Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Historia społeczno-gospodarcza Polski XX wieku
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
HSOC-1-104-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Socjologia
Semestr:
1
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
prof. nadzw. dr hab. Siwik Anna (siwikan@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Celem kursu jest zapoznanie z historycznymi determinantami (od schyłku XIX wieku) kształtującymi współczesne społeczeństwo polskie. Punktem wyjścia jest analiza porównawcza polskiego społeczeństwa ze społeczeństwami „twardego jądra” i „peryferii” Europy, w dobie tworzenia się nowoczesnych państw. Procesy modernizacyjne obejmujące Polskę na przestrzeni XX wieku będą omawiane w konfrontacji z analogicznymi zmianami dokonującymi się w Europie. Cezurą zamykającą jest rok 1989, jako symboliczna data końca „realnego socjalizmu” i początku nowej epoki. Polityczny kontekst stanowi jedynie tło dla ukazania problematyki społeczno-ekonomicznej.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Ma wiedzę na temat znaczenia koncepcji teoretycznych z zakresu nauk humanistycznych, zwłaszcza historii i politologii na kształt współczesnego społeczeństwa polskiego, jego rozwoju oraz zachodzących w nim procesów. SOC1A_W02 Egzamin,
Esej
M_W002 Umie w oparciu o poznane koncepcje teoretyczne dokonać analizy zmian zachodzących we współczesnej Polsce z perspektywy historycznej i politologicznej, posługując się odpowiednią terminologią z zakresu nauk humanistycznych i społecznych. SOC1A_W17 Egzamin,
Esej
Umiejętności: potrafi
M_U001 Poprawnie stosuje poznaną terminologię z zakresu nauk humanistycznych i społecznych do opisu zjawisk i procesów zachodzących w Polsce współcześnie i w jej historycznym rozwoju. SOC1A_U01 Egzamin
M_U002 Potrafi dokonać krytycznej analizy rzeczywistości społecznej współczesnej Polski w oparciu o poznane koncepcje teoretyczne oraz narzedzia badawcze właściwe naukom humanistycznym i społecznycm, zwłaszcza historii i politologii. SOC1A_U03 Egzamin
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Samodzielnie podejmuje poszukiwanie literatury i innych źródeł historycznych, aby wzbogacic swą wiedzę o przeszłości Polski. SOC1A_K04 Egzamin,
Esej
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 45 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Ma wiedzę na temat znaczenia koncepcji teoretycznych z zakresu nauk humanistycznych, zwłaszcza historii i politologii na kształt współczesnego społeczeństwa polskiego, jego rozwoju oraz zachodzących w nim procesów. + - - - - - - - - - -
M_W002 Umie w oparciu o poznane koncepcje teoretyczne dokonać analizy zmian zachodzących we współczesnej Polsce z perspektywy historycznej i politologicznej, posługując się odpowiednią terminologią z zakresu nauk humanistycznych i społecznych. + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Poprawnie stosuje poznaną terminologię z zakresu nauk humanistycznych i społecznych do opisu zjawisk i procesów zachodzących w Polsce współcześnie i w jej historycznym rozwoju. + - - - - - - - - - -
M_U002 Potrafi dokonać krytycznej analizy rzeczywistości społecznej współczesnej Polski w oparciu o poznane koncepcje teoretyczne oraz narzedzia badawcze właściwe naukom humanistycznym i społecznycm, zwłaszcza historii i politologii. + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Samodzielnie podejmuje poszukiwanie literatury i innych źródeł historycznych, aby wzbogacic swą wiedzę o przeszłości Polski. - - - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 152 godz
Punkty ECTS za moduł 6 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 51 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 49 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (45h):

1. Na drodze do nowoczesnego państwa. Przemiany cywilizacyjne w XIX w. w Europie – bilans otwarcia.
2. Polska na tle Europy na drodze do nowoczesnego państwa. Społeczeństwo polskie u progu dwudziestolecia międzywojennego.
3. Przemiany w życiu codziennym a technika (XX-lecie międzywojenne).
4. Problemy gospodarcze II Rzeczpospolitej na tle gospodarki światowej.
5. Druga wojna światowa – okupacja niemiecka i radziecka, skutki społeczno-ekonomiczne.
6. Geneza PRL – kontekst międzynarodowy i społeczne oczekiwania.
7. Polityczne podstawy nowego porządku w Polsce i w Europie po II wojnie światowej.
8. Od stalinizmu do Października 1956.
9. „Mała stabilizacja” okresu Gomułki (1956-1970).
10. Aby Polska rosła w siłę a ludzie żyli dostatniej…dekada Gierka.
11. Ruch społeczny „Solidarność”.
12. Schyłek systemu.
13. Podstawy nowego porządku ekonomiczno-politycznego po 1989 roku.
14. Źródła współczesnych zróżnicowań – bilans zamknięcia

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

1. Wymagana znajomość tematyki wykładów uzupełniona o zalecaną literaturę. Problematyka egzaminu będzie ściśle powiązana ze szczegółowymi punktami podawanymi zawsze przed wykładem (wraz z wyszczególnioną literaturą).
2. Przygotowanie recenzji (6-9 stron) przynajmniej jednej książki z zalecanej literatury uzupełniającej (bądź innej – po uzgodnieniu).
Warunki wszystkich terminów egzaminu są jednakowe.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
Sposób obliczania oceny końcowej:

100% egzamin pisemny – (trzy pytania przekrojowe w ciągu 1.5 godz.) Wstępnym warunkiem zaliczenia egzaminu jest przygotowanie recenzji (6-9 stron) przynajmniej jednej książki z zalecanej literatury uzupełniającej (bądź innej – po uzgodnieniu).

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Wykłady nie są obowiązkowe, więc nie ma konieczności usprawiedliwiania i odrabiania nieobecności. Wyrównywanie zaległości powstałych w zakresie znajomości tematyki wykładów – indywidualnie w uzgodnieniu z osobą prowadząca wykłady.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Wykłady oczywiście nie są obowiązkowe, niemniej jednak podstawą egzaminu będzie znajomość tematyki wykładów uzupełniona o zalecaną literaturę. Problematyka egzaminu będzie ściśle powiązana ze szczegółowymi punktami podawanymi zawsze przed wykładem (wraz z wyszczególnioną literaturą)

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Literatura obowiązkowa:
1. W. Mędrzecki, Sz. Rudnicki, J. Żarnowski, Społeczeństwo polskie w XX wieku, Warszawa 2003.
2. H. Słabek, O społecznej historii Polski 1945-1989, Warszawa 2009.
3. A. Friszke, Polska. Losy państwa i narodu 1939-1989, Warszawa 2003.
4. Metamorfozy społeczne. Państwo i społeczeństwo Drugiej Rzeczpospolitej, red. Janusz Żarnowski, Warszawa 2014
5. J. Żarnowski, Społeczeństwa XX wieku, Wrocław, Warszawa, Kraków 1999

Literatura uzupełniająca:
3. T. G. Ash, Jesień wasza, wiosna nasza. Polska rewolucja „Solidarność” 1980-1981, Warszawa 2009
4. T.G. Ash, W imieniu Europy. Niemcy i podzielony kontynent, Londyn 1996
5. D. Beauvois, Trójkąt ukraiński, Szlachta, carat i lud na Wołyniu, Podolu i Kijowszczyźnie 1793-1914, Lublin 2005
6. M. Bogucka, Gorsza płeć. Kobieta w dziejach Europy od antyku po wiek XXI, Warszawa 2006
7. W. Borodziej, M. Górny, Nasza wojna. T. I Imperia 1912-1916, Warszawa 2014
8. F. Braudel, Gramatyka cywilizacji, Warszawa 2006
9. Cz. Brzoza, A.L.Sowa, Wielka Historia Polski, t.V Kraków 2003
10. A. Burakowski, A. Gubrynowicz, P. Ukielski, 1989 – Jesień narodów, Warszawa 2009
11. P. Burke, Historia i teoria społeczna, Warszawa, Kraków 2000
12. P. Buhler, Polska droga do wolności 1939-1995, Warszawa 1999
13. R. Cameron, L. Neal, Historia gospodarcza świata. Od Paleolitu do czasów najnowszych, Warszawa 2004
14. Ciągłość i zmiana tradycji kulturowej, red. S. Nowak, Warszawa 1989
15. J. Chałupczak, T. Browarek, Mniejszości narodowe w Polsce 1918-1995, Lublin 2000.
16. A. Czubiński, Polska i Polacy po II wojnie światowej (1945-1980), Poznań 1998
17. N. Davies, Europa między Wschodem a Zachodem, Kraków 2007
18. A. Dudek, Z. Zblewski, Utopia nad Wisłą. Historia Petrelu, Warszawa – Bielsko-Biała 2008
19. N. Ferguson, Potęga pieniądza. Finansowa Historia świata. Kraków 2010
20. A. Friszke, Adam Ciołkosz – portret polskiego socjalisty, Warszawa 2011
21. M. Fuszera, Kobiety w polityce, Warszawa 2006
22. J. L. Gaddis, Zimna wojna. Historia podzielonego świata, Kraków 2007
23. A. Garlicki, Historia 1815-2004. Polska i świat, Warszawa, 2005
24. A. Garlicki, Piękne lata trzydzieste, Warszawa 2008
25. A. Garlicki, Piłsudski 1867-1935,Kraków 2012
26. A. Garlicki, Siedem mitów Drugiej Rzeczpospolitej, Warszawa 2013
27. L. Hass, Inteligencji polskiej dole i niedole XIX i XX wiek, Łowicz 1999
28. E. Hobsbawm, The age of extremes 1914-1991, Abacus, 2006
29. E.Hobsbawm, Wiek skrajności. Spojrzenie na krótkie dwudzieste stulecie, Warszawa 1999
30. J. Holzer, Komunizm w Europie, Dzieje ruchu i systemu władzy, Warszaawa 2000
31. J. Holzer, Polska i Europa, „W Polsce czyli nigdzie”, Warszawa 2008
32. J. Holzer, Europa zimnej wojny, Kraków 2012
33. Hill R. My Europejczycy (przełożyła W. Sobieraj), Warszawa 2011
34. Historia Polski w liczbach. Państwo Społeczeństwo, Warszawa 2003, T.1
35. Historia Polski w liczbach, Zeszyty Głównego urzędu Statystycznego.
36. Historia życia prywatnego od rewolucji francuskiej do I wojny światowej (red. M. Perrot), Ossolineum 1999, t.4
37. Historia życia prywatnego od I wojny światowej do naszych czasów, Ossolineum 2000, t. 5.
38. M. Hroch, Małe narody Europy, Wrocław, Warszawa, Kraków 2003
39. J. Hryniewicz, Polityczny i kulturowy kontekst rozwoju gospodarczego, Warszawa 2004
40. I. Ichnatowicz, A. Mączak, B.Ziętara, J.Żarnowski, Społeczeństwo polskie od X do XX wieku, Warszawa 1999
41. A. C. Janos, East Central Europe in the Modern World, Stanford University Press Stanford, Kalifornia 2000.
42. J. Jedlicki, Błędne koło 1832-1864, Warszawa 2008
43. D. Janicka, Historia społeczna i polityczna Europy, Toruń 2007.
44. Jedna Polska? Dawne i nowe zróżnicowania społeczne (red.) A. Kojder, Kraków 2007
45. T. Judt, Postwar, A history of Europe since 1945, Pilico 2007.
46. T. Judt, Źle ma się kraj. Rozprawa o naszych współczesnych bolączkach, Wołowiec 2011 (lub oryginał: Ill Fares the Land. A Treatise On Our Present Discontents, Great Britain 2010)
47. T. Judt i T. Snyder, Rozważania o wieku XX, Poznań 2013
48. H. Kaelble, Społeczna historia Europy. Od 1945 do współczesności, Warszawa 2010
49. B. Klich-Kluczewska, Przez dziurkę od klucza. Życie prywatne w Krakowie (1945-1989),Warszawa 2005
50. K. Kersten, Narodziny systemu władzy. Polska 1943-1948, Poznań 1990.
51. Kobieta epok dawnych w literaturze, kulturze i społeczeństwie, praca zbiorowa pod red. I. Maciejewskiej i K. Stasiewicz, Olsztyn 2008.
52. W. Kot, PRL czas nonsensu. Polskie dekady. Kronika naszych czasów 1950-1990, Poznań 2008
53. T. Kowalik, Spory o ustrój społeczno-gospodarczy w Polsce. Lata 1944-1948, Warszawa 2006
54. A. Krajewski, Między współpraca a oporem. Twórcy kultury wobec systemu politycznego PRL (1975-1980), Warszawa 2004
55. Kraków i Galicja wobec przemian cywilizacyjnych (1866-1914) Studia i szkice (red K. Fiołek, M. Stala), Kraków 2011
56. I. Krzemiński, Solidarność. Projekt polskiej demokracji, Warszawa 1997
57. I. Krzemiński z zespołem, Polacy – jesień ’80, Warszawa 2005
58. P.T. Kwiatkowski,L.Nijakowski, B.Szacka, A. Szpociński, Miedzy codziennością a wielką historią. Druga wojna światowa w pamięci zbiorowej społeczeństwa polskiego, Gdańsk-Warszawa 2010
59. D. Landes, Bogactwo i nędza narodów, Warszawa 2005
60. A. Leder, Prześniona rewolucja. Ćwiczenia z logiki historycznej, Warszawa 2014
61. A. Leszczyński, Skok w nowoczesność. Polityka wzrostu w krajach peryferyjnych 1943-1980, Warszawa 2013
62. S. Łodziński, Równość i różnica. Mniejszości narodowe w porządku demokratycznym w Polsce po 1989 roku, Warszawa 2005.
63. M. Maciejewski, M. Sadowski, Powszechna historia gospodarcza, Od XV do XX wieku, Wrocław 2007

64. R. Matyja, Państwowość PRL w polskiej refleksji politycznej lat 1956-1980, Kraków 2007
65. M. Marody, Co nam zostało z tych lat. Społeczeństwo polskie u progu zmian systemowych, Warszawa 1990 .
66. Metamorfozy społeczne, Badania nad dziejami społeczeństwa polskiego w XIX i XX wieku (red. J. Żarnowski) Warszawa 1997
67. Metamorfozy społeczne 2. Badania nad dziejami społecznymi XIX i XX w.(red. J. Żarnowski, Warszawa 2007
68. Metamorfozy społeczne 4. Kultura i społeczeństwo II Rzeczpospolitej, (red. W. Mędrzecki A. Zawiszewska), Warszawa 2012
69. Metamorfozy społeczne 7. Procesy socjalizacji w Drugiej Rzeczpospolitej 1914-1939, (red. A. Landau-Czajka, K. Sierakowska), Warszawa 2013
70. M. Micińska, Inteligencja na rozdrożach 1864-1918, Warszawa 2008
71. A. Michnik, Wściekłość i wstyd , Warszawa 2005
72. Mity i stereotypy w dziejach Polski (red. J. Tazbir), Warszawa 1991.
73. G. Mink, Siła czy rozsądek. Historia społeczna i polityczna Polski 1980-1989, Warszawa, 1992
74. D. Ost, Klęska „Solidarności”, Gniew i polityka w postkomunistycznej Europie, Warszawa 2007
75. Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych, pr. zbiorowa pod red. A. Chwalby, Warszawa 2004
76. Obyczaje polskie. Wiek XX w krótkich hasłach, (red. M. Szpakowskiej), Warszawa 2008
77. A. Paczkowski, Wojna polsko-jaruzelska. Stan wojenny w Polsce 13XII 1981-22 VII 1983, Warszawa 2006
78. Polacy i Rosjanie. 100 kluczowych pojęć, (red.) A. Magdziak-Miszewska, M. Duchniak, P. Kowal, Warszawa 2002
79. M. Pollack, Cesarz Ameryki. Wielka ucieczka z Galicji, Wołowiec 2011
80. Polska na tle procesów rozwojowych Europy w XX wieku, Instytut Historii UAM, Poznań 2002.
81. A. Podgórecki, Społeczeństwo polskie, Rzeszów 1995
82. Polska w XX wieku. Politologiczna charakterystyka dokonań i perspektyw rozwoju, red. R. Kmieciak, Poznań 2000
83. Polski Październik 1956 w polityce światowej (red. J. Rowiński) Warszawa 2006
84. J. Ryfkin, trzecia rewolucja przemysłowa, Katowice 2012
85. Przemiany narodowościowe na kresach wschodnich II Rzeczpospolitej 1931-1948, red. S. Ciesielski, Toruń 2004.
86. M. Shore, Smak popołów. O dziedzictwie totalitaryzmu w Europie wschodniej, Warszawa 2012
87. J. Skodlarski, Zarys historii gospodarczej Polski, Warszawa – Łódź 2002
88. H. Słabek, Obraz robotników Polskich w latach 1945-1989, Warszawa-Kutno 2004
89. A. Sosnowska, Zrozumieć zacofanie. Spory historyków o Europę Wschodnią (1947-1994), Warszawa 2004.
90. Społeczeństwo – Państwo – Modernizacja. Studia ofiarowane Januszowi Żarnowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę pod red. W. Mędrzeckiego, Warszawa 2002
91. Społeczeństwo polskie w dobie I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku, red. R. Kołodziejczyk, Kielce 2001.
92. Społeczeństwo w dobie przemian wiek XIX i XX, DiG, Warszawa 2003.
93. R.Wapiński, Polska na styku narodów i kultur, w kręgu przeobrażeń narodowościowych i cywilizacyjnych w XIX i XX wieku, Gdańsk 2002.
94. T. Snyder, Rekonstrukcja narodów. Polska, Ukraina, Litwa, Białoruś 1569-1999, Sejny 2006
95. T. Snyder, Skrwawione ziemie. Europa miedzy Hitlerem i Stalinem, Warszawa 2011
96. D. Thiriet, Marks czy Maryja? Komuniści i Jasna Góra w apogeum stalinizmu (1950-1956) Warszawa 2002
97. J. Tomaszewski, Mniejszości narodowe w Polsce XX wieku, Warszawa 1991.
98. J. Tomaszewski, Z. Landau, Polska w Europie i świecie 1918-1939, Warszawa 2005.
99. J. Tomaszewski, Z. Landau, Gospodarka Polski w XX wieku, Warszawa 2003.
100. T. Urban, Utracone ojczyzny. Wypędzenia Niemców i Polaków w XX wieku, Warszawa 2007
101. R. M. Watt, Gorzka chwała. Polska i jej los 1918-1939, Warszawa 2005
102. Zbiory studiów pod redakcją Anny Żarnowskiej i Andrzeja Szwarca i in.. Kobieta i kultura, Kobieta i społeczeństwo, Kobieta i edukacja.., Kobieta i rodzina w przestrzeni wielkomiejskiej na ziemiach polskich w XIX i XX wieku…
103. Zrozumieć PRL (red.) W. Żółtkowski, Warszawa 2012
104. A. Żarnowska, Kobieta i rodzina w przestrzeni wielkomiejskiej na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, Warszawa 2013

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Publikacje dostępne pod adresem:
http://bpp.agh.edu.pl/autor/siwik-anna-04069

Informacje dodatkowe:

Znakomitym uzupełnieniem tematyki wykładów będą wszelkie pamiętniki, dzienniki, etc., od XIX do XX wieku. Jak np. Joanna Olczak-Ronikier , W ogrodzie pamięci; A. Szatkowska, Był dom…, Jarosłw Iwaszkiewicz, Dzienniki 1911-1955; Paweł Jasienica , Pamiętnik; Barbara Skarga, Po wyzwoleniu, Peter Esterhazy, Harmonia cælestis; czy Andrew Tarnowski, Ostatni mazur.. lub Stanisława Milewskiego, Intymne życie niegdysiejszej Warszawy, itp.