Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Badania w działaniu
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
HSOC-2-212-EG-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
E-gospodarka
Kierunek:
Socjologia
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr Tyrała Radosław (rtyrala@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z pojęciami i założeniami metodologii nauk, pogłębienie umiejętności tworzenia własnego postępowania badawczego i kształtowanie świadomości problemów etycznych.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Zna podstawowe teorie innowacji społecznej i narzędzie stosowane w interwencjach socjologicznych. SOC2A_W10, SOC2A_W04, SOC2A_W08 Prezentacja
M_W002 Znajomość wiedzy z zakresu historii koncepcji nauk społecznych formułowanych przez filozofię nauki i dyscypliny humanistyczne SOC2A_W02, SOC2A_W08 Egzamin
M_W003 Wie na czym polega aktywne zaangażowanie badacza w życie społeczne oraz zasady etycznego prowadzenia badań oraz publikacji ich rezultatów. SOC2A_W15, SOC2A_W10, SOC2A_W09 Projekt
Umiejętności: potrafi
M_U001 Umiejętność samodzielnego wybierania koncepcji metodologicznych odpowiednich do założonych celów poznawczych SOC2A_U03 Egzamin
M_U002 Umiejętność tworzenia modelu własnego postępowania badawczego według reguł metodologicznych. SOC2A_U08 Egzamin
M_U003 Rozróżnianie problemów etycznych i metodologicznych, które mogą powstać przy przyjęciu postawy badacza zaangażowanego społeczne SOC2A_U12, SOC2A_U03, SOC2A_U08 Projekt
M_U004 Projektowanie interwencji socjologicznej SOC2A_U03, SOC2A_U06 Projekt
M_U005 Pogłębienie kompetencji w zakresie wytwarzania teorii naukowej SOC2A_U13 Egzamin
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Ma świadomość znaczenia analizy socjologicznej dla rozumienia współczesnych procesów społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych SOC2A_K04 Projekt
M_K002 Samodzielnie stawia problemy praktyczne i teoretyczne oraz podejmuje poszukiwania w zakresie ich rozwiązywania SOC2A_K02 Projekt
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
15 0 0 0 0 15 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Zna podstawowe teorie innowacji społecznej i narzędzie stosowane w interwencjach socjologicznych. - - - - + - - - - - -
M_W002 Znajomość wiedzy z zakresu historii koncepcji nauk społecznych formułowanych przez filozofię nauki i dyscypliny humanistyczne - - - - + - - - - - -
M_W003 Wie na czym polega aktywne zaangażowanie badacza w życie społeczne oraz zasady etycznego prowadzenia badań oraz publikacji ich rezultatów. - - - - + - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Umiejętność samodzielnego wybierania koncepcji metodologicznych odpowiednich do założonych celów poznawczych - - - - + - - - - - -
M_U002 Umiejętność tworzenia modelu własnego postępowania badawczego według reguł metodologicznych. - - - - + - - - - - -
M_U003 Rozróżnianie problemów etycznych i metodologicznych, które mogą powstać przy przyjęciu postawy badacza zaangażowanego społeczne - - - - + - - - - - -
M_U004 Projektowanie interwencji socjologicznej - - - - + - - - - - -
M_U005 Pogłębienie kompetencji w zakresie wytwarzania teorii naukowej - - - - + - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Ma świadomość znaczenia analizy socjologicznej dla rozumienia współczesnych procesów społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych - - - - + - - - - - -
M_K002 Samodzielnie stawia problemy praktyczne i teoretyczne oraz podejmuje poszukiwania w zakresie ich rozwiązywania - - - - + - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 28 godz
Punkty ECTS za moduł 1 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 15 godz
Przygotowanie do zajęć 4 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 4 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 4 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 1 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Konwersatorium (15h):

Głównym celem ćwiczeń jest zapoznanie studentów z pojęciami i założeniami metodologicznymi badań socjologicznych w działaniu (action research). Na przykładach zrealizowanych projektów przedstawione zostaną trudności i dylematy związane z projektowaniem i realizacją tego rodzaju procesu badawczego. Uczestnicy zapoznają się z konsekwencjami doboru metod i technik badawczych, w szczególności tych wykorzystywanych w planowaniu partycypacyjnym, np: sondaż deliberatywny®, 21st century town meeting, charette, future city game, world cafe, panel obywatelski, panel ekspercki (metoda delficka), czy spacery badawcze. Zagadnienia te omówione zostaną w kontekście dwóch modeli wytwarzania wiedzy – eksperckim oraz opartym na kolektywnej racjonalności (collective intelligence).
Kurs zorientowany jest na rozwój praktycznych umiejętności badawczych studentów, dlatego obok studiów przypadków, studenci odbędą min. jedno spotkania z liderem innowacyjnej organizacji społecznej. Spotkanie posłuży nie tylko zapoznaniu się z jej działalnością, ale przede wszystkim na próbie określenia potencjalnego i realnego znaczenia badań społecznych w rozwoju tego rodzaju organizacji.
Agenda spotkań:
1. Wprowadzenie – omówienie zakresu kursu i zasad współpracy
2. Czym jest badania w działaniu – definicje, podejścia, metody
3. Badania w działaniu a tradycja socjologiczna – dylematy metodologiczne
4. Modele wiedzy a dobór metody badawczej – dyskusja
5. Metody i techniki badań w planowaniu partycypacyjnym – przegląd i omówienie
6. Przykłady badań w działaniu – omówienie przykładów (Krakowski Dialog Cykliczny, Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej, Srebrna Księga – Senioralny Audyt Przestrzeni)
7. Wizyta studyjna Centrum Rozwoju ComComZone Nowa Huta – zapoznanie się z modelem działalności oraz potrzebami badawczymi
8. Przedstawienie projektu badania (research design) dla instytucji – brief badania dla klienta. Podsumowanie kursu

Wykorzystywana literatura:
1. Ćw 2. Chrostowski A, Jemielniak D.: (2011) Skuteczne doradztwo strategiczne: metoda Action Research w praktyce. Warszawa: Poltext, s. 9-23
2. Ćw 2. Dudkiewicz M., (2011), Metodologiczny kontekst badań aktywizujących, [w:] Animacja Życia Publicznego. Analizy i Rekomendacje, Zeszyty Centrum Badań Społeczności i Polityki Lokalnej. nr 2 (5)
3. Ćw 3. Kuczyński P., (2011), Touraine’a interwencjonizm czyli aktywna socjologia inaczej. [w:] Animacja Życia Publicznego. Analizy i Rekomendacje, Zeszyty Centrum Badań Społeczności i Polityki Lokalnej. nr 2 (5)
4. Ćw 3. O’Brien R., (2001), An Overview of the Methodological Approach of Action Research. [In] Roberto Richardson (Ed.), Theory and Practice of Action Research
5. Ćw 4. Krzysztofek K., (2007), WEBski świat: mądrość tłumów sieciowych czy zbiorowe nieuctwo?, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa
6. Ćw. 5. Partycypacja Obywatelska. Techniki., (2015), Pracownia badań i innowacji społecznych “Stocznia”: dostęp http://partycypacjaobywatelska.pl/strefa-wiedzy/techniki/
Warunki uzyskania oceny:
1. Obecność na zajęciach (min. 6 spotkań) – 20%
2. Aktywna postawa w trakcie ćwiczeń – 15%
3. Potwierdzona znajomość literatury – 25%
4. Ocena projektu (brief badania) – 40%

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Konwersatorium: wykład konwersatoryjny, metoda przypadków,
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Kurs kończy się zaliczeniem na ocenę. Warunkiem jego zakończenia jest udział w projekcie grupowym i kolokwium końcowym. Dozwolone są dwa terminy poprawkowe kolokwium, z czego do ostatniego należy podejść w sesji poprawkowej.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Konwersatorium:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: obowiązkowe
Sposób obliczania oceny końcowej:

Na ocenę końcową składają się:

• Udział w ćwiczeniach projektowych
• Wykonanie projektu
• Przygotowanie sprawozdania, pracy pisemnej, prezentacji, itp.
• Przygotowanie do zajęć
• Egzamin w formie testu.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Dozwolone są 2 nieusprawiedliwione nieobecności podczas kursu (nie dotyczy to jednak prezentacji własnego projektu grupowego – wtedy obecność jest obowiązkowa pod sankcją utraty punktów za ten element). Każdą kolejną należy odpracować na dyżurze u prowadzącego w pierwszym możliwym terminie.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

brak

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Metodologia nauk społecznych
Stanisław Andreski, Maksa Webera olśnienia i pomyłki, PWN Warszawa 1992.
Stefan Amsterdamski, Nauka, w: Encyklopedia socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 1999.
Jerzy Apanowicz, Metodologia nauk, TNOiK, Toruń 2003.
Earl Babbie, Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa 2004.
Ted Benton, Ian Craib, Filozofia nauk społecznych. Od pozytywizmu do postmodernizmu, DSW TWP, Wrocław 2003.
John W. Creswell, Projektowanie badań naukowych. Metody jakościowe, ilościowe i mieszane, WUJ, Kraków 2013.
Emil Durkheim, Zasady metody socjologicznej, r. II Zasady obserwacji faktów społecznych.
Marcin Haberla, Sebastian Bobowski, Od uniwersytetu średniowiecznego do uniwersytetu trzeciej generacji, “Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, 2013 nr 315,
Barry Markovsky, Lisa M. Dilks, Nauka, pseudonauka i zdrowy rozsądek, w: Joanna Heidtman, Kinga Wysieńska, Procesy grupowe, Perspektywa socjologiczna, Scholar, Warszawa 2013.
Robert K. Merton, Teoria socjologiczna i struktura społeczna, PWN, Warszawa 1982.
Stefan Nowak, Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 2012.
Stanisław Ossowski, Wzory nauk przyrodniczych wobec osobliwości nauk społecznych, w: Piotr Sztompka, Marek Kucia, Socjologia. Lektury, Znak, Kraków 2005.
Karol Sauerland, Idea uniwersytetu: aktualność tradycji Humboldta? http://repozytorium.ukw.edu.pl/bitstream/handle/item/515/Karol%20Sauerland%20Idea%20uniwersytetu%20aktualnosc%20tradycji%20Humboldta.pdf?sequence=1
Antoni Sułek, Metodologia socjologiczna, Encyklopedia socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 1999.
Wstęp, w: Edufactory. Samoorganizacja i opór w fabrykach wiedzy, red. Jan Sowa, Krystian Szadkowski, Kraków 2011, Wydawnictwo i Ksiegarnia, Korporacja Ha!Art http://issuu.com/korporacja_haart/docs/edufactory_samoorganizacja_i_opor_w_fabrykach_wiedzy.
Antoni Sułek, Ogród metodologii socjologicznej, Scholar, Warszawa 2002.
Marek Ziółkowskie, Wiedza, w: Encyklopedia socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2002.
Literatura dodatkowa:
Sheldon Krimsky, Nauka skorumpowana?, PIW, Warszawa 2006.

Badania w działaniu
Bokszański Z. 1995. Tożsamość aktora społecznego a zmiana społeczna, „Studia socjologiczne” 3,4
Kuczyński P. Interwencja socjologiczna a la Touraine (Przyczynek do analizy sytuacji badawczej jako sytuacji
społecznej), Studia Socjologiczne, 3/1986
Nowak, Interwencja socjologiczna – socjologia działania i socjologia w działaniu, w: Poza granicami socjologii
ankietowej, (red.) A. Sułek, K. Nowak, A. Wyka, UW, Warszawa 1989.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

https://bpp.agh.edu.pl/autor/tyrala-radoslaw-05951

Informacje dodatkowe:

Przedmiot należy do grupy modułów angażujących studentów do udziału w działalności naukowej.