Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Inżynieria strzelnicza w górnictwie podziemnym
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
GIGR-2-207-GP-s
Wydział:
Górnictwa i Geoinżynierii
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Górnictwo podziemne
Kierunek:
Inżynieria Górnicza
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr inż. Pyra Józef (pyra@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Wykonywanie robót strzałowych w górnictwie podziemnym jest dalej jedną z podstawowych metod urabiania ośrodka skalnego. Prawidłowo zaprojektowane i wykonane roboty strzałowe ograniczają negatywne zagrożenia dla otoczenia jak również zmniejszają ryzyko wystąpienia niebezpiecznych zdarzeń mogących oddziaływać na życie i zdrowie osób wykonujących i nadzorujących.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student ma uporządkowaną wiedzę w zakresie Prawa geologicznego i górniczego, rozporządzeń wykonawczych dotyczących stosowania środków strzałowych do celów cywilnych oraz przepisów związanych. IGR2A_W04, IGR2A_W05 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_W002 Student ma wiedzę w zakresie metod wykonywania robót strzałowych w górnictwie podziemnym. IGR2A_W06, IGR2A_W05, IGR2A_W02 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń
M_W003 Student ma wiedzę na temat czynników mających wpływ na bezpieczeństwo wykonywania robót strzałowych w kopalniach podziemnych. IGR2A_W06, IGR2A_W02 Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń,
Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_W004 Student ma wiedzę na temat zagrożeń dla otoczenia, powodowanych robotami strzałowymi prowadzonymi w kopalniach podziemnych. IGR2A_W06, IGR2A_W05, IGR2A_W02 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Wykonanie ćwiczeń
Umiejętności: potrafi
M_U001 Student potrafi zaprojektować roboty strzałowe z uwzględnieniem możliwości technologicznych, warunków lokalnych i ograniczeń. IGR2A_U05, IGR2A_U01, IGR2A_U04 Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń,
Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_U002 Student potrafi dokonać oceny warunków bezpieczeństwa wykonania strzelania oraz oddziaływania robót strzałowych na otoczenie. IGR2A_U05, IGR2A_U06 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń
M_U003 Student potrafi zorganizować i nadzorować roboty strzałowe oraz zapewnić warunki ich bezpiecznego wykonania. IGR2A_U05 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Sprawozdanie,
Wykonanie ćwiczeń
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student potrafi realizować projekty/zadania zespołowe, współpracować w grupie realizując swoją część zadań. IGR2A_K01, IGR2A_K03, IGR2A_K04, IGR2A_K02 Aktywność na zajęciach
M_K002 Student rozumie potrzebę ciągłego aktualizowania i poszerzania wiedzy z zakresu stosowania materiałów wybuchowych do celów cywilnych. IGR2A_K01, IGR2A_K03, IGR2A_K04, IGR2A_K02 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 15 0 15 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student ma uporządkowaną wiedzę w zakresie Prawa geologicznego i górniczego, rozporządzeń wykonawczych dotyczących stosowania środków strzałowych do celów cywilnych oraz przepisów związanych. + - + - - - - - - - -
M_W002 Student ma wiedzę w zakresie metod wykonywania robót strzałowych w górnictwie podziemnym. + - + - - - - - - - -
M_W003 Student ma wiedzę na temat czynników mających wpływ na bezpieczeństwo wykonywania robót strzałowych w kopalniach podziemnych. + - + - - - - - - - -
M_W004 Student ma wiedzę na temat zagrożeń dla otoczenia, powodowanych robotami strzałowymi prowadzonymi w kopalniach podziemnych. + - + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi zaprojektować roboty strzałowe z uwzględnieniem możliwości technologicznych, warunków lokalnych i ograniczeń. - - + - - - - - - - -
M_U002 Student potrafi dokonać oceny warunków bezpieczeństwa wykonania strzelania oraz oddziaływania robót strzałowych na otoczenie. + - + - - - - - - - -
M_U003 Student potrafi zorganizować i nadzorować roboty strzałowe oraz zapewnić warunki ich bezpiecznego wykonania. - - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student potrafi realizować projekty/zadania zespołowe, współpracować w grupie realizując swoją część zadań. - - + - - - - - - - -
M_K002 Student rozumie potrzebę ciągłego aktualizowania i poszerzania wiedzy z zakresu stosowania materiałów wybuchowych do celów cywilnych. + - - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 58 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 10 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 15 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 1 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

  1. Zakres używania MW w kopalniach podziemnych węgla kamiennego rud i soli.
  2. Mechanizacja robót strzelniczych w kopalniach podziemnych – wiercenie otworów strzałowych, ładowanie otworów strzałowych, wykonywanie przybitki.
  3. Warunki i zasady wykonywania robót strzelniczych w rejonach występowania zagrożeń naturalnych (metanowych, wodnych, tąpań, prądów błądzących, temperaturowych)
  4. Wykorzystanie włomu w robotach strzelniczych w kopalniach podziemnych (rodzaje włomów dla różnych warunków i celu roboty strzałowej).
  5. Roboty strzelnicze w przodkach szybowych, chodnikowych i eksploatacyjnych.
  6. Strzelania dla celów specjalnych w kopalniach podziemnych: profilaktyka tąpaniowa, wymuszanie zawału dla likwidacji zrobów, przeciwdziałanie wyciskaniu spągu w wyrobiskach chodnikowych, rozdrabnianie brył nadwymiarowych.
  7. Usuwanie niewypałów w otworach krótkich i długich.

Ćwiczenia laboratoryjne (15h):

  1. Zasady organizacji i wykonywania robót strzałowych w kopalniach podziemnych.
  2. Systemy inicjowania przy odpalaniu ładunków i sieci strzałowe (jako powtórka).
  3. Wykonanie, dla zadanych warunków, metryki/dokumentacji strzelania.
  4. Ocena oddziaływania wstrząsów na obiekty na powierzchni – wykonanie procedury obliczeniowej z wykorzystaniem skali GSI.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Warunkiem zaliczenia wykładów jest zaliczenie kolokwium końcowego z zagadnień poruszanych na wykładach, w terminie podstawowym i jednym poprawkowym.
Zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych może być uzyskane w terminie podstawowym i jednym terminie poprawkowym. Obecność na zajęciach jest obowiązkowa.
Podstawą zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych jest obowiązkowa obecność na zajęciach. Zaliczenie kolokwium i wszystkich zadań wykonywanych na komputerach, samodzielne i prawidłowe wykonanie metryki strzałowej dla zadanych warunków. Ocena z ćwiczeń laboratoryjnych jest średnią arytmetyczną z kolokwium i wszystkich zadań (metryka + zadania komputerowe).

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną z kolokwium z wykładów i oceny z ćwiczeń laboratoryjnych. Aktywność na wykładach może być premiowana przez podniesienie oceny.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Usprawiedliwiona nieobecność na ćwiczeniach może być odrobiona z inną grupą, ale tylko za zgodą obu prowadzących i pod warunkiem, że na ćwiczeniach laboratoryjnych realizowany jest ten sam temat. Jeżeli student będzie miał więcej niż 20% nieusprawiedliwionych nieobecności na zajęciach nie uzyska zaliczenia. Każda nieusprawiedliwiona nieobecność musi być odrobiona z inną grupą.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Konieczna jest bardzo dobra znajomość zagadnień z zakresu podstaw techniki strzelniczej i materiałów wybuchowych stosowanych w górnictwie.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:
  1. Ustawa z dnia 21 czerwca 2002 roku o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. nr 117, poz. 1007, z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze do Ustawy.
  2. Ustawa z dnia 9 czerwca 2011r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981) oraz przepisy wykonawcze do Ustawy.
  3. Zwalczanie zagrożenia stwarzanego przez prądy błądzące w zakładach górniczych. Polska Norma PN-G-02700-1, wrzesień 1999. Wymagania ogólne.
  4. Zwalczanie zagrożenia stwarzanego przez prądy błądzące w zakładach górniczych. Polska Norma PN-G-02700-2, marzec 2000. Ograniczenie powstawania i rozprzestrzeniania się prądów błądzących.
  5. Zwalczanie zagrożenia stwarzanego przez prądy błądzące w zakładach górniczych. Polska Norma PN-G-02700-3, kwiecień 2000. Pomiary prądów błądzących i ocena zagrożenia w miejscach prowadzenia robót strzelniczych i składowania środków strzałowych.
  6. Piechota S.: Technika podziemnej eksploatacji złóż i likwidacji kopalń, Wydawnictwo AGH, Kraków 2008.
  7. Rejestr materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (http://www.wug.bip.info.pl/).
  8. Hobler M.: Projektowanie i wykonywanie robót strzelniczych w górnictwie podziemnym. Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1982
  9. Pietkiewicz K., Janusz E.: Nowoczesne technologie mechanicznego załadunku materiałów wybuchowych w górnictwie podziemnym i odkrywkowym. Górnictwo i Geoinżynieria, rok 28, zeszyt 3/1, Kraków 2004, s. 397 – 415
Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:
  1. Biegańska J.: Doskonalenie techniki strzelniczej w górnictwie. Przegląd Górniczy. 2012 t. 68 nr 3, s. 55-58.
  2. Biessikirski A., Dworzak M., Pyra J., Sołtys A., Twardosz M., Winzer J.: Modułowe programy komputerowe wspomagające prowadzenie robót strzałowych Przegląd Górniczy; ISSN 0033-216X. — 2015 t. 71 nr 9.
  3. Pyra J., Sołtys A., Winzer J.: Zastosowanie systemów elektronicznych do odpalania ładunków MW. Kruszywa: produkcja, transport, zastosowanie; ISSN 2082-6605. —2012 nr 4, s. 24–31.
  4. Pyra J., Sołtys A., Winzer J., Dworzak M., Biessikirski A.: Analiza wpływów sejsmicznych na środowisko szybu przy prowadzeniu robót górniczych za pomocą materiałów wybuchowych – studium przypadku — The analysis of the impact of dynamic influences from the blasting works on the surrounding of the mining shaft – casy study / Przegląd Górniczy ; ISSN 0033-216X. — 2015 t. 71 nr 9, s. 41–46.
Informacje dodatkowe:
Prowadzący może weryfikować stopień opanowania przez Studentów materiału zrealizowanego na poprzednich zajęciach dydaktycznych za pomocą kartkówek oraz odpowiedzi ustnych, z których Student może otrzymać ocenę cząstkową.

Istnieje możliwość poprawy oceny na wyższą po uprzednim zapoznaniu się z pracą pod warunkiem nie wykorzystania wszystkich terminów zaliczenia. Student przystępująca do kolokwium poprawkowego w celu poprawy oceny pozytywnej rezygnuje z dotychczas wystawionej oceny a nowo uzyskana ocena staje się oceną wiążącą. (W przypadku poprawy na niższą ocenę lub 2,0 ndst taka ocena zostaje wystawiona jako ocena z kolokwium).