Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Historia kultury polskiej na tle europejskim
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
HKLT-1-201-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Kulturoznawstwo
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
prof. nadzw. dr hab. Siwik Anna (siwikan@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Celem kursu jest zapoznanie studentów z historią kultury polskiej i wskaznie jej powiązań z historią Europy.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Zna podstawowe koncepcje teoretyczne z zakresu nauk humanistycznych i społecznych i umie wskazać ich wpływ na przemiany dokonujące się współcześnie w obszarze kultury i życia społecznego w Polsce. KLT1A_W01 Egzamin,
Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Udział w dyskusji
M_W002 Wie jakie znaczenie dla poznania i analizy kształtu kultury w społeczeństwach mają koncepcje teoretyczne i badania prowadzone na gruncie nauk humanistycznych i społecznych zwłaszcza historii i politologii. KLT1A_W11, KLT1A_W05 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Kolokwium,
Udział w dyskusji
M_W003 Ma wiedzę i zna terminologię właściwą dla nauk humanistycznych i społecznych, zwłaszcza historii i politologii i wie jak za jej pomocą opisywać dokonujące się przemiany we współczesnej kulturze i w społeczeństwie polskim. KLT1A_W01 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Kolokwium,
Udział w dyskusji
Umiejętności: potrafi
M_U001 Czyta i interpretuje tekst filozoficzny, socjologiczny, antropologiczny oraz źródła historyczne w sposób pozwalający na formuowanie krytycznych opinii w wypowiedziach ustnych i pisemnych na temat zjawisk i procesów zachodzacych we współczesnej Polsce. KLT1A_U03, KLT1A_U09 Esej,
Aktywność na zajęciach,
Kolokwium,
Udział w dyskusji
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Ma świadomość znaczenia refleksji humanistycznej i społecznej dla pełnego zrozumienia i krytycznej oceny zjawisk i procesów zachodzacych w kulturze współczesnie oraz wie jak istotne jest zachowanie własnego dziedzictwa kulturowego. KLT1A_K09, KLT1A_K08 Esej,
Aktywność na zajęciach,
Udział w dyskusji
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
60 30 30 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Zna podstawowe koncepcje teoretyczne z zakresu nauk humanistycznych i społecznych i umie wskazać ich wpływ na przemiany dokonujące się współcześnie w obszarze kultury i życia społecznego w Polsce. + + - - - - - - - - -
M_W002 Wie jakie znaczenie dla poznania i analizy kształtu kultury w społeczeństwach mają koncepcje teoretyczne i badania prowadzone na gruncie nauk humanistycznych i społecznych zwłaszcza historii i politologii. + + - - - - - - - - -
M_W003 Ma wiedzę i zna terminologię właściwą dla nauk humanistycznych i społecznych, zwłaszcza historii i politologii i wie jak za jej pomocą opisywać dokonujące się przemiany we współczesnej kulturze i w społeczeństwie polskim. + + - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Czyta i interpretuje tekst filozoficzny, socjologiczny, antropologiczny oraz źródła historyczne w sposób pozwalający na formuowanie krytycznych opinii w wypowiedziach ustnych i pisemnych na temat zjawisk i procesów zachodzacych we współczesnej Polsce. + + - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość znaczenia refleksji humanistycznej i społecznej dla pełnego zrozumienia i krytycznej oceny zjawisk i procesów zachodzacych w kulturze współczesnie oraz wie jak istotne jest zachowanie własnego dziedzictwa kulturowego. + + - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 111 godz
Punkty ECTS za moduł 4 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 60 godz
Przygotowanie do zajęć 30 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 14 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

Celem wykładu jest przedstawienie głównych elementów ewolucji kultury polskiej od jej zarania do czasów współczesnych. Spośród różnych paradygmatów kulturowo-cywilizacyjnych przyjmowanych w historiografii, proponujemy podejście Aleksandra Brücknera, którego dzieje kultury obejmują wszystkie dziedziny życia społeczeństwa, z preferencją dla kultury umysłowej, ale uwzględniające też podłoże społeczno-gospodarcze i polityczne. Przedstawione zatem zostaną narodziny i rozwój kultury w Polsce dawnej, przedrozbiorowej, w okresie zaborów, po odzyskaniu niepodległości, wreszcie w okresie PRL. Ważny jest europejski kontekst – wpływ kultury Zachodu i Wschodu, a także funkcje jakie kultura pełniła w dziejach narodu.
Program wykładów:
1. Przyjęcie chrześcijaństwa i recepcja kultury łacińskiej.
2. Początki polskiej odrębności w Europie. Kultura „złotego wieku”.
3. Sarmatyzm – ideologia i styl życia.
4. Kultura doby Oświecenia.
5. Naród bez państwa. Między walką a pracą – kultura doby romantyzmu i pozytywizmu.
6. Procesy modernizacyjne w Europie i Polsce.
7. Społeczeństwo XIX wieku
8. Młoda Polska. Między społecznikostwem a dekadencją.
9. Kultura w dobie dwudziestolecia międzywojennego.
10. W obliczu zagłady.
11. Okres PRL – między zniewoleniem a przetrwaniem.
12. Kultura polska na emigracji.

Ćwiczenia audytoryjne (30h):
Historia kultury polskiej na tle europejskim

Celem zajęć jest wprowadzenie studentów w tematykę rozwoju kultury polskiej od czasów najwcześniejszych do roku 1989. Przyjmując definicję kultury Ph. Bagby’ego jako „regularności w zachowaniach zewnętrznych i wewnętrznych członków społeczeństwa wyjąwszy te których geneza jest na pewno dziedziczna” studenci będą szukać specyficznych cech kultury polskiej w poszczególnych epokach. Przedmiotem zainteresowania będzie zarówno kultura wysoka jak i kultura związana z życiem codziennym kolejnych pokoleń Polaków (zarówno w aspekcie materialnym jak i niematerialnym).

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Ćwiczenia: Zaliczenie z ćwiczeń uzyskuje student na podstawie aktywności (25%), prezentacji (25%) oraz kolokwium zaliczeniowego (50%). Z kolokwium i prezentacji student musi otrzymać ocenę pozytywną. Dopuszczone są dwie nieobecności na zajęciach ćwiczeniowych.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Udział w zajęciach jest obowiązkowy i wymaga aktywności i zaangażowania w wykonywane zadania.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Egzamin pisemny – trzy pytania przekrojowe w ciągu 1,5 godz. Podstawą egzaminu będzie znajomość tematyki wykładów, uzupełniona zalecaną literaturą. Egzamin będzie ściśle powiązany ze szczegółowymi punktami konspektu, podawanymi zawsze przed wykładem. Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest uzyskanie pozytywnej oceny z ćwiczeń. Końcowa ocena z egzaminu, będzie średnią oceny z ćwiczeń (40%) i oceny uzyskanej z egzaminu pisemnego (60%). Dodatkowo wymagana będzie recenzja-esej z wybranej lektury.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Ćwiczenia: W uzasadnionych wypadkach istnieje możliwość zaliczenia nieobecności ponad dopuszczalną normę (więcej niż dwie nieobecności) np. w formie eseju pisemnego lub kolokwium ustnego.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Literatura obowiązkowa
M. Bogucka, Kultura Naród Trwanie. Dzieje kultury polskiej od zarania do 1989 roku, Warszawa 2008 (podręcznik podstawowy)
I. Ichnatowicz, A. Mączak, B.Zientara, J. Żarnowski, Społeczeństwo polskie od X do XX wieku, Warszawa 1999.
F. Braudel, Gramatyka cywilizacji, Warszawa 2006
W. Reinhard, Życie po europejsku. Od czasów najdawniejszych do współczesności, Warszawa 2009
Jan Sowa, Fantomowe ciało króla. Peryferyjne zmagania z z nowoczesną formą, Kraków 2011

Literatura zalecana
M. Bogucka, Człowiek i świat. Studia z dziejów kultury i mentalności XV – XVIII w. Warszawa 2008
M. Bogucka, Gorsza płeć. Kobieta w dziejach Europy od antyku po wiek XXI, Warszawa 2006
A. Brückner, Dzieje kultury polskiej, t. I, II i III, Warszawa 1957-58
Epoki i kierunki w Kulturze, Warszawa 2008
N. Elias, O procesie cywilizacji, Warszawa 2011
Epoki i kierunki w kulturze. Sztuka, literatura, muzyka, teatr i film, Warszawa 2008
M. Harris, Krowy, świnie, wojny i czarownice. Zagadki kultury, Katowice 2007
M. Janowski, Narodziny inteligencji 1750-1831, Warszawa 2008
J. Jedlicki, Błędne koło 1832-1864, Warszawa 2008
Historia życia prywatnego. Od Europy feudalnej do renesansu, red. G. Duby, Ossolineum 2005, t.2
Historia życia prywatnego. Od rewolucji francuskiej do I wojny światowej, red. M. Perrot, Ossolineum 1999, t.3
Historia życia prywatnego. Od I wojny światowej do naszych czasów, red. A. Prost i G. Vincent, Ossolineum 2000
Hartmut Kaelble, Społeczna historia Europy od 1945 do współczesności, Warszawa 2010
A. Krajewski, Między współpracą a oporem. Twórcy kultury wobec systemu politycznego PRL (1975-1980), Warszawa 2004
J. Knaflewska, W. Kot, Księga Kultury Polskiej. Ilustrowana encyklopedia tematyczna kultura i nauka *literatura, Poznań 2007
S. Krzysztofowicz-Kozakowska, Sztuka w czasach PRL, Warszawa 2016
Kultura Wielkiego Księstwa Litewskiego analizy i obrazy, oprac. V. Ališauskas i inni, Kraków 2006
Kultura polska a kultura europejska: prace ofiarowane Januszowi Tazbirowi w sześćdziesiątą rocznicę urodzin, red. M. Bogucka, J.Kowecki, Warszawa 1987
G. Labuda, Rozważania nad teorią i historią cywilizacji, Poznań 2008
M. Leczyk, Druga Rzeczpospolita 1918-1939, Społeczeństwo-Gospodarka-Kultura-Polityka, Warszawa 2006
A. Leder, Prześniona rewolucja. Ćwiczenia z logiki historycznej, Warszawa 2014
M. i J.Łozińscy, Historia polskiego smaku. Kuchnia – Stół – Obyczaje, Warszawa 2012
W. Łoziński, Życie polskie w dawnych wiekach, Kraków 1979
M. Makowski, M. Szymański, Obok albo ile procent Babilonu?, Katowice 2011
M. Micińska, Inteligencja na rozdrożach 1864-1918, Warszawa 2008
A.W. Mikołajczak, Łacina w kulturze polskiej, Wrocław 2005
Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, Warszawa 2014
K. Modzelewski, Barbarzyńska Europa, Warszawa 2004
Nim będzie zapomniana. Szkice o kulturze PRL-u (red. S. Bednarek), Wrocław 1997.
Obyczaje polskie. Wiek XX w krótkich hasłach red. M. Szpakowska, Warszawa 2008
Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych, (red.) A. Chwalba, Warszawa 2004
Polska dzielnicowa i zjednoczona. Państwo-Społeczeństwo-Kultura, red. A. Gieysztor, Warszawa 1972
Polska w epoce Odrodzenia. Państwo-Społeczeństwo- Kultura, red. A. Wyczański, Warszawa 1972
Polska XVII wieku, Państwo-Społeczeństwo- Kultura, red. J. Tazbir, Warszawa 1974
Polska w epoce Oświecenia, Państwo-Społeczeństwo- Kultura, red. B. Leśnodorski, Warszawa 1974
Polska na tle procesów rozwojowych Europy w XX wieku, red. S. Sierpowski, Poznań 2002
H.G. Pott, Krótka historia kultury europejskiej, Warszawa 2008
P. Rietbergen, Europe. A Cultural History. Second Edition.
Routledge, Abingdon, 2006 (lub wersja polska P. Rietbergen, Europa, Dzieje kultury, Warszawa 2001)
M. Shore, Kawior I popiół. Życie i śmierć pokolenia oczarowanych i rozczarowanych marksizmem, Warszawa 2008
Społeczeństwo Staropolskie, Seria nowa Tom I, Społeczeństwo a polityka, Warszawa 2008
Społeczeństwo Staropolskie, Seria Nowa Tom II, Społeczeństwo a przestępczość, Warszawa 2009
R. Wapiński, Polska Na styku narodów i kultur. W kręgu przeobrażeń narodowościowych w XIX i XX wieku, Gdańsk 2002
S. Wasylewski, Życie polskie w XIX wieku, Warszawa 2008
J. Wawrzyniak, A. Grupińska, Buntownicy. Polskie lata 70. I 80.Warszawa 2011
J. Tazbir, Sarmaci i świat, Kraków 2001
J. Tazbir, Studia nad kulturą staropolską, Kraków 2001

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Anna Siwik
Książki:
• Anna Siwik, Regina Artymiak, Julian Kwiek, „Wysoki Sejm raczy uchwalić… Starania o założenie wyższej szkoły górnictwa i hutnictwa w Krakowie w latach 1861- 1914,UWND, Kraków 2013,ss.368
• Anna Siwik, Regina Artymiak, Julian Kwiek, „Podejmując rozpoczęte dzieło…, Akademia Górnicza 1919-1939,UWND, Kraków 2014, ss. 567
Książki pod redakcją:
• Od społeczeństwa industrialnego do społeczeństwa informacyjnego, red. Anna Siwik, UWND, Kraków 2007, ss. 459
• Od robotnika do internauty. W kierunku społeczeństwa informacyjnego, red. Anna Siwik i i Lesław H. Haber, UWND, Kraków 2008, ss. 559
Artykuły:
• Nowa polityka wschodnia w ujęciu paryskiej „Kultury” [w:] Paryż- Londyn-Monachium- Nowy Jork. Powrześniowa Emigracja Niepodległościowa na mapie kultury nie tylko polskiej, red. V.Wejs-Milewska i E.Rogalewska, Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana, Białystok 2009, s. 255- 264
• Emigracyjna wizja socjalizmu, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny” z. 2/2010, s. 55-72
• Kobieta w historii Polski, [w:] Kalejdoskop genderowy. W drodze do poznania płci społeczno-kulturowej w Polsce, red. Krystyna Slany, Beata Kowalska, Magdalena Ślusarczyk, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011, s. 17-42
• Anna Siwik i Agnieszka Wierzbicka-Kamysz, Obraz małżeństwa z kobiecej perspektywy w okresie „małej stabilizacji” 1956-1970. „Annales Universitatis Pedagogicae Cracoviensis, Studia Politologica X , z. 132, Kraków 2013, s. 42-58
• Ziemie Zachodnie w programie socjalistów – od wojny do 1970 r. [w:] Nad Odrą i Bałtykiem:ludzie-koncepcje-realizacja do 1989, red Magdalena Semczyszyn, Tomasz Sikorski i Adam Wątor, IPN, Szczecin 2013, s. 285-299.
• Cooperation Among East European Émigrés: The Socialist case, [w:] Edited by Anna Mazurkiewicz, East Central Europe in Exile Vol. 2: Transatlantic Identities,Cambridge Scholars Publishing 2013, pp. 177-192.

Magdalena Parus-Jankowska
Magdalena Parus, Oral history i badania nad historią muzyki popularnej, „Kultura Współczesna”, nr 3/2017, s. 58-67.
Magdalena Parus, Marcin Wądołowski (red.), Oblicza pamięci. Tom II. Historia-pamięć-tożsamość, Wydawnictwa AGH, Kraków 2015
Magdalena Parus, Przydatność oral history do badań nad kulturą i społeczeństwem okresu PRL, w: Idee i myśliciele. Biografie, opowieści, autorytety, red. Katarzyna Skowronek, Wydawnictwo Aureus, Kraków 2015, s. 29-38
Magdalena Parus, Rafał Sowiński (red.), Oblicza pamięci. Tom I. Echa wojen, Wydawnictwa AGH, Kraków 2014

Informacje dodatkowe:

Mile będzie widziana dodatkowa lektura książek z serii PWN np. J. Kowalski, A.M.Loba, J. Prokop, Dzieje kultury francuskiej, Warszawa 2006;Cz.Karolak, W. Kunicki, H.Orłowski, Dzieje kultury niemieckiej, Warszawa 2007 i inne.
Osoby zainteresowane literaturą w języku angielskim mogą zapoznać się z programem kursu dla studentów programu Erasmus+ “Polish Culture and History” http://syllabuskrk.agh.edu.pl/2016-2017/pl/magnesite/modules/37025.
Sylabus opracowała Anna Siwik.