych rodzajów ujęć i dokonać analizy obliczeniowej oraz graficznej wpływu parametrów konstrukcyjnych ujęcia na wydatek eksploatacyjny oraz oceny sprawności ujęcia wody podziemnej, a także wybrać rozwiązania techniczne dla poboru wody podziemnej w dostosowaniu do rodzaju ujęcia. GGO1A_U01, GGO1A_U03 Projekt
M_U002 Potrafi zinterpretować przepisy prawa dotyczące stref ochronnych ujęcia wody podziemnej, pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej oraz koncesji na wydobywanie ze złóż solanek, wód termalnych i leczniczych. GGO1A_U01, GGO1A_U03 Projekt
M_U003 Potrafi zaprojektować eksploatację wody podziemnej wydobywanej pompą głębinową współpracującą z hydroforem. GGO1A_U01, GGO1A_U03 Projekt
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Jest gotów do postępowania gospodarowania wodą w świetle zrównoważonego rozwoju. W świetle niedoboru jakościowego i ilościowego wód powierzchniowych , student ma świadomość konieczności pokrycia części zapotrzebownia na wodę do spożycia i na cele gospodarcze wodami podziemnymi. GGO1A_K02, GGO1A_K01 Kolokwium
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 0 0 30 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Zna i rozumie występujące w przyrodzie rodzaje wód podziemnych i ogólnie miejsca ich występowanie w Polsce oraz zna różne rozwiązania konstrukcyjne ujęć wód podziemnych. + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna i rozumie specyfikę dopływu wody podziemnej do różnych rodzajów ujęć i ma wiedzę w odniesieniu do wpływu parametrów konstrukcyjnych na wydatek eksploatacyjny ujęcia. + - - - - - - - - - -
M_W003 Zna i rozumie przyczyny i skutki procesu kolmatacji zachodzącego w ujęciu wód podziemnych oraz sposoby przeciwdziałania tym skutkom. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi obliczać wydatek wody podziemnej różnych rodzajów ujęć i dokonać analizy obliczeniowej oraz graficznej wpływu parametrów konstrukcyjnych ujęcia na wydatek eksploatacyjny oraz oceny sprawności ujęcia wody podziemnej, a także wybrać rozwiązania techniczne dla poboru wody podziemnej w dostosowaniu do rodzaju ujęcia. - - - + - - - - - - -
M_U002 Potrafi zinterpretować przepisy prawa dotyczące stref ochronnych ujęcia wody podziemnej, pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej oraz koncesji na wydobywanie ze złóż solanek, wód termalnych i leczniczych. - - - + - - - - - - -
M_U003 Potrafi zaprojektować eksploatację wody podziemnej wydobywanej pompą głębinową współpracującą z hydroforem. - - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Jest gotów do postępowania gospodarowania wodą w świetle zrównoważonego rozwoju. W świetle niedoboru jakościowego i ilościowego wód powierzchniowych , student ma świadomość konieczności pokrycia części zapotrzebownia na wodę do spożycia i na cele gospodarcze wodami podziemnymi. + - - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 90 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Przygotowanie do zajęć 7 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 24 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 8 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 4 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

Schematy rozbudowanych rozwiązań konstrukcyjnych i technologicznych do poboru wód powierzchniowych i podziemnych. Ujęcia wód powierzchniowych. Ujęcia do eksploatacji zwykłych wód podziemnych. Ujęcia dla odwodnień górniczych i budowlanych. Ujęcia do eksploatacji wód leczniczych. Ujęcia do eksploatacji solanek i wód termalnych. Pompowania próbne ujęć wód podziemnych. Testy hydrodynamiczne w ujęciach wód podziemnych. Wyznaczanie parametrów eksploatacyjnych na podstawie testów hydrodynamicznych.. Ocena klasy jakościowej oraz sprawności pionowego ujęcia wody podziemnej. Rodzaje filtrów studziennych i ich wpływ na cykl życia studni. Sufozja warstwy wodonośnej w strefie przyfiltrowej. Kolmatacja mechaniczna strefy przyfiltrowej ujęcia. Kolmatacja chemiczna strefy przyfiltrowej ujęcia. Kolmatacja biologiczna strefy przyfiltrowej ujęcia. Sposoby przeciwdziałania skutkom procesu kolmatacji. Dopuszczalna eksploatacyjna wydajność ujęcia. Urządzenia do poboru wody z ujęć podziemnych i powierzchniowych. Konstrukcja i zakres zastosowania pomp wirowych samozasysających. Konstrukcja i zakres zastosowania strumienic. Konstrukcja i zakres zastosowania pomp głębinowych. Konstrukcja i zakres zastosowania pomp tłokowych. Konstrukcja i zakres zastosowania gazodźwigów. Konstrukcja i zakres zastosowania gazodźwigów samoczynnych. Konstrukcja i zakres zastosowania ujęć lewarowych wody podziemnej. Współpraca pomp z hydroforem z rurociągiem i hydroforem. Obudowy ujęć wód.

Ćwiczenia projektowe (30h):

Projekt eksploatacji wody podziemnej wydobywanej pompą głębinową współpracującą z hydroforem.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Wykłady – obecność na wykładach jest nieobowiązkowa. Wykłady kończą się kolokwium z materiału przekazanego przez prowadzącego studentom. Istnieją dwa terminy zaliczeń poprawkowych.

Ćwiczenia projektowe – obecność na zajęciach jest obowiązkowa. W celu zaliczenia przedmiotu student oddaje projekt, konieczna jest również ustna obrona projektu.

Można opuścić jedne zajęcia projektowe bez konieczności ich odrabiania. Nieobecność na więcej niż 2 zajęciach projektowych wymaga powtarzania całego przedmiotu.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Średnia arytmetyczna ocen uzyskanych z ćwiczeń projektowych oraz kolokwium zaliczeniowego z wykładów. Średnia arytmetyczna będzie zaokrąglana w górę. W przypadku gdy średnia arytmetyczna ulokuje się pośrodku dopuszczalnych ocen, wtedy zostanie wystawiona ocena wyższa.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Na ostatnich zajęciach projektowych przewidziana jest możliwość wyrównania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Znajomość podstawowej wiedzy z zakresu wiertnictwa, geologii i hydrogeologii.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Bisson R., A., Lehr J., H., Modern Groundwater Exploration, Wyd. Wiley-Interscience 2004,
2. Gonet A., Macuda J.: Wiertnictwo hydrogeologiczne. Wyd. AGH. Kraków 2004.
3. Gonet A., Macuda J., Zawisza L., Duda R., Porwisz J.: Instrukcja wierceń hydrogeologicznych, Wyd. AGH, Kraków 2011,
4. Kapuściński J. i in.: Zasady i metodyka dokumentowania zasobów wód termalnych i energii geotermalnej oraz sposoby odprowadzania wód zużytych. Wyd. MOŚZNiL. Warszawa 1997.
5. Dąbrowski i in.: Metodyka określania zasobów eksploatacyjnych ujęć zwykłych wód podziemnych, Wyd. Borgis. Warszawa 2004,
6. Dąbrowski S., Przybyłek J.: Metodyka próbnych pompowań w dokumentowaniu zasobów wód podziemnych, Wyd. Naukowe Bogucki. Poznań 2005,

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Macuda J., Macuda M.: Drilling large diameter intake wells with cutter bits in loose and weakly consolidated rocks. AGH Drilling, Oil, Gas. 2016 vol. 33 no. 1, s. 23–30.
2. Macuda J., Boroń M.: Przegląd wybranych metod mechanicznych renowacji studni. Aktualne rozwiązania ujmowania i eksploatacji wód podziemnych: monografia. Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych w Częstochowie. Częstochowa, 2016.
3. Macuda J., Styrkowiec E.: Techniczno-ekonomiczne aspekty odbioru studni nowoodwierconych. Aktualne rozwiązania ujmowania i eksploatacji wód podziemnych: monografia. Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych w Częstochowie. Częstochowa, 2016.
4. Macuda J.: Efficiency of drilling large diameter wells with cutter bits on Szczerców opencast. AGH Drilling, Oil, Gas. 2015 vol. 32 no. 2, s. 405–413.
5. Duda R., Macuda J.: Feasibility analysis of groundwater abstraction for gas shale fracturing in the Lublin basin (Eastern Poland). Archives of Mining Sciences. 2015 vol. 60 no. 1, s. 303–312.
6. Macuda J.: Analysis of efficiency of drilling of large-diameter wells with a profiled wing bit. Archives of Mining Sciences. 2012 vol. 57 no. 2, s. 363–373.
7. Macuda J., Zawisza L.: Metodyka wyznaczania parametrów hydrogeologicznych warstw chłonnych. Wiertnictwo, Nafta, Gaz. 2011 t. 28 z. 1–2, s. 273–281.

Informacje dodatkowe:

Zna zasadę projektowania studni hydrogeologicznych.