Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Teorie kultury
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
HKLT-1-301-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Kulturoznawstwo
Semestr:
3
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Prowadzący moduł:
prof. zw. dr hab. Trzciński Łukasz (lukasz.trzcinski@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Studenci podczas wykładu zapoznają się z teoriami kultury w perspektywie metateoretycznej. Konkretne przykłady teorii kultury będą służyć do analizy ich wewnętrznej struktury i przyjmowanych założeń.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Posiada wszechstronna i pogłębiona wiedzę na temat dyscyplin naukowych związanych z kulturoznawstwem KLT1A_W01 Egzamin
M_W002 Posiada pogłębiona wiedzę dotyczącą najważniejszych osiągnięć w w naukach współtworzących kulturoznawstwo KLT1A_W06 Egzamin
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi weryfikować podstawowe tezy na podstawie danych empirycznych KLT1A_U11 Egzamin
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Jest zdolny do zapoznania się z nowymi ideami i do ich oceny KLT1A_K03 Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 30 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Posiada wszechstronna i pogłębiona wiedzę na temat dyscyplin naukowych związanych z kulturoznawstwem + - - - - - - - - - -
M_W002 Posiada pogłębiona wiedzę dotyczącą najważniejszych osiągnięć w w naukach współtworzących kulturoznawstwo + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi weryfikować podstawowe tezy na podstawie danych empirycznych + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Jest zdolny do zapoznania się z nowymi ideami i do ich oceny + - - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 78 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 14 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 28 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 4 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

Opis przedmiotu: Studenci powinni podczas wykładu zapoznać się teoriami kultury w perspektywie meta teoretycznej, czyli powinni mieć możność oceny, do jakiego typu dana teoria kultury należy i jakie tego są konsekwencje – m.in. filozoficzne, aksjologiczne, cywilizacyjne i praktyczne. Konkretne przykłady teorii kultury będą służyć do analizy ich wewnętrznej struktury i przyjmowanych założeń.
Główne zagadnienia:
1. Teoria kultury a filozofia kultury. Spojrzenie metateoretyczne na zagadnienie teorii kultury.
2. Racjonalizm i elementy irracjonalizmu w koncepcjach naukowych. Logos i ratio. Status teorii kultury.
2.Założenia koncepcji kultury wywodzących się z założeń biologicznych. Ewolucjonizm i podejście holistyczne. Adaptacja jako czynnik kulturotwórczy (Wierciński, Bielecki).
3. Socjobiologia – jej perspektywy i ograniczenia.
4. Koncepcje kultury z kręgu psychologii głębi (Freud, Jung, Horney, Fromm ). Czy nieświadomość może być źródłem kultury?
5. Koncepcje kultury oparte na paradygmacie językowym. Gdzie są granice języka/myślenia – czy metafizyka jest elementem kultury?
5. Kultura jako system wartości – problem uniwersalizmu aksjologicznego w aspekcie procesów globalizacji. „Procedowanie wartości” (J. Hick).
6. Teorie kultury wobec sakralizacji techniki – mit postępu i paradygmat nowoczesności (R. Galar).
7. Kultura popularna – przegląd teorii.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Wszystkie terminy zostaną odpowiednio wcześniej ogłoszone; brak szczególnych warunków dopuszczenia do egzaminu

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa jest wynikiem odpowiedzi na pytania z zakresu wykładów oraz zalecanej literatury.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Spotkania w czasie wyznaczonych konsultacji.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

brak takich wymagań

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

oAnusiewicz J., Dąbrowska A., Fleischer M., Językowy obraz świata i kultura. Projekt koncepcji badawczej, w: Język a kultura, t. XIII, red. A, Dąbrowska, J. Anusiewicz, Wyd. Uniw. Wrocł. Wrocław 2000.
Appadurai A., Nowoczesność bez granic. Kulturowe wymiary globalizacji, przeł. Z. Pucek, Uniwersitas, Kraków 2005.
Bagby P., Kultura i historia. Prolegomena do porównawczego badania cywilizacji. Przeł. J. JedlickiBator Joanna, Feminizm, postmodernizm, psychoanaliza, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2001., PIW, Warszawa 1975.
Benedith R., Wzory kultury, przeł. J. Prokopiuk, PWN, Warszawa 1966.
Carrithers M., Dlaczego ludzie maja kultury. Uzasadnienie antropologii i różnorodności społecznej, przeł. A. Tanalska-Dulęba, PIW, Warszawa 1994.
Chrzanowski G. Zbawienie poza Kościołem. Filozofia pluralizmu religijnego Johna Hicka, Wyd. W drodze, Poznań 2005
Co to jest filozofia kultury? (Red. Z. Rosińska, J. Michalik), WUW, Warszawa 2000.
Copleston F., Filozofie i kultury, Filozofie i kultury, przeł. T.A. Malanowski, IW PAX, Warszawa 1985.
Davis E. TechGnoza. Mit, magia + mistycyzm w wieku informacji, Poznań 2002.
Eco U., Czytanie świata, przeł. M. Woźniak, Znak, Kraków 1999.
Eco U., Pejzaż semiotyczny, przeł. A. Weinsberg, PIW, Warszawa 1972.
Foucault M., Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych, przeł. T, Komendant, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2005.
Kołakowski L., Obecność mitu, Wyd. Dolnośląskie, Wrocław 1994.
Linton R., Kulturowe podstawy osobowości, przeł. A. Jasińska-Kania, PWN, Warszawa 1975.
Mazur M. Cybernetyka i charakter, Warszawa 1976.
Piątek Z., Kim jest człowiek w kontekście nadprzyrodzonym i w kontekście współczesnego ewolucjonizmu W: Kondycja człowieka współczesnego, red. Cz. Piecuch, Universitas, Kraków 2006.
Pietraszko S. , Współczesna myśl o kulturze. Szkice meta teoretyczne. Wyd. Uniw. Wrocł., Wrocław 1996.
Piotrowski R., Geschite ist kein Bandwurm. Cywilizacje a porządek świata duchowego, w: Tradycyjne i współczesne systemy wartości. Przeciwieństwo czwarte: Porządek i bezład, et variae. Peculiarity of Man, Warszawa Kielce 2003, str. 221 – 233.
Rappaport R., Rytuał i religia w rozwoju ludzkości, Nomos, Kraków 2007.
Religia – system – ewolucja (red. I. Trzcińska), Nomos, Kraków 2006.
Sapir E., Kultura język osobowość, przeł. B. Stanosz, R. Zimand, PIW Warszawa 1978.
Symotiuk S., Cywilizacje floralne, fauniczne, mineralne – stan dzisiejszy i przyszłość, w: Filozofia jako sposób odczuwania i konceptualizowania ludzkiego losu, red. J. Bańka, Wyd. Uniw. Śląskiego, Katowice 2000.
Symotiuk S., Kultura contra cywilizacja, w: Dialog kultur. O granicach pluralizmu, red. I. Bytniewski, J. Mizińska, UMCS, Lublin 1988.
Szymańska B., Kultury i porównania, Uniwersitas, Kraków 2003.
Wierciński A., Dwa modele realizacji „Współcześniaka”, w: „Być sobą” w warunkach współczesnej cywilizacji, red. A. Wierciński, The Peculiarity of Man, vol. 4, Warszawa Kielce 1999, str. 427 – 436.
Wierciński A., Magia i religia. Szkice z antropologii religii., Nomos, Kraków 1994 (i późniejsze wydania).
Wilson E. O naturze ludzkiej, tłum. B. Szacka, warszawa 1988.
Znaniecki F., Nauki o kulturze, przeł. J. Szacki, PWN, Warszawa 1971.
Lipiec J. Powrót do estetyki, Fall, Kraków 2005.
Schnadelbach, Kultura w: Filozofia. Podstawowe pytania, red. E. Martens, H. Schnadelbach, przeł. K. Krzemieniowa, WP, Warszawa 1995.
Tylor Ch. Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, PWN, Warszawa 2000
Shusterman R., Praktyka filozofii. Filozofia praktyki, przeł. A. Mitek. Universitas, Kraków 2005.
Kowalczyk St. Filozofia kultury. Próba personalistycznego ujęcia problematyki, KUL, Lublin 1996.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Pełen spis publikacji dostępny pod adresem:
http://www.bpp.agh.edu.pl/autor/trzcinski-lukasz-06422

Wybrane publikacje dotyczące kwestii dotyczących współczesnej kultury i przemian w niej zachodzących:
- Istnienie hybrydalne. Trzy paradygmaty, w: Studia Humanistyczne AGH. 2010, t. 9, s. 11–24. — tekst: http://journals.bg.agh.edu.pl/STUDIA/2010-09/SH_2010_09_01.pdf
- Mity współczesnej duchowości, Kraków 2010, NOMOS.
- Mit wolności w cyberkulturze, Kraków 2013, NOMOS.
- Język źródłem (nie)porozumienia pod red. Katarzyny SKOWRONEK i Łukasza TRZCIŃSKIEGO; Kraków 2014, Wydawnictwo Aureus,
- W poszukiwaniu uniwersalnego sensu : szkic kulturoznawczy, Kraków : Wydawnictwo LIBRON
Zbawienie w cyberkulturze na tle ujęć tradycyjnych, Poza kulturą nie ma zbawienia / pod red. Jacka Dębickiego, Zbigniewa Paska, Katarzyny Skowronek. — Kraków : Wydawnictwo LIBRON , 2014.

Informacje dodatkowe:

brak