Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Hermeneutyka i teoria rozumienia w badaniach kulturoznawczych
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
HKLT-2-301-KW-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Komunikacja wizualna i projektowanie graficzne
Kierunek:
Kulturoznawstwo
Semestr:
3
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
prof. dr hab. Gadacz Tadeusz (tgadacz@ifispan.waw.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z hist. hermeneutyki i jej głównymi nurtami. Analiza pojęć, jak: rozumienie, interpretacja, wykładnia, rozumienie życia, historii, kultury, innego, siebie.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Posiada podstawową wiedzę z historii hermeneutyki KLT2A_W01 Esej,
Aktywność na zajęciach
M_W002 Zna zasadnicze różnice metodologiczne między naukami przyrodniczymi a humanistycznymi. KLT2A_W09 Esej,
Aktywność na zajęciach
Umiejętności: potrafi
M_U001 Rozumie i zgodnie z regułami hermeneutyki interpretuje teksty KLT2A_U16, KLT2A_U05, KLT2A_U03, KLT2A_U13 Aktywność na zajęciach
M_U002 Odróżnia obiektywne poznanie od uwarunkowanego kulturowo rozumienia. Odróżnia perspektywizm poznawczy od relatywizmu KLT2A_U03, KLT2A_U07 Esej,
Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Buduje społeczeństwo porozumienia i dialogu KLT2A_K08
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 30 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Posiada podstawową wiedzę z historii hermeneutyki + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna zasadnicze różnice metodologiczne między naukami przyrodniczymi a humanistycznymi. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Rozumie i zgodnie z regułami hermeneutyki interpretuje teksty + - - - - - - - - - -
M_U002 Odróżnia obiektywne poznanie od uwarunkowanego kulturowo rozumienia. Odróżnia perspektywizm poznawczy od relatywizmu + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Buduje społeczeństwo porozumienia i dialogu + - - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 90 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 32 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 24 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 4 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):
  1. Historia Hermeneutyki
  2. Hermeneutyka jako metoda nauk humanistycznych

    H.-G. Gadamer, Prawda i metoda, Warszawa 2004 (fragmenty)

  3. Hermeneutyka życia – Wilhelm Dilthey

    W. Dilthey, „Rozumienie innych osób i ich przejawów życia”, w: tenże, „Budowa świata historycznego w naukach humanistycznych”, Gdańsk 2004

  4. Rozumienie innego – Georg Simmel

    G. Simmel, „Dygresja w związku z zagadnieniem, jak możliwe jest społeczeństwo”, w: G. Simmel, „Pisma socjologiczne”, Warszawa 2008

  5. Rozumienie historii – Ludwig Landgrebe

    L. Landgrebe, Rozumienie w naukach o duchu, w: Wokół rozumienia. Studia i szkice z hermeneutyki, Kraków 1993

  6. Twórczość i życie – Ott Friedrich Bollnow

    O.F. Bollnow , „O dziele nie ukończonym. O dziele nie do ukończenia”, tłum. G. Sowinski, „Logos i Ethos” 2/1992

  7. Przeświadczeia jako podstawa rozumienia – José Ortega y Gasset

    J. Ortega y Gasset – „Idee i przeświadczenia”, w: tenże, „Po co wracamy do filozofii?”, Warszawa 1992
    J. Ortega y Gasset, Prawda jako zgodność człowieka z samym sobą, tenże, Wokół Galileusza, Warszawa 1993

  8. Rozumienie własnego bycia – Martin Heidegger

    M. Heidegger, Bycie i czas, Warszawa 2004 (fragmenty)
    M. Heidegger, Ontologia (hermeneutyka faktyczności), Toruń 2007

  9. Hermeneutyka jako gra (przedsądy a przesądy, autorytet tradycji, pojęcie klasyczności) – Hans Georg Gadamer

    H.-G. Gadamer, Prawda i metoda, Warszawa 2004

  10. Hermeneutyka języka – Hans Georg Gadamer

    H.-G. Gadamer, Język i rozumienie, Warszawa 2003

  11. Główne wątki hermeneutyki Paula Ricoeura

    P. Ricoeur, Pierwsza aporia czasowości: tożsamość narracyjna, w: P. Ricoeur, Czas i opowieść, t. 3: Czas opowiadany, Kraków 2008
    P. Ricoeur, Język, tekst, interpretacja, Warszawa 1989

  12. Hermeneutyka i posthermeneutyka – spór o prawdę

    T. Gadacz, Problem prawdy w kontynentalnej filozofii współczesnej, w: Panorama współczesnej filozofii polskiej. Księga pamiątkowa VIII Polskiego Zjazdu Filozoficznego, pod red. Jacka Jadackiego, Warszawa 2010

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Do zaliczenia kursu może przystąpić student, który regularnie uczestniczył w zajęciach. Dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności. W przypadku niezaliczenia kursu w pierwszym terminie, student przystępuje do zaliczenia poprawkowego na takich samych zasadach, jakie obowiązywały w terminie pierwszym.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: brak
Sposób obliczania oceny końcowej:

Uczestnictwo w zajęciach (40%), dopuszczalne 2 nieobecności
Praca pisemna 40%
Egzamin – rozmowa o pracy 20%

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Student, który opuści więcej niż dwa spotkania ustala z osobą prowadzącą zajęcia zakres i formę wyrównania zaległości.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

brak

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Źródła:
O.F. Bollnow, O dziele nieukończonym, o dziele nie do ukończenia,
W. Dilthey – Rozumienie innych osób i ich przejawów życia, w: tenże, Budowa świata historycznego w naukach humanistycznych, Gdańsk 2004
H.-G. Gadamer, Język i rozumienie, Warszawa 2003
H.-G. Gadamer, Prawda i metoda, Warszawa 2004
M. Heidegger, Ontologia (hermeneutyka faktyczności), Toruń 2007
L. Landgrebe, Rozumienie w naukach o duchu, w: Wokół rozumienia. Studia i szkice z hermeneutyki, red. G. Sowiński, Kraków 1993
J. Ortega y Gasset, Wierzyć czy myśleć, w: tenże, Po co wracamy do filozofii?, Warszawa 1992
J. Ortega y Gasset, Prawda jako zgodność człowieka z samym sobą, tenże, Wokół Galileusza, Warszawa 1993
H. Rickert, Człowiek i kultura, tłum. J. Gajda-Krynicka, B. Trochimska-Kubacka, w: B. Trochimska-Kubacka, Neokantyzm, Wrocław 1997
P. Ricoeur, Czas i opowieść, t. 1-3, Kraaków 2008
P. Ricoeur, Język, tekst, interpretacja, Warszawa 1989

Opracowania:
M. Bała, O możliwości hermeneutycznej filozofii religii, Warszawa 2007
H.M. Baumgartner, Rozum skończony. Ku rozumieniu filozofii przez samą siebie, tłum. A.M. Kaniowski, Warszawa 1996
J. Brejdak, Słowo i czas. Problem rozumienia innego w hermeneutyce i w teorii systemu, Szczecin 2004
P. Dehnel, Dekonstrukcja – rozumienie – interpretacja, Kraków 2006
P. Dybel, Oblicza hermeneutyki, Kraków 2012
U. Eco, Lector in fabula. Współdziałanie w interpretacji tekstów narracyjnych, tłum. P. Salwa, Warszawa 1994
U. Eco, R. Rorty, J. Culler, Ch. Brooke-Rose, Interpretacja i nadinterpretacja, Kraków 1996
Estetyka i hermeneutyka, red. F. Chmielowski, Kraków 1990
Fenomenologia i hermeneutyka, t. 1-3, red. P. Dybel, P. Kaczorowski, J. Rolewski, Warszawa 1990-1993
Filozofia i etyka interpretacji, red. A.F. Kola, A. Szahaj, Kraków 2007
G. Funke, Hermeneutyka i język, wybór i tłum. B. Andrzejewski, Poznań 1994
Hermeneutyczne dziedzictwo filozofii, red. H. Mikołajczyk, M. Oziębłowski, M. Rembierz, Kraków 2006
J. Grondin, Wprowadzenie do hermeneutyki filozoficznej, Kraków 2007
Hermeneutyczna tradycja filozofii, red. H.T. Mikołajczyk, M. Rembierz, Słupsk 2009
Hermeneutyka i literatura – ku nowej koiné, red. K. Kuczyńska-Koschany, M. Januszkiewicz; A. Bielik-Robson i inni,. Poznań 2006
W.G. Jeanrond, Hermeneutyka teologiczna. Rozwój i znaczenie, tłum. M. Borowska, Kraków 1999
H. Jonas, Zmiana i trwałość. O podstawach rozumienia przeszłości, tłum P. Domański, Warszawa 1993
L. Kleszcz, Przełom hermeneutyczny w filozofii niemieckiej, Toruń 2007
E. Kobylińska, Hermeneutyczna wizja kultury, Warszawa – Poznań 1985
Z. Krasnodębski, Rozumienie ludzkiego zachowania, Warszawa 1986
R. Król, Podstawy hermeneutyczne filozofii człowieka, Poznań 2008
P. Kuligowski, Humanistyka jako hermeneutyka, Wrocław 2007
N. Leśniewski, O hermeneutyce radykalnej, Poznań 1998
W. Lorenc, Hermeneutyczne koncepcje człowieka. W kręgu inspiracji heideggerowskich, Warszawa 2003
B. M.P. Markowski, Nietzsche i filozofia interpretacji, Kraków 2001
Oblicza hermeneutyki, red. A. Przyłębski, Poznań 1995
E. Paczkowska-Łagowska, Logos życia. Filozofia hermeneutyczna w kręgu Wilhelma Diltheya, Gdańsk 2000
M. Piotrowska, Hermeneutyka, Lublin 2007
M. Potępa, Dialektyka i hermeneutyka w filozofii Friedricha Daniela Schleiermachera, Łódź 1992
A. Przyłębski, Hermeneutyczny zwrot filozofii, Poznań 2005
S. Rosen, Hermeneutyka jako polityka, tłum. P. Maciejko, Warszawa 1998
K. Rosner, Hermeneutyka jako krytyka kultury: Heidegger, Gadamer, Ricoeur, Warszawa 1991
J. Stelmach, Co to jest hermeneutyka?, Kraków 1989
M. Szulakiewicz, Od transcendentalizmu do hermeneutyki, Rzeszów 1998
M. Szulakiewicz, Filozofia jako hermeneutyka, Toruń 2004
Uniwersalny wymiar hermeneutyki, red. A. Przyłębski, Poznań 1997
R. Wiehl, Fenomenologia, dialektyka, hermeneutyka, wyboru dokonał B. Andrzejewski, Poznań 1996
Wokół rozumienia. Studia i szkice z hermeneutyki, wybór i tłum. G. Sowinski, Kraków 1993
E. Zakrzewska-Manterys, Hermeneutyczne interpretacje, Warszawa 1998
A. Zeidler, Sztuka, mit, hermeneutyka, Warszawa 1988

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

T. Gadacz, Problem prawdy w kontynentalnej filozofii współczesnej, w: Panorama współczesnej filozofii polskiej. Księga pamiątkowa VIII Polskiego Zjazdu Filozoficznego, pod red. Jacka Jadackiego, Warszawa 2010

T. Gadacz, The humanities between Bio-, Info-, Techno- and “Bullshit”.Methodological foundations of the humanities, w: The humanities today and the idea of interdisciplinary studies : in honor of Jerzy Axer, Warszawa 2011

Informacje dodatkowe:

Brak