Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Wspomaganie słuchu i mowy
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
RIAK-2-305-DH-s
Wydział:
Inżynierii Mechanicznej i Robotyki
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Drgania i Hałas w Technice i Środowisku
Kierunek:
Inżynieria Akustyczna
Semestr:
3
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Prowadzący moduł:
dr hab. inż, prof. AGH Kłaczyński Maciej (mklaczyn@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Działania systemów słuchowego i głosowego. Metody diagnostyki nieinwazyjnej tych systemów, bazujące na sygnale akustycznym i EGG. Metody i techniki poprawy jakości życia osób z wadami w tych systemach.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Ma poszerzoną wiedzę z zakresu psychoakustyki, fonetyki, systemu słuchowego człowieka, systemu generowania mowy. IAK2A_W05, IAK2A_W01 Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Zaliczenie laboratorium
M_W002 Ma poszerzoną wiedzę na temat rodzajów uszkodzeń systemu mowy i systemu słuchowego oraz metod wspomagających ich poprawną pracę. IAK2A_W05, IAK2A_W01 Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Zaliczenie laboratorium
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi wykonać obiektywne badanie kanału głosowego oraz systemu słuchowego człowieka wraz z oceną uszkodzenia (deformacji). Prawidłowo dobierze metodę wspomagania pracy tych systemów w przypadku wybranych ich uszkodzeń. IAK2A_U15, IAK2A_U04, IAK2A_U02 Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Zaliczenie laboratorium
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Zna rolę systemów wspomagania słuchu i mowy w poprawie jakości życia człowieka. IAK2A_K03, IAK2A_K02 Aktywność na zajęciach,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Zaliczenie laboratorium
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
28 14 0 14 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Ma poszerzoną wiedzę z zakresu psychoakustyki, fonetyki, systemu słuchowego człowieka, systemu generowania mowy. + - + - - - - - - - -
M_W002 Ma poszerzoną wiedzę na temat rodzajów uszkodzeń systemu mowy i systemu słuchowego oraz metod wspomagających ich poprawną pracę. + - + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi wykonać obiektywne badanie kanału głosowego oraz systemu słuchowego człowieka wraz z oceną uszkodzenia (deformacji). Prawidłowo dobierze metodę wspomagania pracy tych systemów w przypadku wybranych ich uszkodzeń. + - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Zna rolę systemów wspomagania słuchu i mowy w poprawie jakości życia człowieka. + - + - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 58 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 28 godz
Przygotowanie do zajęć 10 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 10 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 8 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (14h):
  1. Budowa i funkcjonowanie systemu słuchowego.

    Przedstawienie funkcjonowania systemu słuchowego człowieka z fizycznego punktu widzenia. Omówienie związków pomiędzy parametrami dźwięków dochodzących do ucha a wrażeniami przez nie wywołanymi.

  2. Percepcja dźwięku w systemie słuchu.

    Przedstawienie sposobu (etapów przetwarzania) sygnału w systemie słuchowym, Szczególne rozszerzenie zagadnień przetwarzania w poszczególnych częściach kanału słuchowego. Przedstawienie sposobów modelowania systemu słuchowego z punktu widzenia przetwarzania sygnałów

  3. . Metody wyznaczannia parametrów systemu słuchowego.

    Przedstawienie metod diagnostyki systemu słuchowego z podziałem na wstępne badania słuchu, subiektywne (wszelkie badania audiometryczne) oraz obiektywne (np. ABR). Omówienie dostępnych przyrządów do badania kanału głosowego oraz sposobów wykonywania tych badań.

  4. Budowa i funkcjonowanie systemu mowy (kanału głosowego)

    Podstawy opisu i klasyfikacji dźwięków mowy (opis artykulacyjny, akustyczny, percepcyjny). Opis z punku ((anatomicznego i fizycznego) widzenia kanału głosowego. Opis mechanizmów generowania sygnału mowy w poszczególnych częściach kanału głosowego) i zjawisk fizycznych w nich zachodzących. Metody modelowania kanału głosowego

  5. Metody wyznaczania parametrów kanału głosowego

    Metody rejestracji i analizy sygnałów (akustycznych i EGG) niezbędnych do wspomagania diagnostyki kanału głosowego. Metody obliczania i wyboru parametrów z tych sygnałów,zawierających informacje o działaniu poszczególnych części kanału głosowego

  6. Wybrane rodzaje uszkodzeń systemu słuchowego i systemu mowy

    Opis typowych uszkodzeń (ubytków w funkcjonowaniu) kanału słuchowego. Korelacja objawów tych uszkodzeń z parametrami uzyskanymi z badań akustycznych kanału słuchowego. Opis typowych uszkodzeń (wad w funkcjonowaniu) części kanału głosowego. Korelacja tych wad z uzyskanymi z sygnału akustycznego i EGG. Omówienie przydatności wyznaczonych parametrów w procesie diagnostyki medycznej

  7. Metody wspomagania systemu słuchowego.

    Metody poprawy i terapii w niedomaganiu systemu słuchowego, poprawiające jakość życia osób z tymi niedomaganiami. Aparaty słuchowe: działanie, budowa, sposoby doboru. Implanty ślimakowe; zasada działania, rozwiązania techniczne. Inne rozwiązania techniczne (np.telefony dla niesłyszących, inne urządzenia wspomagające słyszenie; np FM, IR, pętle indukcyjne, systemy komunikacji PCS, PCL, WPA, ASR )**

  8. . Metody wspomagania systemu mowy

    Metody tworzenia głosu po laryngektomii (mowa przełykowa). Wspomaganie techniczne tworzenia głosu; Implanty krtani, sztuczna krtań)

Ćwiczenia laboratoryjne (14h):
Program ćwiczeń laboratoryjnych:

1. Zajęcia wprowadzające
2. Pomiary wybranych parametrów systemu słuchowego (diagnostyka, dobór aparatów słuchowych).
3. Wyznaczanie słuchowych potencjałów wywołanych.
4. Wyznaczanie charakterystyk aparatów słuchowych.
5. Przetwarzanie sygnału mowy patologicznej.
6. Metody wyznaczania parametrów dystynktywnych mowy patologicznej.
7. Obiektywne metody wspomagania rehabilitacji mowy.
8. Zajęcia zaliczeniowe

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Ocena z zaliczenia zajęć laboratoryjnych jest średnia arytmetyczna ocen cząstkowych zaliczenia poszczególnych laboratoriów. Aktywność na zajęciach jest dodatkowo punktowana i podwyższa ocenę z zaliczenia laboratorium. Brak egzaminu.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena z ćwiczeń laboratoryjnych (60%), ocena z kolokwium z wykładów 40%).

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Każdorazowo zasady wyrównywania zaległości ustalane są indywidualnie z prowadzącym zajęcia. Wszystkie laboratoria muszą być zaliczone.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Ogólna wiedza z matematyki, fizyki, psychoakustyki, cyfrowego przetwarzania sygnałów, sensory i pomiary wielkości nieelektrycznych, metrologii.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Hojan E.: Akustyka aparatów słuchowych, UAM WN, Poznań 1997.
2. Jassem W.: Podstawy fonetyki akustycznej, PWN, Warszawa, 1973.
3. Pawłowski Z.: Foniatryczna diagnostyka wykonawstwa emisji głosu śpiewaczego i mówionego, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków, 2005.
4. Ozimek E: Dźwięk i jego percepcja. Aspekty fizyczne i psychoakustyczne, PWN, Warszawa-Poznań 2002.
5. Tadeusiewicz R.: Sygnał mowy, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Warszawa, 1988.
6. pod red. nauk. Tadeusiewicza R., Augustyniaka P.: Podstawy inżynierii biomedycznej, T.1, T.2, Wyd. AGH, Kraków, 2009.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Wszołek W., Kłaczyński M., Outcome of F0 determination using acoustic and electroglottographic algorithms, Speech and Language Technology, Polish Phonetic Association, Poznan Division, 2009/2010, issue 12/13, pp. 39–49.
2. Kłaczyński M., Wszołek W., Electroacoustic methods of determining the parameters of speech sound generator, Vibroengineering Procedia, vol. 3, s. 278–282, 2014
3. Grzybowska J., Kłaczyński M., Computer-assisted HFCC-based learning system for people with speech sound disorders, XXII ANNUAL PACIFIC VOICE CONFERENCE (PVC), book series: Annual Pacific Voice Conference, IEEE Part Number: CFP14PVC-ART, 2014
4. Wiesław WSZOŁEK, Ryszard TADEUSIEWICZ, Joanna Szaleniec; Acoustic methods in the studies of pathological speech, 7th forum acusticum 2014, CD. — ISBN: 978-836140228-2, Kraków, 7–12.09.2014
5. Grażyna Malczyk, Wiesław WSZOŁEK; Akustyczne metody wykrywania wybranych typów jąkania, Monografia, Postępy akustyki 2015, Polskie Towarzystwo Akustyczne
6. Kłaczynski M., Wszołek W., Zrozumiałość nadawanych komend i komunikatów głosowych na jachtach i statkach żaglowych, Materiały VIII ogólnopolskiej konferencji Problemy naukowo-techniczne w wyczynowym sporcie żeglarskim, STS Pogoria, 26 kwietnia – 03 maja 2011, s. 125–130. 2011

Informacje dodatkowe:

Brak