Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Filozofia kultury
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
HKLT-2-201-KW-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Komunikacja wizualna i projektowanie graficzne
Kierunek:
Kulturoznawstwo
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr Guja Jowita (guja@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Na poziomie zaawansowanym posiada aktualną i wszechstronną wiedzę o filozofii kultury tj. zna koncepcje kultury i społeczeństwa, interpretacje opozycji natura-kultura, wizje człowieka jako istoty kulturowej, filozoficzne próby refleksji nad problemami kultury współczesnej i ich rolę tej refleksji w kształtowaniu się kultury. Potrafi wskazać na najważniejsze i najnowsze osiągnięcia filozofii kultury. KLT2A_W06, KLT2A_W11, KLT2A_W03, KLT2A_W01 Egzamin,
Kolokwium,
Sprawozdanie
Umiejętności: potrafi
M_U001 Analizuje złożone teksty z filozofii kultury, identyfikuje ich paradygmaty. Rekonstruuje i konstruuje różnego rodzaju argumentacje w tekstach z zakresu filozofii kultury, odwołując się do złożonych przesłanek normatywnych danego stanowiska lub do założeń światopoglądowych bądź do tradycji kulturowych. KLT2A_U10 Udział w dyskusji,
Egzamin,
Kolokwium,
Sprawozdanie
M_U002 Umie prowadzić zaawansowaną analizę tekstów filozoficznych, formułuje i uzasania wnioski z tej analizy, poprawnie używa terminologii filozofii kultury, w tym hermeneutyki, postrukturalizmu i postmodernizmu. KLT2A_U05, KLT2A_U03, KLT2A_U08, KLT2A_U09 Udział w dyskusji,
Sprawozdanie
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 W sposób pogłębiony interpretuje idee filozofii kultury i potrafi nad nimi prowadzić wieloaspektową dyskusję. KLT2A_K03 Udział w dyskusji,
Sprawozdanie
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
60 30 30 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Na poziomie zaawansowanym posiada aktualną i wszechstronną wiedzę o filozofii kultury tj. zna koncepcje kultury i społeczeństwa, interpretacje opozycji natura-kultura, wizje człowieka jako istoty kulturowej, filozoficzne próby refleksji nad problemami kultury współczesnej i ich rolę tej refleksji w kształtowaniu się kultury. Potrafi wskazać na najważniejsze i najnowsze osiągnięcia filozofii kultury. + + - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Analizuje złożone teksty z filozofii kultury, identyfikuje ich paradygmaty. Rekonstruuje i konstruuje różnego rodzaju argumentacje w tekstach z zakresu filozofii kultury, odwołując się do złożonych przesłanek normatywnych danego stanowiska lub do założeń światopoglądowych bądź do tradycji kulturowych. + + - - - - - - - - -
M_U002 Umie prowadzić zaawansowaną analizę tekstów filozoficznych, formułuje i uzasania wnioski z tej analizy, poprawnie używa terminologii filozofii kultury, w tym hermeneutyki, postrukturalizmu i postmodernizmu. + + - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 W sposób pogłębiony interpretuje idee filozofii kultury i potrafi nad nimi prowadzić wieloaspektową dyskusję. + + - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 128 godz
Punkty ECTS za moduł 5 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 60 godz
Przygotowanie do zajęć 28 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 14 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 19 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

Celem kursu jest przegląd filozoficznych koncepcji kultury oraz głównych problemów z nią związanych (m.in. człowiek jako istota kulturowa, mechanizmy rozwoju kultury, filozoficzna analiza rzeczywistości ponowoczesnej, problem religii i ideologii we współczesnym świecie). Ramy czasowe omawianych koncepcji są bardzo szerokie (od starożytności do współczesności) i obejmują wszystkie ważniejsze nurty refleksji nad kulturą w filozofii zachodniej, jednak na niektóre okresy i nurty został położony nacisk. Ze względu na szczególną wagę dla filozofii kultury została wyróżniona nowożytna tradycja niemiecka, filozofia przełomu antypozytywistycznego oraz najważniejsze prądy filozofii. Dużo uwagi poświęcone jest filozoficznej analizie kultury ponowoczesnej.
1. Problem kultury w filozofii starożytnej. Grecka paideia: „Państwo” Platona i „Polityka” Arystotelesa. Spór Platona z sofistami.
2. Średniowieczny teocentryzm kulturowy: człowiek, państwo i prawo boskie w koncepcjach Augustyna i Tomasza z Akwinu.
3. Renesans: humanizm, ruch naukowy, filozofia polityczna (E. Machiavelli, T. More, T. Campanella).
4. Francuska filozofia krytyczna od renesansu do sformułowania Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela (m.in. F. Rabelais, M. Montaigne, P. Bayle, Wolter).
5. Oświecenie: problem opozycji natura-kultura (J.J. Rousseau, T. Hobbes), transgresja natury (D.A. Sade, I. Kant).
6. Filozofia dziejów.
7. Lewica heglowska i alienacyjna krytyka religii.
8. Dziewiętnastowieczna filozofia rosyjska w drodze do socjalistycznej utopii (Koło Stankiewicza, Koło Pietraszewskiego, M. Bakunin, W. Bieliński)
9. Problem kultury w filozofii F. Nietzsche’go.
10. Neokantyzm i filozofia życia (E. Cassirer, Georg Simmel, W. Dilthey).
11. Psychoanalityczna analiza kultury – od S. Freuda do J. Lacana.
12. Wizja kultury w myśli poststrukturalistycznej i postmodernistycznej (J. Derrida, J-F. Lyotard, R. Rorty, J. Habermas).
13. Ideologia jako przedmiot zainteresowań filozofii kultury (L. Althusser, P. Sloterdijk, S. Žižek).
14. Filozofia postsekularna a kultura (św. Paweł Slavoja Žižka, Alaina Badiou i Giorgio Agambena).
15. Kultura w oczach filozofii feministycznej.

Ćwiczenia audytoryjne (30h):

1. Zajęcia organizacyjne i wprowadzające w tematykę filozofii kultury.
2. Koniec wartości (1) (Platon 2002, ze szczególnym uwzględnieniem części od XXXVII do końca tj. rozmowy Sokratesa z Kaliklesem).
3. Koniec wartości (2) (Nietzsche 2003 – fragment „Rozprawa pierwsza: <<dobre i złe>>, <>”), (Nietzsche 1999 – paragrafy 26-362).
4. Koniec religii (1) (Feuerbarch 1981 – fragmenty „Wykład trzeci”, „Wykład osiemnasty”, „Wykład trzydziesty”), (Marks 1949).
5. Koniec religii (2) (Dawkins 2008 – fragment „Korzenie religii”), (Dennet 2008 – rozdział „Wiara w wiarę”, paragraf 3 „Co można powiedzieć o świętych wartościach?” i 4 „Błogosław moją duszę: duchowość i samolubność” z rozdziału „Moralność a religia”).
6. Koniec religii – nowy humanizm (Sartre 1998).
7. Powrót religii (Badiou 2007).
8. Koniec rzeczywistości (Baudrillard 2005).
9. Koniec wiedzy (Lyotard 1997 – rozdz. 9 „Opowieści legitymizujące wiedzę”, rozdz. 10. „Delegitymizacja”, rozdz. 14 „Uprawomocnienie przez paralogię”).
10. Koniec historii (Fukuyama, 2017)
11. Koniec człowieka (Fukuyama, 2005)
12. Koniec podmiotu (Žižek 2001 – fragment „Fetyszyzm jako źródło cierpień”).
13. Kolokwium zaliczeniowe.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Podstawową formą zaliczenia jest egzamin w formie pisemnej. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest wcześniejsze zaliczenie ćwiczeń

Warunkiem zaliczenia ćwiczeń jest obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności nieusprawiedliwione), aktywność oraz pozytywny wynik pisemnego kolokwium. W wyjątkowych, uzasadnionych wypadkach istnieje możliwość zaliczenia nieobecności ponad dopuszczalną normę np. w formie eseju pisemnego lub kolokwium ustnego.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa to średnia z oceny z egzaminu – 100% egzamin i oceny z ćwiczeń audytoryjnych – 40% sprawozdania analityczne, 40% kolokwium, 20% udział w dyskusji.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

W wyjątkowych, uzasadnionych wypadkach istnieje możliwość zaliczenia nieobecności ponad dopuszczalną normę np. w formie eseju pisemnego lub kolokwium ustnego.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Na każde ćwiczenia audytoryjne studenci przygotowują konspekt – rodzaj analitycznego sprawozdania z lektruy podanej literatury obowiązkowej, wyłuszczeniem kluczowych terminów i tez pracy, tropów interpretacyjnych, związków z tradycją intelektualną i paradygmatem, w których osadzona jest analizowana pozycja, wątków polemicznych, roli omawianej pozycji w kształtowaniu się prądu umysłowego danej epoki. Na ocenę z ćwiczeń składają się oceny z 11 takich konspektów, ocena z udziału w dyskusjach i ocena z kolokwium zaliczeniowego.
O ocenie z wykładu decyduje egzamin ustny.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Literatura obowiązkowa:
Badiou, A. 2007. Święty Paweł. Ustanowienie uniwersalizmu. Kraków: Kongregacja Ha!art.
Baudrillard, J. 2006. W cieniu milczącej większości, albo kres sfery społecznej . Warszawa: Sic!.
Dawkins, R. Bóg urojony. Warszawa: Wydawnictwo CiS, s. 225-286.
Dennet, D. 2008. Odczarowanie. Religia jako zjawisko naturalne. Warszawa: PIW, s. 240-289, s. 338-354.
Feuerbarch, L. 1981. Wykłady o istocie religii. Warszawa: PWN, s. 25-33, s. 180-190, s. 308-318.
Foucault, M. 2005. Słowa i rzeczy: archeologia nauk humanistycznych. Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria.
Fukuyama, F. 2005. Koniec człowieka: konsekwencje rewolucji biotechnologicznej. Kraków: Znak.
Fukuyama, F. 2017, Koniec historii i ostatni człowiek, Kraków: Znak.
Lyotard, J. F. 1997. Kondycja ponowoczesna. Raport o stanie wiedzy. Warszawa: Fundacja „Aletheia”, s. 97-119, s. 163-178.
Kepel, Gilles, 2010, Zemsta Boga. Religijna rekonkwista świata, Warszawa: Krytyka Polityczna.
Marks, Karol. 1949. Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa. Wstęp. W: Karl Marks. Wybrane Pisma Filozoficzne. Warszawa: KiW.
Nietzsche, F. 1999. Antychrześcijanin. Kraków: Nomos, s. 60-72.
Nietzsche, F. 2003. Z genealogii moralności. Kraków: Zielona Sowa, s. 13-38.
Platon. 2002. Gorgiasz. Kęty: Antyk.
Sartre, Jean Paul. 1998. Egzystencjalizm jest humanizmem. Warszawa: Wydawnictwo Literackie MUZA.
Žižek, S. 2001. Przekleństwo fantazji. Wrocław: Wydawnictwo UWr, s. 144-184.
Polecane podręczniki:
Baran, B. Postmodernizm, Kraków 1992.
Barker, C. 2005. Studia kulturowe. Teoria I praktyka. Kraków.
Copleston, F. 1997. Historia filozofii, t. 3-9. Warszawa.
Coreth, E., P. Ehlen, G. Haeffner, F. Ricken. 2005. Filozofia XX wieku. Kęty.
Gadacz, T. 2009. Historia filozofii XX wieku, t. 1-2. Kraków.
Habermas, J. 2000. Filozoficzny dyskurs ponowoczesności. Kraków.
Konersmann, R. 2009. Filozofia kultury. Wprowadzenie. Warszawa.
Reale, G. 1994. Historia filozofii starożytnej, t. 1-3. Lublin.
Rosińska, J., Z. Michalik (red.). 2007. Co to jest filozofia kultury? Warszawa.
Sareło, Z. 1998. Postmodernizm w pigułce. Poznań.
Simmel, G. 2007. Filozofia kultury. Eseje. Kraków.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Przykładowe publikacje związane z tematem zajęć:

Jowita Guja, Soteriologia ateizmu jako nowa antropologia, Libron, Kraków, 2018.
Jowita Guja, Salutary Meanings of Sublimation. Selected Soteriological Threads of Alienation
Criticism of Religion, w: Studia Humana – De Gruyter, the Issue 23, 2017, s. 44-59.
Jowita Guja, Idea alienacji religijnej – źródła i konteksty współczesne, 2017, Studia z Historii
Filozofii, (2017) Vol.8, s. 113-130.
Jowita Guja, From utopia to dystopia – a vision of human nature in Renaissance political utopias
and classical science-fiction dystopias, 2016, Res Politicae, (2016) t. VIII, s. 207-221.
Jowita Guja, Filozofia rosyjska w drodze do socjalistycznej utopii – przykład myśli Wissariona
Jowita Guja, 2013, Faith And Alienation In A Thought Of Slavoj Zizek ,The Sociological Review, Volume IV, 1-2/2013, s. 7-20

Jowita Guja (red.)Mistrzowie podejrzeń : afirmacja, negacja czy przezwyciężenie? , 2015, Libron,
Kraków, s. 281.
Jowita Guja (red.)Ateizm w kulturze Zachodu i Wschodu, Kraków 2012, Wydawnictwo Libron, s. 278.
Jowita Guja, Jakub Gomułka (red.), 2011, Anglosaska filozofia religii wobec problemów współczesności, Kraków Wydawnictwo Libron , s. 164.

Informacje dodatkowe:

-brak