Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Kształtowanie środowiska wodnego
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
GRTZ-1-510-s
Wydział:
Górnictwa i Geoinżynierii
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Rewitalizacja Terenów Zdegradowanych
Semestr:
5
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr inż. Polak Krzysztof (kpolak@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Program przedmiotu dotyczy zagadnień gospodarowania wodami na obszarze zlewni powierzchniowej i podziemnej, w tym w szczególności zagadnień z związanych z magazynowaniem wód, regulacją, zagospodarowaniem i przeobrażaniem środowiska wodnego.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Posiada wiedzę na temata krążenia wody w przyrodzie oraz rozumie przyczyny i skutki zaburzeń obiegu wywołane przez inzynierską działalnośc człowieka RTZ1A_K03, RTZ1A_W02, RTZ1A_W04, RTZ1A_U02 Studium przypadków ,
Udział w dyskusji,
Wykonanie projektu
M_W002 Zna zasady eksploatacji studni derenażowych oraz otworów chłonnych RTZ1A_W05, RTZ1A_W02, RTZ1A_W01, RTZ1A_U03 Zaliczenie laboratorium,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Projekt,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach,
Zaangażowanie w pracę zespołu
M_W003 Zna metody rekultywacji wodnej, uwarunkowania oraz kierunki zagospodarowania wodnego terenów RTZ1A_K05, RTZ1A_W05, RTZ1A_W02, RTZ1A_U05, RTZ1A_U03 Aktywność na zajęciach,
Studium przypadków ,
Udział w dyskusji,
Zaangażowanie w pracę zespołu,
Egzamin
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi ocenić podatność jezior i zbiorników powyrobiskowych na degradacje oraz zaplanować zagospodarowanie zlewni w celu przeciwdziałania degradacji RTZ1A_U04, RTZ1A_U03 Aktywność na zajęciach,
Studium przypadków ,
Zaangażowanie w pracę zespołu
M_U002 Potrafi wyznaczyć charakterystyki pracy instalacji, agregatu pompowego, ośrodka wodnośnego oraz oszacowac sprawność procesu technologiczengo RTZ1A_U03 Zaliczenie laboratorium,
Wykonanie ćwiczeń laboratoryjnych,
Zaangażowanie w pracę zespołu
M_U003 Potrafi sporzadzić bilans wodno-gospodarczy zlewni antropogenicznej RTZ1A_U06, RTZ1A_W05, RTZ1A_W02 Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Zdaje sobie sprawę ze skutków korzystania z wód podziemnych oraz potrafi umiejętnie korzystać z zasobów środowiska wodnego RTZ1A_K01 Projekt
M_K002 Rozumie konieczność wykorzystywania optymalnych warunków pracy agregatów pompowych oraz oszczędzania energii elektrycznej RTZ1A_K01 Aktywność na zajęciach,
Udział w dyskusji,
Zaangażowanie w pracę zespołu,
Egzamin
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 15 0 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Posiada wiedzę na temata krążenia wody w przyrodzie oraz rozumie przyczyny i skutki zaburzeń obiegu wywołane przez inzynierską działalnośc człowieka + + - + - - - - - - -
M_W002 Zna zasady eksploatacji studni derenażowych oraz otworów chłonnych + + - + - - - - - - -
M_W003 Zna metody rekultywacji wodnej, uwarunkowania oraz kierunki zagospodarowania wodnego terenów + + - + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi ocenić podatność jezior i zbiorników powyrobiskowych na degradacje oraz zaplanować zagospodarowanie zlewni w celu przeciwdziałania degradacji + + - + - - - - - - -
M_U002 Potrafi wyznaczyć charakterystyki pracy instalacji, agregatu pompowego, ośrodka wodnośnego oraz oszacowac sprawność procesu technologiczengo + + - + - - - - - - -
M_U003 Potrafi sporzadzić bilans wodno-gospodarczy zlewni antropogenicznej + + - + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Zdaje sobie sprawę ze skutków korzystania z wód podziemnych oraz potrafi umiejętnie korzystać z zasobów środowiska wodnego - + - + - - - - - - -
M_K002 Rozumie konieczność wykorzystywania optymalnych warunków pracy agregatów pompowych oraz oszczędzania energii elektrycznej - + - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 101 godz
Punkty ECTS za moduł 4 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Przygotowanie do zajęć 12 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 20 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 21 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 1 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

Znaczenie środowiska wodnego dla człowieka oraz potrzeb gospodarczych, wykorzystanie sił wody w rozwoju cywilizacji (1). Bilans wodno-gospodarczy zlewni antropogenicznej (2). Wody powierzchniowe, retencja i zarządzanie zasobami rzek (2). Studnie ujęciowe, odwadniające i chłonne, zagadnienia związane z eksploatacją, renowacją oraz oceną stanu technicznego obiektów (2). Ocena zasięgu wpływu ujęcia wody, lej depresji, stożek represji (2). Rekultywacja wodna, uwarunkowania i kierunki zagospodarowania wodnego (2). Wpływ wody na zmiany parametrów geomechanicznych górotworu (2). Podatność jezior na degradację, zagospodarowanie zlewni, rekultywacja jezior (2).

Ćwiczenia audytoryjne (15h):

Analiza zlewni na podstawie map topograficznych (2). Określanie parametrów zlewni (2). Szacowanie maksymalnej dobowej sumy opadów atmosferycznych dla różnej częstotliwści występowania (2). Obliczenia spływu powierzchniowego dla zlewni naturalnych (2). Obliczenia spływu powierzchniowego dla zlewni przekształconej antropogenicznie (2). Określanie zasięgu oddziaływania zespołu studni (2). Określanie wydajności zespołu studni (2). Kolokwium zaliczeniowe (1).

Ćwiczenia projektowe (15h):

I. Projekt odwodnienia powierzchniowego dla obszaru zlewni: określanie wielkości zlewni, parametrów fizjograficznych oraz natężenia opadów o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia (2), obliczenia hydrauliczne rowów i kanałów (2).
II. Projekt ujęcia wód podziemnych: obliczanie wielkości dopływu do zespołu studni (2), opracowanie koncepcji konstrukcji studni, określanie zasobów ujęcia oraz zasięgu wpływu oddziaływania ujęcia (2).
III. Szacowanie czasu trwania napełniania zbiornika antropogenicznego (2). Ocena podatności jeziora na degradację (2), opracowanie koncepcji zagospodarowania obszaru zlewni (2).
Zaliczenie projektów (1).

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zaliczenie wykładów wiąże się z koniecznością uzyskania pozytywnej oceny z testu zaliczeniowego.
Zaliczenie ćwiczeń audytoryjnych wiąże się z koniecznością uzyskania pozytywnej oceny z kolokwium zaliczeniowego.
Zaliczenie ćwiczeń projektowych wiąże się z koniecznością uzyskania pozytywnych ocen projektów z realizowanych w ramach ćwiczeń projektowych oraz pracy samodzielnej.
Obecność na ćwiczeniach jest obowiązkowa.
W przypadku oceny negatywnej z kolokwium lub projektu przysługuje jeden termin poprawy pracy.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną oceny z kolokwium zaliczeniowego oraz ćwiczeń projektowych.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

W przypadku zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach laboratoryjnych lub projektowych (dopuszczalna jedna nieobecność), student jest zobowiązany do uczestnictwa w zajęciach innej grupy za zgodą prowadzącego.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Student powinien posiadać zaliczenie z przedmiotu: Hydrologia i hydrogeologia

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Cieplowski A., Podstawy Gospodarowania Wodą, Wyd. SGGW Warszawa 1991
Mielczarzewicz E. W. – Oblicznie systemów zaopatrznia w wodę, Wyd. Arkady, wyd. 2000 r.
Houben G., Treskatis Ch. – Regeneracja studni, Ficyna Wydawnicza Projprzem-Eko, 2004
Vuković M., Soro A. – Hydraulics Of Water Wells, Water Resources Publication, 1992
Kasenow M. – Apllied Groundwater, Water Hydrology and Well Hydraulics, Water Resources Publication,
Flecher G. Driscoll – Groundwater and Wells, Published by Johnson Division, Signal Environmental Systems in St. Paul, MN, 1986
Strączyński M., Pakuła G., Urbański P., Solecki J. – Podręcznik eksplotacji pomp w wodociągach i kanalizacji, Izba Gospodarcza Wodociągi Polskie, Wyd. Seidel-Przywecki Sp. z o.o. Warszawa 2007,
Edel M., Odwodnienie dróg, Wyd. Komunikacji i Łaczności, Warszawa 2000,
Praca zbiorowa – Słwonik Hydrogeologiczny, Wyd. Min. Srod. PIG Warszawa 2002
Zuchowiecki A. W., Systemy odwadaniające do regulacji stosunków wodnych na obszarach zurbanizowanych, Wyd. Ucz. Polt. Koszalińskiej, Koszalin 2008,
Praca zbiorowa, Przewodnik do hydrograficznych badań terenowych, Wyd. Naukowe PWN,
Praca zbiorowa – Problemy ujmowania i ochrony wód podziemnych, Polskie Towarzystwo Geologiczne, Poznań 1993
Dąbrowski S., Przybyłek J. Metodyka próbnych pompowań w dokumentowaniu zasobów wód podziemnych, Poradnik metodyczny. Bogucki i Wyda. Naukowe, Min. Srodowiska, Warszawa 2002
Wilk S, Golec K., Wilk A., Górnicze pompy stacjonarne, ZMP "Zamep", Gliwice 2008
Sozański J., Odwodnianie odkrywek i zwałów górniczych, Wyd. Slask, 1968

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Natural processes caused by soil resaturation in the Patnow open-pit cone of depression / Krzysztof POLAK, Mariusz CZOP, Jerz KLICH, Jacek MOTYKA // W: Uranium in the aquatic environment : proceedings of the international conference Uranium mining and hydrogeology III and the international mine water association symposium : Freiberg, Germany, 15–21 September 2002 / eds. B. J. Merkel, B. Planer-Friedrich, C. Wolkersdorfer. — Berlin ; Heidelberg : Springer-Verlag, cop. 2002. — ISBN10: 3-540-43927-7. — S. 993–1001.
Ochrona środowiska wodnego w Nadreńskim Zagłębiu Węgla Brunatnego — Water protection in Lower Rhine Lignite Basin / Marcin CHODAK, Krzysztof POLAK // Górnictwo i Geoinżynieria / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Kraków ; ISSN 1732-6702. — Tytuł poprz.: Górnictwo (Kraków). — 2010 R. 34 z. 4, s. 109–115. — Bibliogr. s. 115
Polskie doświadczenia w rekultywacji wodnej wyrobisk poeksploatacyjnych odkrywkowych — Polish experiences in water reclamation of post-mining opencast excavations / Krzysztof POLAK, Stanisław HAJDO, Grzegorz GALINIAK, Katarzyna PAWLECKA // Przegląd Górniczy ; ISSN 0033-216X. — 2012 t. 68 nr 1, s. 65–72.
Rekultywacja wodna jako czynnik determinujący sukces branży górnictwa odkrywkowego w praktyce sozologicznej — Water reclamation determining the success of open-pit mining in environmental science practice / Grzegorz GALINIAK, Krzysztof POLAK, Kazimierz RÓŻKOWSKI, Karolina KAZNOWSKA-OPALA, Katarzyna PAWLECKA // Przegląd Górniczy ; ISSN 0033-216X. — 2014 t. 70 nr 10, s. 122–127
Rewitalizacja środowiska naturalnego w Nadreńskim Zagłębiu Węgla Brunatnego — Reclamation of natural environment in Rhine Side Brown Coal Basin / Marcin CHODAK, Krzysztof POLAK // Przegląd Górniczy ; ISSN 0033-216X. — 2010 t. 66 nr 7–8, s. 67–73.
Utilization of surface- and groundwater for post-mining open pits reclamation in lignite mining — Wykorzystanie wód powierzchniowych i podziemnych do rekultywacji odkrywkowych wyrobisk poeksploatacyjnych w górnictwie węgla brunatnego / Marek CAŁA, Krzysztof POLAK // AGH Journal of Mining and Geoengineering ; ISSN 2299-257X. — Tytuł poprz.: Górnictwo i Geoinżynieria ; ISSN: 1732-6702
Uwarunkowania prowadzenia rekultywacji wodnej na terenach poeksploatacyjnych na przykładzie zbiornika wodnego Przykona — Water reclamation conditions in post-mining lands based on the Przykona water reservoir / Krzysztof POLAK, Jerzy KLICH // Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego = Geological Bulletin of the Polish Geological Institute ; ISSN 0867-6143. Hydrogeologia ; ISSN 1644-0870. — Tytuł poprz.: Biuletyn Instytutu Geologicznego. — 2009 nr 436 z. 9/2, s. 373–377.
Wstępna ocena podatności zbiornika poeksploatacyjnego Pątnów na degradację — Preliminary valuation of Pątnów flooded reservoir’s susceptibility for degeneration / Krzysztof POLAK, Grzegorz GALINIAK // Górnictwo Odkrywkowe ; ISSN 0043-2075. — 2007 R. 49 nr 5–6, s. 181–185.
Wybrane problemy związane z rekultywacją wyrobisk w kierunku wodnym — Selected problems connected with water reclamation of post-mining open-pits / Kazimierz RÓŻKOWSKI, Krzysztof POLAK, Marek CAŁA // Górnictwo i Geoinżynieria / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica, Kraków ; ISSN 1732-6702. — Tytuł poprz.: Górnictwo (Kraków). — 2010 R. 34 z. 4, s. 517–525.
Zagrożenia jakości wód w zbiornikach poeksploatacyjnych kopalń węgla brunatnego — Water quality endangering in post lignite mining lakes / Krzysztof POLAK // Technika Poszukiwań Geologicznych. Geosynoptyka i Geotermia
Zmiany składników bilansu wód w zlewni górniczej — Changes of water budget components in mining drainage area / Krzysztof POLAK, Jerzy KLICH // Zeszyty Naukowe / Uniwersytet Zielonogórski. Inżynieria Środowiska ; ISSN 1895-7323. — 2010 nr 17, s. 189–196.
Zmiany środowiska wodnego związane z zalewaniem odkrywki „Pątnów” — Water environment changes connected with the Patnow open-pit flooding / Krzysztof POLAK, Mariusz CZOP // W: Współczesne problemy hydrogeologii, T. 11, cz. 1 / red. Halina Piekarek-Jankowska, Beata Jaworska-Szulc ; Politechnika Gdańska. Wydział Budownictwa Wodnego i Inżynierii Środowiska. — Gdańsk : WBWiIŚ PG, 2003. — Opis częśc. wg okł.. — S. 165–168.

Informacje dodatkowe:

1. Obecność na zajęciach projektowych jest obowiązkowa.
2. W przypadku zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach projektowych (dopuszczalna jedna nieobecność) – student jest zobowiązany do uczestnictwa w zajęciach innej grupy za zgodą prowadzącego (tzw. odrobienie zajęć).
3. Studentowi przysługują trzy terminy zaliczenia (podstawowy + 2 x poprawkowy).
4. Warunkiem zaliczenia ćwiczeń projektowych jest uzyskanie pozytywnych ocen cząstkowych z wszystkich zadań projektowych.
5. Nie ma możliwości poprawy oceny pozytywnej na wyższą z zajęć projektowych.
6. Zaliczenie projektów może być uzyskane w terminie podstawowym i jednym terminie poprawkowym.