Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Inżynieria strzelnicza w górnictwie odkrywkowym
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
GIGR-2-202-GO-s
Wydział:
Górnictwa i Geoinżynierii
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Górnictwo odkrywkowe
Kierunek:
Inżynieria Górnicza
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr inż. Sołtys Anna (soltys@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Zastosowanie materiałów wybuchowych w procesie urabiania złóż surowców skalnych jest źródłem drgań, które mogą oddziaływać na zabudowania w otoczeniu odkrywkowego wyrobiska górniczego. Źródłem drgań wzbudzanych działalnością człowieka może być również upadek dużych mas na podłoże w czasie robót wyburzeniowych. Z charakterem drgań związane są działania mające na celu minimalizację ich wpływu na otoczenie.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student ma uporządkowaną wiedzę w zakresie Prawa geologicznego i górniczego, rozporządzeń wykonawczych dotyczących stosowania środków strzałowych do celów cywilnych IGR2A_W02 Egzamin
M_W002 Student ma podstawową wiedzę w zakresie zastosowania materiałów wybuchowych dla celów cywilnych IGR2A_W05 Egzamin
M_W003 Student ma wiedzę na temat zasad przeprowadzania i opracowania wyników pomiarów drgań w otoczeniu robót strzałowych IGR2A_W05, IGR2A_W03 Aktywność na zajęciach,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_W004 Student ma wiedzę na temat procedur przeprowadzania ocen oddziaływania drgań na obiekty budowlane IGR2A_W04, IGR2A_W01, IGR2A_W02 Aktywność na zajęciach,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_W005 Student ma wiedzę w zakresie metod wykonywania robót strzałowych w górnictwie odkrywkowym IGR2A_W01, IGR2A_W03 Egzamin,
Projekt
Umiejętności: potrafi
M_U001 Student potrafi przeprowadzić pomiary intensywności drgań w otoczeniu robót strzałowych, opracować i przedstawić ich wyniki IGR2A_U05, IGR2A_U03 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U002 Student potrafi dokonać oceny oddziaływania robót strzałowych na otoczenie, wyznaczyc warunki graniczne dla stosowanych parametrów strzelania IGR2A_U05, IGR2A_U06, IGR2A_U04 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_U003 Student potrafi zaprojektować roboty strzałowe z uwzględnieniem możliwości technologicznych, warunków lokalnych i ograniczeń wynikających z ochrony obiektów budowlanych w otoczeniu IGR2A_U05, IGR2A_U06, IGR2A_U04 Wykonanie projektu
M_U004 Student portafi zaprojektować likwidację prostych obiektów budowlanych z zastosowaniem techniki strzelniczej IGR2A_U05, IGR2A_U04 Wykonanie projektu
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student potrafi realizować projekty/zadania zespołowe, współpracować w grupie realizując swoją część zadania IGR2A_K03, IGR2A_K02 Wykonanie projektu,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
M_K002 Student rozumie potrzebę ciągłego aktualizowania i poszerzania wiedzy z zakresu stosowania materiałów wybuchowych do celów cywilnych IGR2A_K01, IGR2A_K04 Wykonanie projektu,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
60 30 0 15 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student ma uporządkowaną wiedzę w zakresie Prawa geologicznego i górniczego, rozporządzeń wykonawczych dotyczących stosowania środków strzałowych do celów cywilnych + - - - - - - - - - -
M_W002 Student ma podstawową wiedzę w zakresie zastosowania materiałów wybuchowych dla celów cywilnych + - - + - - - - - - -
M_W003 Student ma wiedzę na temat zasad przeprowadzania i opracowania wyników pomiarów drgań w otoczeniu robót strzałowych - - + - - - - - - - -
M_W004 Student ma wiedzę na temat procedur przeprowadzania ocen oddziaływania drgań na obiekty budowlane + - + - - - - - - - -
M_W005 Student ma wiedzę w zakresie metod wykonywania robót strzałowych w górnictwie odkrywkowym + - - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi przeprowadzić pomiary intensywności drgań w otoczeniu robót strzałowych, opracować i przedstawić ich wyniki - - + - - - - - - - -
M_U002 Student potrafi dokonać oceny oddziaływania robót strzałowych na otoczenie, wyznaczyc warunki graniczne dla stosowanych parametrów strzelania + - + - - - - - - - -
M_U003 Student potrafi zaprojektować roboty strzałowe z uwzględnieniem możliwości technologicznych, warunków lokalnych i ograniczeń wynikających z ochrony obiektów budowlanych w otoczeniu + - + + - - - - - - -
M_U004 Student portafi zaprojektować likwidację prostych obiektów budowlanych z zastosowaniem techniki strzelniczej + - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student potrafi realizować projekty/zadania zespołowe, współpracować w grupie realizując swoją część zadania - - + + - - - - - - -
M_K002 Student rozumie potrzebę ciągłego aktualizowania i poszerzania wiedzy z zakresu stosowania materiałów wybuchowych do celów cywilnych - - + + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 125 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 60 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 40 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 22 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 1 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

  1. Właściwości i rodzaje środków strzałowych stosowanych w górnictwie odkrywkowym i w robotach wyburzeniowych.
  2. Zasady organizacji i wykonywania robót strzałowych w kopalniach odkrywkowych.
  3. Metody prowadzenia robót strzałowych stosowanych w górnictwie odkrywkowym.
  4. Systemy inicjowania przy odpalaniu ładunków w długich otworach strzałowych – projektowanie i wykonywanie sieci strzałowych.
  5. Oddziaływanie robót strzałowych na otoczenie.
  6. Wykonywanie robót strzałowych poza obszarem górniczym – specyfika , zakres, warunki i zasady wykonywania.
  7. Zagrożenia występujące przy robotach strzałowych wyburzeniowych i inżynieryjnych oraz sposoby ich ograniczania.
  8. Wybrane technologie wykonywania robót strzałowych wyburzeniowych i inżynieryjnych.

Ćwiczenia laboratoryjne (15h):

  1. Pomiary intensywności drgań w otoczeniu robót strzałowych – aparatura, analiza pomiarów, interpretacja wyników.
  2. Wyznaczanie warunków granicznych dla prowadzonych robót strzałowych.
  3. Programy komputerowe do projektowania robót strzałowych w kopalniach odkrywkowych

Ćwiczenia projektowe (15h):

  1. Wykonanie dla zadanych warunków projektu strzelania ładunkami w długich otworach z uwzględnieniem ochrony otoczenia przed szkodliwym oddziaływaniem robót.
  2. Wykonanie dla zadanych warunków projektu techniczno-technologicznego strzałowych robót wyburzeniowych dla wyburzenia prostych obiektów budowlanych.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Do egzaminu może podejść tylko osoba posiadająca pozytywne oceny ze wszystkich form zajęć.
Podstawą zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych jest wykonanie i zaliczenie sprawozdania końcowego oraz przedstawienie go w formie prezentacji jako ocena oddziaływania robót strzałowych na otoczenie. Prezentacja powinna być uzupełniona o wybrane zagadnienia z techniki strzelniczej.
Zaliczenie ćwiczeń projektowych uzyska student, który samodzielnie i prawidłowo wykonał zadany projekt(y) i obronił się z niego podczas ustnej rozmowy z prowadzącym.
Zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych, projektowych może być uzyskane w terminie podstawowym i jednym terminie poprawkowym.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa jest średnią ważoną ocen z egzaminu (waga 0,5), ćwiczeń projektowych (waga 0,3) i ćwiczeń laboratoryjnych (waga 0,2).

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Usprawiedliwiona nieobecność na ćwiczeniach może być odrobiona z inną grupą, ale tylko za zgodą obu prowadzących i pod warunkiem, że na ćwiczeniach realizowany jest ten sam temat. Jeżeli student będzie miał więcej niż 20% nieusprawiedliwionych nieobecności na zajęciach nie uzyska zaliczenia. Każda nieusprawiedliwiona nieobecność musi być odrobiona z inną grupą.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Konieczna jest znajomość zagadnień z zakresu podstaw techniki strzelniczej i materiałów wybuchowych stosowanych w górnictwie.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Ustawa z dnia 21 czerwca 2002 roku o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. nr 117, poz. 1007, z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze do Ustawy.
2. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 27 z 1994 r., poz. 96, z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze do Ustawy.
3. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006 nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze do Ustawy.
4. Rejestr materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (http://www.wug.bip.info.pl/).
5. Korzeniowski J. I., Onderka Z.: Roboty strzelnicze w górnictwie odkrywkowym. Wydawnictwa i Szkolenia Górnicze Burnat & Korzeniowski 2006, Wrocław
6. Onderka Z., Sieradzki J., Winzer J., 2003: Technika strzelnicza 2 – Wpływ robót strzelniczych na otoczenie kopalń odkrywkowych. Uczelniane Wydawnictwa Naukowo – Dydaktyczne.
7. Lewicki J.: Zasady i metody bezpiecznego wykonywania robót strzałowych w budownictwie. Górnictwo i Geoinżynieria, rok 28 (2004), zeszyt 3/1.
8. Lewicki J.: Prognozowanie wielkości zagrożeń powstałych przy prowadzeniu robót strzałowych w budownictwie. Górnictwo i Geoinżynieria, rok 28 (2004), zeszyt 3/1.
9. Instrukcje obsługi aparatury pomiarowej, programów komputerowych.
10. Krzewiński R. Rekucki R. Roboty budowlane przy użyciu materiałów wybuchowych. Warszawa 2005
11. Pietkiewicz K., Janusz E.: Nowoczesne technologie mechanicznego załadunku materiałów wybuchowych w górnictwie podziemnym i odkrywkowym. Górnictwo i Geoinżynieria, rok 28, zeszyt 3/1, Kraków 2004, s. 397 – 415

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:
  1. Winzer J., Sołtys A., Pyra J.: Oddziaływanie na otoczenie robót z użyciem materiałów wybuchowych. Kraków: Wydawnictwa AGH, 2016. — 311s. ISBN: 978-83-7464-882-0
  2. Sołtys A.: Odpalanie pojedynczych ładunków MW jako baza do wyznaczania optymalnego opóźnienia milisekundowego – Przegląd Górniczy nr 7/2017. Str. 52 – 62.
  3. Sołtys A.: Dobór opóźnienia milisekundowego z zastosowaniem symulacji komputerowej – weryfikacja efektu sejsmicznego w oparciu o pomiary terenowe – Przegląd Górniczy nr 3/2017. Str. 98 – 106.
  4. Barański K., Morawa R.: Technologiczne możliwości zmniejszania zasięgu strefy rozrzutu w górnictwie odkrywkowym. Górnictwo Odkrywkowe; ISSN 0043-2075. 2015 R. 56 nr 3, s. 19–26.
  5. Biegańska J.: Technologia, bezpieczeństwo wytwarzania i stosowania materiałów wybuchowych w górnictwie w aspekcie oddziaływania na środowisko. Monografia Nr 13, Instytut Techniki Górniczej KOMAG, Gliwice 2012 r.
  6. Biessikirski A., Dworzak M., Pyra J., Sołtys A., Twardosz M., Winzer J.: Modułowe programy komputerowe wspomagające prowadzenie robót strzałowych Przegląd Górniczy; ISSN 0033-216X. — 2015 t. 71 nr 9.
  7. Pyra J., Biessikirski A., Dworzak M., Sołtys A., Winzer J.: Rozwój systemów inicjowania ładunków MW stosowanych w górnictwie odkrywkowym. Przegląd Górniczy ; ISSN 0033-216X. — 2014 t. 70 nr 10, s. 52–57.
  8. Pyra J., Sołtys A., Winzer J.: Zastosowanie systemów elektronicznych do odpalania ładunków MW. Kruszywa: produkcja, transport, zastosowanie; ISSN 2082-6605. —2012 nr 4, s. 24–31.
  9. Pyra J., Sołtys A., Winzer J., Biessikirski A., Dworzak M.,
    Determining acceptable explosive charge mass under different geological conditions — Problematyka wyznaczania dopuszczalnych ładunków MW w zróżnicowanych warunkach geologicznych. Archives of Mining Sciences = Archiwum Górnictwa ; ISSN 0860-7001. —2015 vol. 60 no. 3, s. 825–845.
Informacje dodatkowe:

Prowadzący może weryfikować stopień opanowania przez Studentów materiału zrealizowanego na poprzednich zajęciach dydaktycznych za pomocą kartkówek oraz odpowiedzi ustnych, z których Student może otrzymać ocenę cząstkową.