Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Podstawy psychologii śledczej i sądowej
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
HNKT-1-501-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Nowoczesne technologie w kryminalistyce
Semestr:
5
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr Dukała Karolina (dukala.karolina@gmail.com)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Celem modułu jest dostarczenie wiedzy teoretycznej dotyczącej psychologii śledczej oraz sądowej. Uczestnicy modułu zapoznają się z podstawowymi różnicami pomiędzy psychologicznym a prawnym ujęciem zagadnienia. Będą mieli możliwość poznania najnowszych metod wykrywania kłamstwa, oceniania szczerości zeznań oraz metodami przesłuchiwania.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Zna i rozumie metody, narzędzia oraz techniki poprawnego prowadzenia przesłuchania oraz oceniania szczerości zeznań. Zna podstawowe zjawiska psychologiczne związane z psychologią poznawczą i umie je nazwać. Zna również podstawowe zjawiska z dziedziny psychologii społecznej. NKT1A_W09 Projekt,
Kolokwium,
Egzamin
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi ocenić ważność i skutki działania programów informatycznych używanych przez organy prowadzące postępowanie przygotowawcze, w tym ich wpływ na rezultat postępowania oraz dokonać oceny szczerości zeznań i wyjaśnień. NKT1A_U10 Udział w dyskusji,
Kolokwium,
Egzamin,
Aktywność na zajęciach,
Projekt
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Ma świadomość znaczenia wiedzy psychologicznej, prawnej i informatycznej w procesie opisu oraz wyjaśniania procesów i zjawisk związanych z prowadzeniem postępowania przygotowawczego, w szczególności takich czynności na jego etapie jak przesłuchania czy ocenianie szczerości zeznań. NKT1A_K04 Kolokwium,
Egzamin,
Aktywność na zajęciach
M_K002 Potrafi wykorzystać podstawy wiedzy psychologicznej i prawnej w zakresie opisu procesów poznawczych i motywacyjnych świadka i podejrzanego podczas przesłuchania. NKT1A_K02, NKT1A_K01 Kolokwium,
Egzamin,
Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
60 30 0 0 30 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Zna i rozumie metody, narzędzia oraz techniki poprawnego prowadzenia przesłuchania oraz oceniania szczerości zeznań. Zna podstawowe zjawiska psychologiczne związane z psychologią poznawczą i umie je nazwać. Zna również podstawowe zjawiska z dziedziny psychologii społecznej. + - - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi ocenić ważność i skutki działania programów informatycznych używanych przez organy prowadzące postępowanie przygotowawcze, w tym ich wpływ na rezultat postępowania oraz dokonać oceny szczerości zeznań i wyjaśnień. + - - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość znaczenia wiedzy psychologicznej, prawnej i informatycznej w procesie opisu oraz wyjaśniania procesów i zjawisk związanych z prowadzeniem postępowania przygotowawczego, w szczególności takich czynności na jego etapie jak przesłuchania czy ocenianie szczerości zeznań. + - - + - - - - - - -
M_K002 Potrafi wykorzystać podstawy wiedzy psychologicznej i prawnej w zakresie opisu procesów poznawczych i motywacyjnych świadka i podejrzanego podczas przesłuchania. + - - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 167 godz
Punkty ECTS za moduł 6 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 60 godz
Przygotowanie do zajęć 30 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 20 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 30 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Inne 20 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):
  1. Prawne i psychologiczne zagadnienia czynności procesowych z udziałem świadków i podejrzanych (4h).

    Uczestnicy zapoznają się z podstawowymi czynnościami procesowymi: przesłuchanie, okazanie, konfrontacja, opinia biegłego.

  2. Procesy poznawcze człowieka w kontekście formowania się zeznań i wyjaśnień (6h).

    Uczestnicy zapoznają się z podstawowymi procesami wpływającymi na tworzenie się zeznań, takimi jak spostrzeganie, uwaga, pamięć człowieka, zarówno z perspektywy poznawczej i neurobiologicznej. Poznają czynniki wpływające na trwałość i trafność
    relacji osób przesłuchiwanych o zdarzeniu (na etapie kodowania i przechowywania). Zapoznają się też z tematem sugestii, podatność na sugestię oraz jej determinantami poznawczymi i społecznymi.

  3. Przesłuchanie dorosłych świadków i podejrzanych/oskarżonych (6h)

    Uczestnicy zapoznają się z takimi rodzajami przesłuchań jak przesłuchanie poznawcze, samodzielnie wykonywane przesłuchanie, metoda 9 kroków, metoda PEACE.

  4. Przesłuchanie małoletnich świadków i podejrzanych/oskarżonych (6h)

    Uczestnicy zapoznają się z takimi rodzajami przesłuchań jak metoda NICHD oraz wykorzystanie dodatkowych pomocy w trakcie przesłuchiwania.

  5. Opiniowanie psychologiczne (2h).

    Uczestnicy zapoznają się z zakresem opinii biegłego psychologa oraz wykonywanymi przez niego czynnościami. Będą mieli okazję zobaczyć narzędzia informatyczne usprawniające pracę biegłych.

  6. Ocena zeznań świadków i wyjaśnień podejrzanych; kryteria oceny prawnej i psychologicznej.(6h)

    Uczestnicy zapoznają się z podstawowymi metodami wykrywania kłamstwa: poligraf, termowizja, EEG, metody treściowe, analiza zachowania niewerbalnego i werbalnego, AVATAR.

Ćwiczenia projektowe (30h):

Tematy ćwiczeń pokrywają się z tematami wykładów i polegają na aplikowaniu w praktyce wiedzy zaprezentowanej na wykładach.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia projektowe: Dyskusje, symulacje, ćwiczenia.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie z ćwiczeń polega na a) zaliczeniu dwóch zapowiedzianych kolokwiów oraz b) oddaniu pracy zaliczeniowej. Studenci mają prawo do jednej poprawki kolokwiów oraz jednej poprawki pracy zaliczeniowej, w terminie wyznaczonym przez prowadzącego.
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia ćwiczeń jest obecność na 90% zajęć ćwiczeniowych.
Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest zaliczenie ćwiczeń.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Udział w ćwiczeniach jest obowiązkowy. Dopuszczalne 4h nieobecności, pozostałe wymagają odrobienia. W przypadku więcej niż 60% nieobecności, nie ma możliwości zaliczenia kursu.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa z egzaminu waży w 70% na ocenie końcowej z modułu, ocena z ćwiczeń waży w 30%.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach będzie w formie ustnej, w terminie do uzgodnienia z prowadzącym.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Brak.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Gruza E. (2012). Psychologia sądowa dla prawników. Warszawa. Walters Kluwer
2. Memon A., Bull R., Vrij A. (2003). Prawo i psychologia. Gdańsk: GWP.
3. Polczyk R. (2007). Mechanizmy efektu dezinformacji w kontekście zeznań świadka naocznego. Kraków: WUJ.
4. Gierowski, J.K., Jaśkiewicz-Obydzińska, T, Najda, J. (2010). Psychologia w postępowaniu karnym. Wydanie drugie. Warszawa: Wydawnictwo LexisNexis.
5. Bartelak, M. (2014) Specyfika funkcjonowania pamięci osób starszych w kontekście przesłuchania [w:] M. Szpitalak, K. Kasparek. Psychologia Sądowa. Wybrane zagadnienia. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego: Kraków. str. 240 – 253.
6. Protokół przesłuchania dochodzeniowego wg NICHD, opracowany we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości. do pobrania ze strony Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.
7. Vrij A., (2009), Wykrywanie kłamstw i oszukiwania, Kraków: Wydawnictwo UJ.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Dukala, K., Sporer, S. L. Polczyk, R. (2018). Detecting deception: does the cognitive interview impair
discrimination with CBCA criteria in elderly witnesses?, Psychology, Crime & Law, doi: 10.1080/1068316X.2018.1511789
Cantarero, K., Parzuchowski, M., Dukała, K. (2017). White lies in hand: Are other-oriented lies modified by hand gestures? Possibly not. Frontiers in Psychology. Doi: doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00814
Szpitalak, M., Polak. M., Polczyk, R., Dukała, K. (2016). The influence of social, para-social, and nonsocial misleading post-event sources on memory performance, European Journal of Social Psychology, 46, 185–197.
Polak. M., Dukała, K., Szpitalak, M., Polczyk, R., (2016) Toward a Non-memory Misinformation Effect: Accessing the Original Source Does Not Prevent Yielding to Misinformation. Current Psychology, 35, 1–12.
Dukała, K. Polczyk, R. (2014). Value of content – based deception detection methods. European Polygraph, 8, 5 – 23.
Dukala, K., Polczyk, R. (2014) Age and interviewer behaviour as a predictor of interrogation suggestibility. Journal of Gerontology: Series B, 69, 348-355.
Szpitalak, M., Dukała, K. & Polczyk, R. (2013). Reinforced self – affirmation and reinforced failure reduce susceptibility to misinformation. Annals of Psychology, 2, 235-248.
Polczyk, R., Szpitalak, M., Polak, M., Dukała, K., & Pawlik, R. (2012). Misinformation effect as a threat for eyewitness testimonies. Problems of Forensic Sciences, 91, 216 – 226.
Dukała, K., Polczyk, R. Noszczyk, A., Damijan, A. (2012) The quality and subjective confidence of witness testimony: a comparison of the enhanced cognitive interview and the structured interview. Problems of Forensic Sciences, 90, 154 – 163.
Dukała, K. (2014). Przesłuchanie poznawcze oraz Samodzielnie Wykonywane Przesłuchanie (Self-Administred Interview) jako metoda wspomagania procesu przypominania informacji u świadka. [w:] M Szpitalak, K. Kasparek (red.). Psychologia sądowa – wybrane zagadnienia. Kraków: WUJ.
Dukała, K. & Fryda, M. (2014). Psychologiczne i prawne aspekty przesłuchania z wykorzystaniem wideokonferencji. [w:] M. Wysocka – Pleczyk, K. Tucholska (red.). Człowiek Zalogowany 3. Różnorodność sieciowe.

Informacje dodatkowe:

Brak