Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Podstawy przeróbki surowców
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
GRTZ-1-320-s
Wydział:
Górnictwa i Geoinżynierii
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Rewitalizacja Terenów Zdegradowanych
Semestr:
3
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr hab. inż. Foszcz Dariusz (foszcz@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Student uzyskuje wiedzę i umiejętności w zakresie przeróbki surowców w celu nadania im właściwości umożliwiających ich gospodarcze wykorzystanie. Poznaje rolę jaką odgrywa prawidłowy dobór technologii przeróbki surowców w nadaniu im właściwości umożliwiających ich zagospodarowanie.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Zna potrzebę kompleksowego wykorzystania surowców mineralnych w odniesieniu do korzyści środowiskowych i ekonomicznych RTZ1A_W05, RTZ1A_W01, RTZ1A_W04 Kolokwium
M_W002 Zna uwarunkowania zastosowania podstawowych metod wzbogacania surowców w odniesieniu do wymagań w zakresie właściwości produktu RTZ1A_W05, RTZ1A_W01 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_W003 Zna wskaźniki oceny operacji jednostkowych stosowanych w przeróbce i przetwórstwie surowców RTZ1A_W01 Kolokwium
M_W004 Zna operacje jednostkowe stosowane w przeróbce surowców i ich rolę w układzie technologicznym RTZ1A_W01 Kolokwium
M_W005 Zna korzyści z zastosowania metod przeróbki i przetwarzania w odniesieniu do różnych surowców mineralnych w kompleksowym ich zagospodarowaniu RTZ1A_W01, RTZ1A_W04 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi dokonać oceny podstawowych właściwości fizyko-chemicznych surowca, istotnych z punktu widzenia efektów ich rozdziału i wzbogacenia RTZ1A_U02, RTZ1A_U03 Sprawozdanie,
Kolokwium
M_U002 Umie dokonać oceny wzbogacalności poszczególnych surowców RTZ1A_U02, RTZ1A_U03 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Sprawozdanie,
Kolokwium
M_U003 Potrafi określić skutki środowiskowe przyjęcia określonych wskaźników wzbogacania w odniesieniu do ilości i jakości powstałych produktów w wyniku przeróbki danego surowca mineralnego RTZ1A_U02, RTZ1A_U04 Sprawozdanie,
Kolokwium
M_U004 Umie dokonać oceny operacji jednostkowych stosowanych w przeróbce i przetwórstwie surowców RTZ1A_U04, RTZ1A_U03 Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Sprawozdanie,
Kolokwium
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Ma świadomość konieczności wzbogacania surowców mineralnych jako elementu działań proekologicznych w rekultywacji terenu poprzemysłowego wspierających zrównoważony rozwój RTZ1A_K05, RTZ1A_K04, RTZ1A_K02 Sprawozdanie,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 15 0 15 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Zna potrzebę kompleksowego wykorzystania surowców mineralnych w odniesieniu do korzyści środowiskowych i ekonomicznych + - - - - - - - - - -
M_W002 Zna uwarunkowania zastosowania podstawowych metod wzbogacania surowców w odniesieniu do wymagań w zakresie właściwości produktu + - - - - - - - - - -
M_W003 Zna wskaźniki oceny operacji jednostkowych stosowanych w przeróbce i przetwórstwie surowców + - - - - - - - - - -
M_W004 Zna operacje jednostkowe stosowane w przeróbce surowców i ich rolę w układzie technologicznym + - - - - - - - - - -
M_W005 Zna korzyści z zastosowania metod przeróbki i przetwarzania w odniesieniu do różnych surowców mineralnych w kompleksowym ich zagospodarowaniu + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi dokonać oceny podstawowych właściwości fizyko-chemicznych surowca, istotnych z punktu widzenia efektów ich rozdziału i wzbogacenia - - + - - - - - - - -
M_U002 Umie dokonać oceny wzbogacalności poszczególnych surowców - - + - - - - - - - -
M_U003 Potrafi określić skutki środowiskowe przyjęcia określonych wskaźników wzbogacania w odniesieniu do ilości i jakości powstałych produktów w wyniku przeróbki danego surowca mineralnego - - + - - - - - - - -
M_U004 Umie dokonać oceny operacji jednostkowych stosowanych w przeróbce i przetwórstwie surowców - - + - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość konieczności wzbogacania surowców mineralnych jako elementu działań proekologicznych w rekultywacji terenu poprzemysłowego wspierających zrównoważony rozwój - - - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 51 godz
Punkty ECTS za moduł 2 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 6 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 12 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 1 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):
Systematyka i uwarunkowania podstawowych operacji technologicznych w przeróbce surowców

1. Rola i miejsce przeróbki w gospodarce zasobami surowców. Geologiczno-górnicze i środowiskowe uwarunkowania przeróbki surowców mineralnych. Podstawy prawne gospodarki odpadami w Polsce i krajach Unii Europejskiej. Klasyfikacja odpadów. Organizacja gospodarki odpadami (1h).
2. Systematyka metod przeróbki i przetwarzania surowców i odpadów. Operacje mechaniczne i fizykochemiczne. (1h)
3. Przesiewanie – układy przesiewania, skład ziarnowy produktów rozdziału, wskaźniki oceny procesu przesiewania – skuteczność technologiczna procesu. (1h)
4. Rozdrabnianie – układy rozdrabniania, wskaźniki oceny procesu rozdrabniania – stopień rozdrobnienia podatność na rozdrabnianie. Efektywność operacji rozdrabniania – kruszenia i mielenia w zależności od właściwości surowca. (2h)
5. Swobodne i skrępowane opadanie ziarn w ośrodku ciekłym. Wyznaczanie granicznej prędkości opadania ziarn. Krzywe rozdziału w procesach klasyfikacji. Czynniki wpływające na wielkość ziarna podziałowego i dokładność rozdziału w klasyfikatorach grawitacyjnych i odśrodkowych. (2h)
6. Ocena wzbogacalności surowca, krzywe wzbogacalności. (2h)
7. Wzbogacanie grawitacyjne w cieczach ciężkich (rodzaje obciążników i właściwości cieczy zawiesinowych, regeneracja cieczy ciężkiej); Wzbogacanie w osadzarkach na stołach koncentracyjnych i separatorach zwojowych. (2h)
8. Podstawy procesu flotacji. Systematyka odczynników flotacyjnych. Wpływ różnych parametrów na przebieg i wyniki procesu. (2h)
9. Wzbogacanie magnetyczne – parametry procesu i wymagania w zależności od właściwości magnetycznych surowca. (1h)
10. Procesy mechanicznego rozdziału fazy stałej od ciekłej – sedymentacja grawitacyjna i odśrodkowa, filtracja próżniowa i nadciśnieniowa. Zagęszczanie i odwadnianie drobno uziarnionych zawiesin. Obiegi wodno- mułowe (1h).

Ćwiczenia laboratoryjne (15h):

1. Kilkustadialne rozdrabnianie (kruszenie i mielenie) surowców w obiegu z klasyfikacją. Analizy sitowe produktów rozdrabniania i klsyfikacji. Wykreślanie krzywych składu ziarnowego. Wyznaczanie stopni rozdrabniania i skuteczności technologicznej przesiewania (4h)
2. Zastosowanie hydrocyklonu w technologiach przeróbki surowców i odpadów – analiza funkcji klasyfikującej, zagęszczającej i wzbogacającej wybranych odpadów. Badanie wpływu zmian parametrów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych na wielkość ziarna podziałowego i ostrość rozdziału w hydrocyklonach. Wyznaczenie wskaźników dokładności klasyfikacji z krzywych rozdziału (2h)
3. Ocena efektywności płukania i uszlachetniania kruszyw mineralnych (2h)
4. Analiza densymetryczna węgla lub odpadów przywęglowych. Obliczanie współrzędnych i wykreślanie krzywych wzbogacalności. Określanie uzysków i strat składnika użytecznego (2h)
5. Wzbogacanie miału węglowego w osadzarce i na stole koncentracyjnym, ocena możliwości wykorzystania odpadowych mułów węglowych do produkcji materiałów budowlanych (cegły) i paliw alternatywnych. Klasyfikacja mułów w hydrocyklonach, oznaczanie zawartości substancji ilastej, siarki i części palnych w produktach rozdziału. Ocena właściwości ceramicznych i paliwowych uzyskanych produktów (2h)
6. Selektywny odzysk metali metodą flotacji na przykładzie drobnoziarnistych odpadów deponowanych w osadnikach. Dobór reżimu odczynnikowego. Selektywna flotacja rud. Ocena wpływu ilości dodawanego odczynnika na wychód koncentratu (2h)
7. Rozdział złomów metali w separatorach elektromagnetycznych i elektrostatycznych. Określanie efektywności rozdziału w zależności od parametrów pola magnetycznego i ładunku na cząstkach. Określanie wychodów produktów rozdziału (2h).
8. Kolokwium zaliczeniowe (1h)

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Student może uzyskać zaliczenie z ćwiczeń w terminie podstawowym i jednym terminie poprawkowym. Warunkiem zaliczenia ćwiczeń jest pozytywna ocena z kolokwium oraz obronione sprawozdanie.
Obecność na ćwiczeniach jest obowiązkowa. Jeżeli Student opuścił więcej niż 20% ćwiczeń, może nie uzyskać zaliczenia i nie być dopuszczony do zaliczenia poprawkowego. Obowiązuje jednak oddanie sprawozdania z tych ćwiczeń. Student ma możliwość podniesienia oceny pozytywnej na wyższą, jeżeli wykazywał się aktywnością na ćwiczeniach i wykładach. Warunkiem koniecznym dopuszczenia do egzaminu jest posiadanie pozytywnej oceny z ćwiczeń laboratoryjnych.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa jest oceną z ćwiczeń laboratoryjnych.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Istnieje możliwość odrobienia nieobecności na ćwiczeniach laboratoryjnych z inną grupą za wcześniejszą zgodą prowadzącego – dotyczy oczywiście ćwiczeń na których realizowany jest ten sam temat oraz jest wolne miejsce przy stanowisku. W razie braku możliwości odrobienia zajęć, innym sposobem jest opracowanie zagadnienia ustalonego z prowadzącym, obowiązujące jest oddanie sprawozdania z tych ćwiczeń..

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Podstawowa wiedza z zakresu matematyki, fizyki i chemii.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1. Blaschke Z., Brożek M, Mokrzycki E, Ociepa Z., Tumidajski T.: Zarys technologii procesów przeróbczych, Tom V Górnictwa 1982.
2. Drzymała J. , 2001, Podstawy mineralurgii, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław
3. Girczys J., Sobik-Szołtysek J.: Odpady przemysłu cynkowo-ołowiowego, Monografie 87, Wyd P.Cz. Częstochowa, 2002
4. Girczys J.: Procesy utylizacji odpadów stałych. Monografie nr 100. Wyd. Polityki Częstochowskiej, Częstochowa 2004.
5. Hycnar J.: Czynniki wpływające na właściwości fizykochemiczne i użytkowe stałych produktów spalania paliw, Katowice 2006
6. Kacperski W. T.: Inżynieria Środowiska. T.2. Gospodarka odpadami. Wyd. Z.P. Politechniki Radomskiej, Radom 2003.
7. Kępiński J. , 1984, Technologia chemiczna nieorganiczna, PWN Warszawa
8. Praca zbiorowa pod red. J. Hycnara i E. Mokrzyckiego 1995: Technologie czystego węgla – odsiarczanie i demineralizacja za pomocą silnych zasad, CPPGSMiE PAN, Kraków Studia, Rozprawy, Monografie (40),
9. Praca zbiorowa pod redakcją M. Taniewskiego, 2000, Technologia chemiczna – surowce, Skrypt Uczelniany Nr 2223, Wyd. Pol. Śl. Gliwice
10. Rosik-Dulewska C.: Podstawy Gospodarki Odpadami. Wyd. Naukowe PWN. Warszawa 2005.
11. Szymański K.: Gospodarka i unieszkodliwianie odpadów komunalnych. WSI Koszalin 1996.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

1. Foszcz D.: Modelowanie i badania symulacyjne wzbogacalności rud miedzi z wykorzystaniem programu Simulink Matlab. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej ; ISSN 0372-9508 ; nr 1795. Górnictwo. 2008 z. 284 s. 25-38
2. Drzymała J., Foszcz D., Łuszczkiewicz A.: Ocena przemysłowego wzbogacania rud — Evaluation of industrial processing of ores, Cuprum ; ISSN 0137-2815. 2009 nr 1, 2 s. 75–90
3. Foszcz D., Niedoba T., Tumidajski T.: Analiza możliwości prognozowania wyników wzbogacania polskich rud miedzi uwzględniającego stosowaną technologię, Analysis of possibilities of forecasting the results of Polish copper ores benefication with applied technology taken into account. Górnictwo i Geoinżynieria, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Kraków; ISSN 1732-6702. Tyt. poprz.: Górnictwo (Kraków). 2010r. 34 z. 4/1 s. 25-36
4. Foszcz D., Drzymała J.: Differentiation of organic carbon, copper and other metals contents by segregating flotation of final Polish industrial copper concentrates in the presence of dextrin, (Różnicowanie zawartości miedzi i węgla organicznego poprzez flotację segregującą końcowych przemysłowych koncentratów miedziowych w obecności dekstryn). Physicochemical Problems of Mineral Processing; ISSN 1643-1049. Tyt. poprz.: Fizykochemiczne Problemy Mineralurgii; ISSN 0137-1282. 2011 vol. 47 s. 17-26
5. Foszcz D., Gawenda T.: Analysis of efficiency of grinding in ball and rod mills dependably on contents of fine particles in feed, (Analiza efektywności procesu mielenia w młynach kulowych i prętowych w zależności od zawartości ziarn drobnych w nadawie). AGH Journal of Mining and Geoengineering ; ISSN 2299-257X. Tyt. poprz.: Górnictwo i Geoinżynieria. Poprz. ISSN 1732-6702. 2012 vol. 36 no. 4 s. 17-30
6. Foszcz D.: Zasady określania optymalnych rezultatów wzbogacania wieloskładnikowych rud miedzi. Wydawnictwa IGSMiE PAN, Seria: Studia rozprawy i monografie, nr 181, Kraków, 2013.

Informacje dodatkowe:
Istnieje możliwość odrobienia nieobecności na ćwiczeniach laboratoryjnych z inną grupą za wcześniejszą zgodą prowadzącego – dotyczy oczywiście ćwiczeń na których realizowany jest ten sam temat oraz jest wolne miejsce przy stanowisku. W razie braku możliwości odrobienia zajęć, innym sposobem jest opracowanie zagadnienia ustalonego z prowadzącym. Na ćwiczeniach laboratoryjnych obowiązuje stosowanie odzieży ochronnej.

Student może uzyskać zaliczenie z ćwiczeń laboratoryjnych w terminie podstawowym i jednym terminie poprawkowym. Warunkiem zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych jest pozytywna ocena z kolokwium oraz obronione wszystkie sprawozdania.
Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń laboratoryjnych.
Student ma możliwość podniesienia oceny pozytywnej na wyższą, jeżeli wykazywał się aktywnością na ćwiczeniach i wykładach oraz obecnością na wykładach.