Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Geofizyka górnicza
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
GIGR-1-408-s
Wydział:
Górnictwa i Geoinżynierii
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Inżynieria Górnicza
Semestr:
4
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż. Dec Jerzy (geodec@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Student poznaje metody geofizyczne stosowane w rozpoznaniu właściwości złóż oraz wykorzystanie metod geofizycznych w prognozowaniu zagrożeń

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student zna podstawowe techniki, narzędzia i 0procedury celem pozyskania informacji o konieczności wykorzystania danej metody geofizycznej w rozpoznaniu zaburzeń struktury pokładów lub prognozy wstrząsów górniczych IGR1A_W02, IGR1A_W03, IGR1A_W01 Wynik testu zaliczeniowego,
Wykonanie ćwiczeń,
Odpowiedź ustna,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_W002 Student posiada podstawową wiedzę w zakresie metod geofizyki górniczej, zna elementy mechaniki górotworu niezbędne do zrozumienia zjawisk dynamicznych występujących w górotworze, w tym geofizyczne modele niszczenia skał, rozumie celowość stosowania metod sejsmologii górniczej, sejsmoakustyki górniczej i geotomografii do prognozy wstrząsów, tąpań, zawałów i wyrzutów gazów w kopalniach IGR1A_W02, IGR1A_W03, IGR1A_W01 Wynik testu zaliczeniowego,
Udział w dyskusji,
Odpowiedź ustna,
Kolokwium
Umiejętności: potrafi
M_U001 Student umie opisać stan naprężeniowo-deformacyjny w górotworze, wskazać kryterium doboru właściwych metod geofizycznych do oceny skuteczności profilaktyki zagrożeniowej IGR1A_U05, IGR1A_U02, IGR1A_U04 Wynik testu zaliczeniowego,
Wykonanie ćwiczeń,
Odpowiedź ustna,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student ma Swiadomość swojej wiedzy technicznej i umiejętności praktycznych w zakresie wykorzystywania metod geofizycznych w górnictwie, wykazuje potrzebę ciągłego kształcenia się w tej dziedzinie. IGR1A_K02, IGR1A_K01, IGR1A_K05 Wynik testu zaliczeniowego,
Udział w dyskusji,
Odpowiedź ustna,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 15 15 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student zna podstawowe techniki, narzędzia i 0procedury celem pozyskania informacji o konieczności wykorzystania danej metody geofizycznej w rozpoznaniu zaburzeń struktury pokładów lub prognozy wstrząsów górniczych + + - - - - - - - - -
M_W002 Student posiada podstawową wiedzę w zakresie metod geofizyki górniczej, zna elementy mechaniki górotworu niezbędne do zrozumienia zjawisk dynamicznych występujących w górotworze, w tym geofizyczne modele niszczenia skał, rozumie celowość stosowania metod sejsmologii górniczej, sejsmoakustyki górniczej i geotomografii do prognozy wstrząsów, tąpań, zawałów i wyrzutów gazów w kopalniach + + - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student umie opisać stan naprężeniowo-deformacyjny w górotworze, wskazać kryterium doboru właściwych metod geofizycznych do oceny skuteczności profilaktyki zagrożeniowej + + - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student ma Swiadomość swojej wiedzy technicznej i umiejętności praktycznych w zakresie wykorzystywania metod geofizycznych w górnictwie, wykazuje potrzebę ciągłego kształcenia się w tej dziedzinie. + + - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 60 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 15 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 13 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 1 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 1 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

1. Metody geofizyczne stosowane w problematyce górniczej w aspekcie zaburzeń struktury pokładów i prognozowania zagrożeń górniczych
2. Sejsmologia górnicza: podstawy teoretyczne stosowania metody, zakres częstotliwości rejestrowanych zjawisk, związek emisji sejsmicznej ze stanem naprężeń w górotworze i warunkami górniczo – geologicznymi. Podstawowy zakres metody sejsmologii górniczej: lokalizacja ognisk wstrząsów na podstawie parametrów fizycznych odczytanych z sejsmogramów, równania stacyjne, metody ich rozwiązywania, obliczanie energii, tomografia aktywna. Ogólne kryteria zagrożenia wstrząsami wysokoenergetycznymi na podstawie sejsmologii górniczej.
3. Sejsmoakustyka: mechanizmy odpowiedzialne za powstawanie emisji sejsmoakustycznej, model Bieniawskiego, parametry AE (emisji akustycznej) w domenie czasu i częstotliwości. Prognostyczny charakter emisji sejsmoakustycznej w zjawiskach dynamicznych w kopalniach podziemnych. Ogólne kryteria wystąpienia zagrożeń górniczych na podstawie metody sejsmoakustycznej.
4. Sejsmika: układy pomiarowej techniki badań, profilowanie sejsmiczne w otworach wiertniczych, prześwietlanie sejsmiczne górotworu jako tomografia fal odbitych, refrakcyjnych, powierzchniowych oraz w innych wariantach. Tomografia jako indykator budowy litologicznej, stopnia konsolidacji górotworu, stanu naprężeń w górotworze niebezpiecznego dla eksploatacji górniczej.
6. Metody geoelektryczne: podstawowe pojęcia, opór pozorny, przekrój geoelektryczny. Cel stosowania metod geoelektrycznych w kopalniach podziemnych: badanie zaburzeń tektonicznych, określanie stref zagrożenia wodnego i inne. Ograniczenia stosowania metod geoelektrycznych w kopalniach. Układy pomiarowe.

Ćwiczenia audytoryjne (15h):

1. Sejsmologia górnicza: lokalizacja ognisk wstrząsów na podstawie parametrów fizycznych odczytanych z sejsmogramów, obliczanie energii,
2. Tomografia aktywna.
3. Elementy hazardu sejsmicznego
4. Sejsmoakustyka: prognozowanie wystąpienia zagrożeń górniczych na podstawie metody sejsmoakustycznej.
5. Sejsmika: układy pomiarowe – profilowania w wyrobiskach

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Obecność na zajęciach, zaliczenie projektów

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Sposób obliczania oceny końcowej:

średnia ocena z projektów

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

indywidualna praca przy wykonaniu projektu

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

nie podano wymagań wstępnych i dodatkowych

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Marcak H., Zuberek W., Geofizyka górnicza, Śląskie Wydawnictwo Techniczne, Katowice 1994

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Dec J., 2010 – High resolution seismic investigations for the determination of water flow directions during sulphur deposits exploitation. Acta Geophysica, vol. 58, no. 1, 5-14.
2. Dec J., Pietsch K., Marzec P., 2011 – Application of seismic methods to identify potential gas concentration zones at the zechstein limestone level in the “Rudna” mining area, SW Poland. Annales Societatis Geologorum Poloniae, vol. 81, 63-78.
3. Dec J., 2012- Wysokorozdzielcze badania sejsmiczne w celu rozpoznania złoża siarki Osiek oraz określania zmian dynamicznych zachodzących w wyniku eksploatacji. Rozprawy Monografie 257. Wydawnictwa AGH, Kraków.

Informacje dodatkowe:

Brak