Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Podstawy socjologii
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
GRTZ-1-605-s
Wydział:
Górnictwa i Geoinżynierii
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Rewitalizacja Terenów Zdegradowanych
Semestr:
6
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
prof. nadzw. dr hab. Grotowska Stella (stella.grotowska@gmail.com)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Zajęcia mają charakter wprowadzający. Studenci zapoznają się z podstawowymi pojęciami i
koncepcjami socjologii, uczą się dostrzegać złożoność życia społecznego i interpretować zjawiska
społeczne.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Ma znajomość podstawowych pojęć i terminów socjologicznych. Wie jakie subdyscypliny tworzą tą dziedzinę nauki i rozumie jej związki i zależności z innymi naukami społecznymi i humanistycznymi. RTZ1A_W04 Aktywność na zajęciach,
Kolokwium
M_W002 Znajomość podstawowych teorii i koncepcji socjologicznych dotyczących struktury społeczeństwa oraz zjawisk i procesów społecznych, co ma pomagać w opisie, zrozumieniu i interpretacji zachowań jednostek ifunkcjonowania grup społecznych. Zrozumienie istoty społeczeństwa informacyjnego i jego społeczno kulturowych, ekonomicznych itechnologicznych uwarunkowań oraz zależności między technologią i zmianą społeczną. RTZ1A_W04 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Umiejętności: potrafi
M_U001 Umiejętność integrowania uzyskanych danych i pozyskiwani a informacji z literatury socjologicznej i innych źródeł. RTZ1A_U04 Wykonanie ćwiczeń,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_U002 Rozumienie i potrafi dokonać krytycznej analizy złożoności życia społecznego i struktur formalnych(organizacje, instytucje, stowarzyszenia itp.) RTZ1A_U04 Wykonanie ćwiczeń,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_U003 Umiejętność zastosowania zdobytej wiedzy teoretycznej w praktyce życia społecznego i zawodowego. RTZ1A_U04 Wykonanie ćwiczeń,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_U004 Potrafi na podstawie znajomości socjologicznych metod i technik badawczych diagnozować orazinterpretować zjawiska i procesy społeczne oraz zależności przyczynowo-skutkowe. RTZ1A_U04 Wykonanie ćwiczeń,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_U005 Potrafi budować więzi społeczne w bliższym i dalszym otoczeniu ze szczególnym uwzględnieniem rynku pracy. RTZ1A_U04 Wykonanie ćwiczeń,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Ma świadomość etycznego pełnienia roli zawodowej i odpowiedzialność za rzetelność i trafność diagnoz społecznych. RTZ1A_K02, RTZ1A_K04 Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
M_K002 Ma świadomość kształtowania relacji społecznych i wpływania na nie. RTZ1A_K02 Aktywność na zajęciach
M_K003 Rozumie konieczność permanentnego uczenia sięposzerzania zasobów wiedzy, samokształcenia, doskonalenia cech osobowości. RTZ1A_K04 Wykonanie ćwiczeń,
Kolokwium,
Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 30 15 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Ma znajomość podstawowych pojęć i terminów socjologicznych. Wie jakie subdyscypliny tworzą tą dziedzinę nauki i rozumie jej związki i zależności z innymi naukami społecznymi i humanistycznymi. + - - - - - - - - - -
M_W002 Znajomość podstawowych teorii i koncepcji socjologicznych dotyczących struktury społeczeństwa oraz zjawisk i procesów społecznych, co ma pomagać w opisie, zrozumieniu i interpretacji zachowań jednostek ifunkcjonowania grup społecznych. Zrozumienie istoty społeczeństwa informacyjnego i jego społeczno kulturowych, ekonomicznych itechnologicznych uwarunkowań oraz zależności między technologią i zmianą społeczną. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Umiejętność integrowania uzyskanych danych i pozyskiwani a informacji z literatury socjologicznej i innych źródeł. - + - - - - - - - - -
M_U002 Rozumienie i potrafi dokonać krytycznej analizy złożoności życia społecznego i struktur formalnych(organizacje, instytucje, stowarzyszenia itp.) - + - - - - - - - - -
M_U003 Umiejętność zastosowania zdobytej wiedzy teoretycznej w praktyce życia społecznego i zawodowego. - + - - - - - - - - -
M_U004 Potrafi na podstawie znajomości socjologicznych metod i technik badawczych diagnozować orazinterpretować zjawiska i procesy społeczne oraz zależności przyczynowo-skutkowe. - + - - - - - - - - -
M_U005 Potrafi budować więzi społeczne w bliższym i dalszym otoczeniu ze szczególnym uwzględnieniem rynku pracy. - + - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość etycznego pełnienia roli zawodowej i odpowiedzialność za rzetelność i trafność diagnoz społecznych. + - - - - - - - - - -
M_K002 Ma świadomość kształtowania relacji społecznych i wpływania na nie. + - - - - - - - - - -
M_K003 Rozumie konieczność permanentnego uczenia sięposzerzania zasobów wiedzy, samokształcenia, doskonalenia cech osobowości. - + - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 75 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 27 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 1 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

Refleksja przedsocjologiczna, nauka a inne rodzaje wiedzy, historyczne warunki pojawienia się socjologii, instytucjonalizacja socjologii w Polsce, socjologia jako nauka
społeczna, metody i techniki badawcze w socjologii, funkcje socjologii. Twórcy socjologii. Podstawowe kierunki w socjologii współczesnej – orientacja strukturalno-funkcjonalna, empiryzm logiczny, marksizm i socjologia konfliktu, socjologia humanistyczna (interpretacyjna, rozumiejąca).

Metody socjologii
Proces badawczy, metody i problemy badawcze, związki przyczynowo-skutkowe, pułapki i dylematy praktyki badawczej.

Świadomość społeczna i pamięć społeczna
Świadomość społeczna: język, symbole, funkcje języka, odmiany świadomości społecznej, patologie świadomości społecznej. Znaczenie pamięci społecznej, zapominanie, niepamięć, przypominanie, przejawy zapominania i niepamięci społecznej, przyczyny zapominania, stosunek do czasu i jego świadomość.

Interakcje społeczne, socjalizacja, kontrola społeczna
Interakcje społeczne, socjalizacja, kontrola społeczna: interakcje jako wymiana, gra, komunikacja, definiowanie sytuacji, wybrane ujęcia teoretyczne, pojęcie socjalizacji, roli społecznej, samospełniające się proroctwo, tożsamość, socjalizacja pierwotna, socjalizacja wtórna, kontrola społeczna, konformizm, dewiacja, społeczna reakcja na dewiację, przestępstwa, socjologiczne wyjaśnienia przestępczości, społeczny system wymierzania sprawiedliwości.

Grupy, organizacje, struktury społeczne
Grupy i ich rodzaje (pierwotne i wtórne, własne i obce, grupy odniesienia), struktura społeczna, statusy i role, rola a pozycja społeczna, społeczne oczekiwania związane z rolą, społeczna ważność roli i wynikające z niej sankcje, procesy grupowe, wielkość grup, instytucje społeczne, organizacje formalne, biurokracja.

Socjologiczne pojęcie kultury
Kultura jako fakt społeczny, pojęcie kultury, obszary regulacji kulturowej, kultura głównego nurtu, subkultura, kontrkultura, uniwersalia kulturowe, etnocentryzm, relatywizm, tolerancja, pluralizm kulturowy, poprawność polityczna, tradycja kulturowa, tworzenie kultury wartości w życiu Polaków.

Naród jako przedmiot zainteresowania socjologii
Zbiorowości etniczne i ich rodzaje, grupa etniczna a naród, ruchy narodowe i kształtowanie się państw narodowych w Europie, państwa wielonarodowe i narody wieloetniczne.

Świat nowoczesny
Nowożytność, nowoczesność, ponowoczesność, współczesność.

Zróżnicowanie społeczne i współczesne przemiany struktury społecznej
Różnice i nierówności, zróżnicowanie społeczne w klasycznych teoriach, klasy i warstwy, zróżnicowanie społeczno-zawodowe, ruchliwość społeczna, “śmierć klas”, “nowa klasa średnia”, wykluczenie społeczne i underclass, nowe nierówności, państwo
opiekuńcze, władza jako nierówność, typy panowania, problem legitymizacji władzy.

Zmiana społeczna
Przyczyny zmian społecznych, modernizacja i rozwój, teorie zmiany, działania masowe, zachowania zbiorowe, działania zbiorowe i ruchy społeczne. Globalizacja i nierówności, globalizacja i struktura klasowa.

Ćwiczenia audytoryjne (15h):

Celem niniejszych ćwiczeń jest:
1) Zapoznanie studentów – na drodze analizy i krytycznej dyskusji literatury
przedmiotu – z podstawową aparaturą pojęciową i problematyką socjologii.
2) Próba spojrzenia na socjologię nie tylko jako na dyscyplinę naukową, ale i jako na
specyficzną formę świadomości, której nabycie może radykalnie zmienić i poszerzyć
nasz horyzont poznawczy.
1. Spotkanie organizacyjne: powitanie i omówienie reguł gry.
2. Socjologia jako nauka i jako forma świadomości.
3. Kultura – pojęcie, typy. Elementy kultury cz. I: przedmioty, symbole i idee.
4.Elementy kultury cz.II: wartości i normy.
5. Kultura jako przymus: kontrola społeczna i dewiacja.
6. Różnorodność kulturowa: sub- a kontrkultura, relatywizm a uniwersalizm kulturowy.
7. Nabywanie kultury: socjalizacja, osobowość społeczna, rola społeczna, tożsamość.
8. Test połówkowy.
9. Całości społeczne cz. I: grupy społeczne, zbiorowości społeczne.
10. Całości społeczne cz. II: naród, etniczność, rasa.
11. Instytucje społeczne: rodzina i pokrewieństwo.
12. Struktura społeczna: pozycje społeczne, stratyfikacja społeczna, ruchliwość
społeczna.
13. Aktywność człowieka: działania społeczne, interakcje społeczne, stosunki
społeczne.
14. Zmiana społeczna: podstawowe pojęcia i trendy.
15. Test końcowy.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Podstawą zaliczenia jest:
1. egzamin w formie testu wyboru z zakresu materiału realizowanego w ramach wykładów
2. obecność – warunkiem zaliczenia jest obecność na min. 50% zajęć

Warunek dopuszczenia do egzaminu:
- obecność – warunkiem zaliczenia jest obecność na min. 50% zajęć lub usprawiedliwienie nieobecności ponad limit.

Sposób zaliczenia poprawkowego:
- uzyskanie min. 50% poprawnych odpowiedzi w teście zaliczeniowym przeprowadzonym w terminie poprawkowym.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci przystępując do ćwiczeń są zobowiązani do przygotowania się w zakresie wskazanym każdorazowo przez prowadzącego (np. w formie zestawów zadań). Ocena pracy studenta może bazować na wypowiedziach ustnych lub pisemnych w formie kolokwium, co zgodnie z regulaminem studiów AGH przekłada się na ocenę końcową z tej formy zajęć.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest:
- obecność na 50% zajęć
- uzyskanie 50% poprawnych odpowiedzi w teście zaliczeniowym.

Wyniki testu obliczane są na podstawie skali punktowej
91 – 100% bardzo dobry (5.0),
81 – 90% plus dobry (4.5),
71 – 80% dobry (4.0),
61 – 70% plus dostateczny (3.5),
51 – 60% dostateczny (3.0),
poniżej 50% niedostateczny (2.0).

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Wymagane jest ich usprawiedliwienie nieobecności, jeśli ich wymiar przekracza 50% zajęć.
Sposobem weryfikacji wiedzy jest egzamin w formie testu.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Brak wymagań dodatkowych.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Wykłady
Norman Goodman, Wstęp do socjologii, Zysk i S-ka, Poznań 2009.
Barbara Szacka, Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2003.
P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2002.
Peter Berger, Zaproszenie do socjologii, PWN Warszawa 1995.
Steve Bruce, Socjologia, GWP, Gdańsk.
Halina Mielicka, Podstawy socjologii, Wydawnictwo Stachurski, Kielce 2002.
Ralf Dahrendorf, Homo sociologicus, o historii, znaczeniu i granicach kategorii roli społecznej, w: Piotr
Sztompka, Marek Kucia, Socjologia. Lektury, Znak, Kraków 2005, s. 304-316
R. Drozdowski i in., Praktyki kulturalne Polaków, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2014.
Marian Golka, Cywilizacja współczesna i globalne problemy, Oficyna Naukowa, Warszawa 2012.
Robert K. Merton, Teoria socjologiczna i struktura społeczna, PWN, 1982.
Jean-Paul Fitoussi, Pierre Rosanvallon, Czas nowych nierówności, Znak, Kraków 2000.
Max Weber, Typy panowania, w: Piotr Sztompka, Marek Kucia, Socjologia. Lektury, Znak, Kraków 2005.
Bogdan W. Mach, Ruch społeczny, w: Encyklopedia socjologii, red. Władysław Kwaśniewicz, et al.,
Oficyna Naukowa, Warszawa.
Ćwiczenia
Literatura obowiązkowa
1.Szacka B. 2003, Wprowadzenie do socjologii, Oficyna naukowa, Warszawa.
2.Szczepański J. 1971, Elementarne pojęcia socjologii, PWN, Warszawa.
3.Sztompka P. 2002, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków.
4.Turner J. H. 1998, Socjologia. Koncepcje i ich zastosowanie, Zysk i S-ka, Poznań.
Literatura zalecana
1.Aronson E. 2002, Człowiek istota społeczna, PWN, Warszawa.
2. Berger P. Luckman T, 1983, Społeczne tworzenie rzeczywistości, PIW, Warszawa.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Changing family and family responsibilities / Stella GROTOWSKA // Studia Humanistyczne AGH, ISSN: 1732-2189. — 2018 t. 17/4, s. 7–17. — Bibliogr. s. 14–17.
Religious threat : islam in the discourse of right-wing Polish-language web portals after the parliamentary elections of 2015 in Poland — Zeszyty Prasoznawcze : kwartalnik Ośrodka Badań Prasoznawczych / Uniwersytet Jagielloński ; ISSN 0555-0025. — 2019 t. 62 nr 1, s. 97–110.
Turystyka religijna osób starszych w Polsce – próba analizy jakościowej — Religious tourism of elderly people in Poland – an attempt of qualitative analysis / Stella GROTOWSKA // Turystyka Kulturowa ; ISSN 1689-4642. — 2017 nr 3, s. 7–20.
Czy architektura czasów PRL ma znaczenie? : analiza wydarzenia medialnego Opuscula Sociologica ; ISSN 2299-9000. — 2016 nr 3, s. 33–44.

Informacje dodatkowe:

Brak informacji dodatkowych.