Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Socjologia rodziny
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
HIFS-1-113-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Informatyka Społeczna
Semestr:
1
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr Kapralska Łucja (lkapral@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Dzięki kursowi student/studentka potrafi zrozumieć przeobrażenia w sferze małżeństwa i rodziny, ale i diagnozować jej stan i kondycję.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Zna podstawowe paradygmaty analizy w naukach społecznych i humanistycznych i potrafi zastosować je do analizy rodziny. IFS1P_W04 Kolokwium
M_W002 Zna relacje zachodzące między procesami, strukturami i instytucjami społecznymi oraz między ich elementami we współczesnym społeczeństwie i potrafi odnieść tę wiedzę do rodziny. IFS1P_W05 Kolokwium
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi dokonać interpretacji tekstu z dziedziny nauk społecznych i humanistycznych i w oparciu o nią rozszerzać swą wiedzę na temat rodziny. IFS1P_U06 Referat
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Ma świadomość znaczenia analizy socjologicznej oraz refleksji humanistycznej dla rozumienia współczesnych procesów społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych dot. rodziny. IFS1P_K05 Prezentacja
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 30 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Zna podstawowe paradygmaty analizy w naukach społecznych i humanistycznych i potrafi zastosować je do analizy rodziny. + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna relacje zachodzące między procesami, strukturami i instytucjami społecznymi oraz między ich elementami we współczesnym społeczeństwie i potrafi odnieść tę wiedzę do rodziny. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi dokonać interpretacji tekstu z dziedziny nauk społecznych i humanistycznych i w oparciu o nią rozszerzać swą wiedzę na temat rodziny. + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość znaczenia analizy socjologicznej oraz refleksji humanistycznej dla rozumienia współczesnych procesów społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych dot. rodziny. + - - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 50 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 16 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 4 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):
Rodzina – mikrostrukturalna analiza.

Celem wykładu jest analiza szczególnej małej grupy społecznej – rodziny. Wykład zwracać będzie uwagę na istotę, funkcje i przemiany rodziny tak współcześnie jak i w aspekcie historycznym. Przedstawiona zostanie rodzina jako podstawowy układ społeczny pomimo przemian stale obecny w kulturze europejskiej. Przemiany w rodzinie mające miejsce we współczesnym świecie zostaną poddane szczególnej analizie, z uwzględnieniem przełomu lat 60. i zjawisk późniejszych wpływających na kształt rodziny współczesnej. W trakcie wykładów zostaną poddane analizie alternatywne wzory życia rodzinnego, nowe koncepcje społecznych ról pełnionych w rodzinie, wpływ trendów globalnych na funkcjonowanie rodziny jak również relacje między ekonomią, polityką a życiem rodzinnym.
Dzięki kursowi student potrafi zrozumieć nie tylko przeobrażenia w sferze małżeństwa i rodziny, ale i diagnozować jej stan i kondycję. Zapozna się z nowymi koncepcjami rodziny

1. Rozważania wstępne: Małe grupy a struktura społecznego świata. Rodzina jako egzemplifikacja małej (grupy społecznej. Miejsce rodziny w historii myśli społecznej i socjologii.
2. Istota i funkcje rodziny. Specyfika rodziny europejskiej
3 – 4. Historia badań na rodziną, przegląd wybranych perspektyw badawczych w tym perspektywa feministyczna. Czego uczy nas gender?
5-6. Główne pojęcia i definicje związane z małżeństwem rodziną; dobór małżeński, pokrewieństwo, typologie rodzin,
7. Rodzina w działaniu: fazy życia rodzinnego (faza preparentalna parentela, postparentalna, i ich cechy charakterystyczne)
8. Rodzina w działaniu: relacje międzypokoleniowe w rodzinie – seniorzy i pokolenie wnuków
9 -10 Kierunki przemian rodziny z uwzględnieniem rewolucji XIX wieku i lat 60; przemiany płciowych ról społecznych, nowe macierzyństwo, nowe ojcostwo
11. Przemiany c.d.: alternatywne formy życia rodzinnego
12. Bezżenność, bezdzietność a rodzina (single i dinksy, powody bezdzietności i jej społeczne skutki )
13. Trwałość małżeństwa i rodzinny dawniej i dziś (czynniki destabilizacji małżeństwa i rodziny, konsekwencje rozpadu rodziny. Rodziny zrekonstruowane i ich problemy)
14. Mediatyzacja rodziny i inne problemy współczesnych rodzin
15. Podsumowanie – kształty rodziny współczesnej

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

obecność na wykładzie, uczestnictwo w analizie przesłania filmu i omówionego przypadku

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa opiera się na wyniku końcowego kolokwium. Obecność na wszystkich wykładach podnosi ocenę o pół stopnia.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Obecność na wykładach jest obowiązkowa. Przy dwóch lub więcej nieobecnościach student zobowiązany jest do zaliczenia opuszczonych zajęć podczas dyżuru lub otrzymuje większą liczbę pytań na kolokwium zaliczeniowym.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Student powinien mieć zaliczony przedmiot Wstęp do Socjologii.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Szlendak, T. (2010) Socjologia rodziny, PWN,Warszawa.
Kocik, L(2006) Rodzina w obliczu wartości i wzorów życia ponowoczesnego świata, Krakowska Szkoła Wyższa im. A.F. Modrzewskiego, Kraków
Slany K. (2002). Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie. Kraków. Zakład Wydawniczy NOMOS. Rozdz.I-III
Adamski F. (2002). Rodzina . Wymiar społeczno-kulturowy Cz.I i rozdz.VII, Kraków. Wyd. UJ
Slany K. (2007) Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego, w: Jedna Polska? Dawne i nowe zróżnicowania społeczne, Kraków WAM PAN
Duch Krzysztoszek D, (2007) Kto rządzi w rodzinie, Warszawa IFSiS PAN, rozdz.III i IV
Dyczewski L. (2003). Rodzina twórcą i przekazicielem kultury. Rozdz.II. Lublin. Towarzystwo Naukowe KUL
Doris Lessing, Piąte dziecko, Warszawa
Slany, K., Szczepaniak-Wiecha I. (2003), Bezdzietność – czy nowa wartość we współczesnym świecie? W: K. Slany, I. Szczepaniak-Wiecha (red.) Systemy wartości a procesy demograficzne, NOMOS, Kraków
Ratecka Anna, (2011), Niedokończona egalitaryzacja o władzy w polskich małżeństwach, w :. K. Slany, B. Kowalska, M. Ślusarczyk , Kalejdoskop genderowt. W drodze do poznania płci społeczno-kulturowej , Wyd. UJ, Kraków
Warzywoda-Kruszyńska W., Szukalski P.(2004). Rodzina w procesie przemian w: Rodzina w zmieniającym się społeczeństwie polskim. Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego. Łódź , s.13-21
Key Trimberger, (2009) Nowa singielka, WAB, Warszawa, Wprowadzenie , rozdz.1, 6, 9
Olsen, B.M. Aarseth, Food and masculinity in dual-career couples, Journal of Gender vol. 17,nr 4 Studies
Weeks, J. 2004, The lesbian and gay family, in: The Blackwell Companion to the Sociology of Families, Blackwell Publishing Ltd.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Łucja Kapralska, Marzena Mamak – Zdanecka, Agata Maksymowicz, “Starość niepokorna. O niektórych niestereotypowych rolach seniorów”. Wyd. Naukowe AGH, Kraków 2018
Łucja Kapralska, “Dom, praca, sieć. Portret własny młodych polskich rodzin w świetle blogów parentingowych i rodzinnych”. W: Humanizacja Pracy 2018.

Informacje dodatkowe:

Wykorzystywane będą oprócz literatury socjologicznej metody wizualne (film), wymagające od studentów twórczego, refleksyjnego i krytycznego myślenia na temat przemian rodziny, zmieniających się wzorów form i praktyk życia rodzinnego