Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Paliwa gazowe i ich przetwarzanie
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
SPSR-1-504-s
Wydział:
Energetyki i Paliw
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Paliwa i Środowisko
Semestr:
5
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Prowadzący moduł:
dr inż. Kogut Krzysztof (kogut@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Celem przedmiotu jest zapoznanie się z procesami pozyskiwania, wytwarzania konwersji i wykorzystania paliw gazowych wraz z metodami oceny ich jakości.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student posiada wiedzę w zakresie właściwości fizykochemicznych, klasyfikacji oraz produkcji, pozyskiwania i oczyszczania paliw gazowych. PSR1A_W01 Zaliczenie laboratorium,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Kolokwium
M_W002 Student posiada wiedzę w zakresie analizy składu paliw gazowych PSR1A_W03 Zaliczenie laboratorium,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Sprawozdanie
M_W003 Student zna podstawy transportu i magazynowania paliw gazowych PSR1A_W02 Kolokwium,
Egzamin
Umiejętności: potrafi
M_U001 Student posiada umiejętność przygotowania i przeprowadzenia doświadczenia, oraz opracować uzyskane wyniki i na ich podstawie sformułować poprawne wnioski. PSR1A_U07, PSR1A_U04 Zaliczenie laboratorium,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Sprawozdanie
M_U002 Student posiada umiejętność wyznaczania podstawowych parametrów jakościowych paliw gazowych. PSR1A_U02, PSR1A_U01 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_U003 Student potrafi wykorzystać informacje o paliwach gazowych do zastosowania ich w określonych technologiach PSR1A_U04 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student nabywa umiejętności pracy w zespole rozwiązującym problemy rachunkowe. PSR1A_K01 Zaangażowanie w pracę zespołu,
Udział w dyskusji,
Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 15 15 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student posiada wiedzę w zakresie właściwości fizykochemicznych, klasyfikacji oraz produkcji, pozyskiwania i oczyszczania paliw gazowych. + + + - - - - - - - -
M_W002 Student posiada wiedzę w zakresie analizy składu paliw gazowych + + + - - - - - - - -
M_W003 Student zna podstawy transportu i magazynowania paliw gazowych + - + - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student posiada umiejętność przygotowania i przeprowadzenia doświadczenia, oraz opracować uzyskane wyniki i na ich podstawie sformułować poprawne wnioski. + + + - - - - - - - -
M_U002 Student posiada umiejętność wyznaczania podstawowych parametrów jakościowych paliw gazowych. - + + - - - - - - - -
M_U003 Student potrafi wykorzystać informacje o paliwach gazowych do zastosowania ich w określonych technologiach - - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student nabywa umiejętności pracy w zespole rozwiązującym problemy rachunkowe. - + + - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 77 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Przygotowanie do zajęć 10 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 10 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 5 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Inne 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

  1. Podstawowe parametry jakościowe gazów palnych – gęstość, ciepło spalania i wartość opalowa, wilgotność, temperatura i granice zapłonu,
  2. Spalanie i kryteria wymienności,
  3. Klasyfikacja paliw gazowych,
  4. Powstawanie i eksploatacja złóż gazu ziemnego,
  5. Gaz ziemny w złożach niekonwencjonalnych
  6. Oczyszczanie gazu ziemnego,
  7. Gaz ziemny skroplony LNG i gaz ziemny sprężony CNG,
  8. Gaz skroplony węglowodorowy LPG,
  9. Transport gazu,
  10. Magazynowanie gazu.

Ćwiczenia audytoryjne (15h):

  1. Równania stanu gazu wykorzystywane do obliczania parametrów fizykochemicznych gazów wieloskładnikowych.
  2. Gazy rzeczywiste: przeliczanie składu, parametry gazów wieloskładnikowych (parametry krytyczne, współczynnik ściśliwości, lepkość, gęstość itp.).
  3. Zmiana parametrów fizykochemicznych podczas zmiany warunków ciśnieniowotemperaturowych (przepływ gazu w gazociągu, redukcja ciśnienia – efekt Joula-Thomsona).
  4. Parametry gazów ciekłych C3-C4 (prężność par, skład fazy ciekłej i gazowej, gęstość fazy ciekłej, pary nasyconej, wydajność odparowania).
  5. Obliczanie zapotrzebowania na gaz i jednostkowego zużycia gazu.
  6. Podstawy obliczania gazociągów niskiego ciśnienia.

Ćwiczenia laboratoryjne (15h):

  1. Oznaczanie wilgotności gazu metodą wagową oraz wilgotności powietrza.
  2. Oznaczanie gęstości gazu metodą Schillinga-Panertza.
  3. Oznaczanie stopnia nawonienia gazu ziemnego metodą chromatograficzną oraz metodą organoleptyczną.
  4. Analiza składu gazu ziemnego metodą chromatograficzną.
  5. Pobieranie próbek gazu oraz sprawdzenie dokładności wskazań gazomierza.
  6. Analiza parametrów gazu ziemnego z wykorzystaniem Wobbometru.
  7. Oznaczanie granic palności oraz normalnej szybkości spalania gazu ziemnego (aparat Dommera).
  8. Oznaczanie sprawności kotła z otwartą komorą spalania.
  9. Oznaczanie sprawności kotła z zamkniętą komorą spalania.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:
  • Zaliczenie ćwiczeń audytoryjnych (zarówno w terminie podstawowym, jak i terminach poprawkowych) odbywa się na podstawie kolokwium zaliczeniowego.
  • Zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych w terminie podstawowym odbywa się na podstawie sprawozdania z wykonanych zadań oraz odpowiedzi z zagadnień teoretycznych obejmujacych dane ćwiczenie. W terminie poprawkowym możliwe jest uzupełnienie niezaliczonych odpowiedzi teoretycznych. Nie ma możliwości wykonywania ćwiczenia podczas indywidualnego spotkania.
Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Oceny z ćwiczeń audytoryjnych (A), ćwiczeń laboratoryjnych (L) oraz z kolokwium z wykładu (K) obliczane są
następująco: procent uzyskanych punktów przeliczany jest na ocenę zgodnie z Regulaminem Studiów
AGH.
Ocena końcowa (OK) obliczana jest jako średnia ważona powyższych ocen:
OK = 0,6·K·wi + 0,2·A·wi + 0,2·L·wi
wi – waga oceny na kolejnym terminie uzyskania

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Nieobecność na zajęciach wymaga od studenta samodzielnego opanowania przerabianego materiału. W przypadku realizowania zajęć w większej liczbie grup, ćwiczenia audytoryjne lub laboratoryjne, istnieje możliwość odrobienia (o ile pozwalają na to warunki).

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Podstawowa znajomość zagadnień termodynamiki gazów.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:
  1. Molenda J.: Gaz ziemny: surowiec i paliwo, WNT Warszawa 1996,
  2. Molenda J., Steczko K.: Ochrona Środowiska w gazownictwie i wykorzystaniu gazu, WNT Warszawa 2000,
  3. Kogut K., Bytnar K.,: Obliczanie sieci gazowych. Tom 1. Omówienie parametrów wymaganych do obliczeń. AGH UWND, Kraków 2007,
  4. Bąkowski K.: Sieci i instalacje gazowe: poradnik projektowania, budowy i eksploatacji, WNT, Warszawa 2008,
  5. Duliński W., Rybicki Cz., Zachwieja R.: Transport gazu, AGH UWND, Kraków 2007,
  6. Wilk St.: Sieci gazowe. Zarys, AGH UWND, Kraków 2005,
  7. Barczyński A., Podziemski T.: Sieci gazowe polietylenowe. Projektowanie, budowa użytkowanie. Wytyczne, Centrum Szkolenia Gazownictwa PGNiG, Warszawa 2002,
  8. Zajda R.: Schematy obliczeniowe gazociągów, Centrum Szkolenia Gazownictwa, Warszawa 2001,
Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:
  1. Kogut K., Bytnar K.,: Obliczanie sieci gazowych. Tom 1. Omówienie parametrów wymaganych do
    obliczeń. AGH UWND, Kraków 2007,
  2. Kogut K., Bytnar K.,: Obliczanie sieci gazowych. Tom 2. Przegląd programów komputerowych. AGH
    UWND, Kraków 2007,
  3. Cieślik T., Kogut K.: Prognozowanie pracy sieci gazowej za pomocą sztucznych sieci neuronowych.
    Nafta Gaz, 2016, nr 6, s. 443–450,
  4. Technologia paliw. Wyzwania i szanse. Praca zbiorowa pod red. Piotra Burmistrza, Wydział Energetyki
    i Paliw, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, 2016,
  5. Kogut K.: Neural network application for analysis of operation of medium pressure gas networks.
    Proceedings of the Faculty of Fuels and Energy, AGH University of Science and Technology in Krakow
    and Department of Chemistry and Technology of Fuels, VŠB – Technical University of Ostrava, Ostrava,
    2008,
  6. Janusz P., Kałahurska K., Kogut K., Smulski R., Szurlej A.: Technologie osuszania gazu ziemnego wydobywanego w południowej Polsce. Przemysł Chemiczny, 2017, 96(5), s. 1024–1028,
  7. Cieślik T., Janusz P., Kogut K., Szurlej A., Zyśk: Wpływ realizacji założeń ujętych w programach ochrony powietrza na zużycie gazu ziemnego przez gospodarstwa domowe. Rynek Energii, 2018, nr 6, s. 42–46.
Informacje dodatkowe:

Brak informacji dodatkowych