Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Socjologia religii i nie-religii
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
HSOC-1-212-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Socjologia
Semestr:
2
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Prowadzący moduł:
dr Tyrała Radosław (rtyrala@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Celem modułu jest zapoznanie studentów z podstawową aparaturą pojęciową, zapleczem teoretycznym oraz badaniami empirycznymi z zakresu socjologii religii i nie-religii.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Ma uporządkowaną wiedzę z zakresu socjologii religii i nie-religii, jej relacjami z innymi dyscyplinami, subdyscyplinami socjologii SOC1A_W01 Kolokwium
M_W002 Posiada podstawową wiedzę na temat głównych - klasycznych i współczesnych - koncepcji i teorii w socjologii religii i nie-religii SOC1A_W03 Kolokwium
M_W003 Posiada wiedzę na temat najważniejszych zjawisk i procesów zachodzących w polu współczesnej religii SOC1A_W04 Kolokwium
Umiejętności: potrafi
M_U001 Potrafi właściwie określać priorytety służące realizacji podejmowanych działań. SOC1A_U03 Kolokwium
M_U002 Umie rejestrować i interpretować zjawiska społeczne, kulturowe, polityczne odnoszące się do sfery socjologii religii i nie-religii SOC1A_U01 Kolokwium
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Dostrzega i prawidłowo rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. SOC1A_K04 Kolokwium
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 30 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Ma uporządkowaną wiedzę z zakresu socjologii religii i nie-religii, jej relacjami z innymi dyscyplinami, subdyscyplinami socjologii + - - - - - - - - - -
M_W002 Posiada podstawową wiedzę na temat głównych - klasycznych i współczesnych - koncepcji i teorii w socjologii religii i nie-religii + - - - - - - - - - -
M_W003 Posiada wiedzę na temat najważniejszych zjawisk i procesów zachodzących w polu współczesnej religii + - - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Potrafi właściwie określać priorytety służące realizacji podejmowanych działań. + - - - - - - - - - -
M_U002 Umie rejestrować i interpretować zjawiska społeczne, kulturowe, polityczne odnoszące się do sfery socjologii religii i nie-religii + - - - - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Dostrzega i prawidłowo rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. + - - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 79 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 42 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (30h):

Celem wykładów jest zapoznanie studentów z podstawową aparaturą pojęciową, zapleczem teoretycznym oraz badaniami empirycznymi z zakresu socjologii religii i nie-religii. Standardowo wykłady takie ograniczają się do przedstawienia stanu religijności oraz przemian, jakim ona podlega we współczesnym świecie. Tutaj zostaną one uzupełnione o analizę irreligii i irreligjności, traktowanej jako swoisty rewers religii i religijności.

Program zajęć:
1. Powitanie, omówienie reguł gry. O socjologicznym namyśle nad religią – uwagi wstępne.
2. Historia i instytucjonalizacja socjologii religii i nie-religii. Klasycy socjologii religii: E. Durkheim, M. Weber, S. Czarnowski i in.
3. Religia i religijność w ujęciu socjologicznym: typu definicji i sposoby konceptualizacji.
4. Podstawowe pojęcia socjologii religii: magia/religia, kościół/sekta, typologia autorytetów religijnych, typologia istot religijnych.
5. Przemiany religii I: sekularyzacja i desekularyzacja.
6. Przemiany religii II: prywatyzacja i deprywatyzacja; religia kulturowa; strefa nie/religijnej niedookreśloności.
7. Przemiany religii III: nowe ruchy religijne; nowa duchowość; religie satyryczne.
8. Religia w ujęciu antropologicznym: rytuał, mit, czary, zjawiska mirakularne.
9. Religia a polityka: stosunki kościół-państwo w perspektywie socjologicznej; religie publiczne; religie cywilne.
10. Irreligia, nie-religia, niewiara, ateizm – kwestie terminologiczne.
11. Sekularyzm jako ruch społeczny: Nowy Ateizm i nie tylko.
12. Polscy niewierzący jako mniejszość kulturowa.
13. Studenckie projekty grupowe I.
14. Studenckie projekty grupowe II.
15. Studenckie projekty grupowe III.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Kurs kończy się zaliczeniem na ocenę. Warunkiem jego zakończenia jest udział w projekcie grupowym i kolokwium końcowym. Dozwolone są dwa terminy poprawkowe kolokwium, z czego do ostatniego należy podejść w sesji poprawkowej.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
Sposób obliczania oceny końcowej:

• Obecność na zajęciach jest obowiązkowa – prowadzący będzie ją każdorazowo sprawdzał. Dozwolone są 2 nieusprawiedliwione nieobecności podczas kursu (nie dotyczy to jednak prezentacji własnego projektu grupowego – wtedy obecność jest obowiązkowa pod sankcją utraty punktów za ten element).
• Kurs zakończony zostanie kolokwium o charakterze pisemnym (waga 0,7 – 20 pkt). Żeby zaliczyć kolokwium należy uzyskać co najmniej 10 pkt, niezależnie od liczby punktów uzyskanych wcześniej za referat.
• Obowiązkowe wykonanie projektu grupowego zakończonego prezentacją podczas zajęć (waga 0,3 – 10 pkt). Szczegóły do omówienia podczas pierwszych zajęć.
• Podczas kursu uzyskać można w sumie 30 pkt. Zaliczenie jest od 15 pkt.
• Wpływ na ocenę końcową będzie też miała aktywność podczas zajęć (ewentualne podniesienie oceny o max 0,5pkt).

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Dozwolone są 2 nieusprawiedliwione nieobecności podczas kursu (nie dotyczy to jednak prezentacji własnego projektu grupowego – wtedy obecność jest obowiązkowa pod sankcją utraty punktów za ten element). Każdą kolejną należy odpracować na dyżurze u prowadzącego w pierwszym możliwym terminie.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

brak

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

1) obowiązkowa:
Berger Peter L. 1997. Święty baldachim. Elementy socjologicznej teorii religii, Kraków: ZW NOMOS.
Kehrer Günther. 1997. Wprowadzenie do socjologii religii, Kraków: ZW NOMOS.

2) zalecana:
Adamski Franciszek (red.). 1984. Socjologia religii. Wybór tekstów, Kraków: WAM.
Baniak Józef. 2007. Desakralizacja kultu religijnego i świąt religijnych w Polsce. Studium socjologiczne, Kraków: ZW NOMOS.
Barker Eileen. 2002. Nowe ruchy religijne, Kraków: ZW NOMOS.
Beckford James. 2006. Teoria społeczna a religia, Kraków: ZW NOMOS.
Beyer Peter. 2005. Religia i globalizacja, Kraków: ZW NOMOS.
Borowik Irena. 1997. Procesy instytucjonalizacji i prywatyzacji religii w powojennej Polsce, Kraków: UJ.
Borowik Irena. 2000. Odbudowywanie pamięci. Przemiany religijne w Środkowo-Wschodniej Europie po upadku komunizmu, Kraków: ZW NOMOS.
Borowik Irena i Tadeusz Doktór. 2001. Pluralizm religijny i moralny w Polsce, Kraków: ZW NOMOS.
Bowie Fiona. 2008. Antropologia religii. Wprowadzenie, Kraków WUJ.
Boyer Pascal. 2005. I człowiek stworzył bogów… Jak powstała religia, Warszawa: Prószyński i S-ka.
Bullivant Stephen i Michael Ruse (red.). 2013. The Oxford Handbook of Atheism, Oxford: Oxford University Press.
Casanova José. 2005. Religie publiczne w nowoczesnym świecie, Kraków: ZW NOMOS.
Ciupak Edward. 1973. Katolicyzm ludowy w Polsce. Studia socjologiczne, Warszawa: Wiedza Powszechna.
Clarke Peter B. (red.). 2011. The Oxford Handbook of the Sociology of Religion, Oxford: Oxford University Press.
Davie Grace. 2010. Socjologia religii, Kraków: ZW NOMOS.
Dobbelaere Karel. 2008. Sekularyzacja. Trzy poziomy analizy, Kraków: ZW NOMOS.
Durkheim Émile. 1990. Elementarne formy życia religijnego. System totemiczny w Australii, Warszawa: PWN.
Eller Jack David. 2007. Introduction Anthropology of Religion. Culture to the Ultimate, New York, London: Routlege.
Flynn Tom (red.). 2007. The New Encyclopedia of Unbelief, Amherst, NY: Prometheus Books.
Gowin Jarosław. 1999. Kościół w czasach wolności 1989-1999, Kraków: Znak.
Hałas Elżbieta. 2007. Konwersja. Perspektywa socjologiczna, Warszawa: WN Scholar.
Kubiak Anna E. 2005. Jednak New Age, Warszawa: Jacek Santorski & Co.
Libiszowska-Żółtkowska Maria. 2000. Wiara uczonych. Esej socjologiczny mocno osadzony w empirii, Kraków: ZW NOMOS.
Luckmann Thomas. 2006. Niewidzialna religia. Problem religii we współczesnym społeczeństwie, Kraków: ZW NOMOS.
Mariański Janusz. 2004. Religijność społeczeństwa polskiego w perspektywie europejskiej. Próba syntezy socjologicznej, Kraków: ZW NOMOS.
Mariański Janusz. 2010. Religia w społeczeństwie ponowoczesnym. Studium socjologiczne, Warszawa: Oficyna Naukowa.
Martin Michael (red.). 2007. The Cambridge Companion to Atheism, Cambridge: Cambridge University Press.
McGuire Meredith B. 2012. Religia w kontekście społecznym, Kraków: ZW NOMOS.
Norris Pippa i Ronald Inglehart. 2006. Sacrum i profanum. Religia i polityka w świecie, Kraków: ZW NOMOS.
Pietrzak Michał. 2010. Prawo wyznaniowe, Warszawa: LexisNexis.
Piwowarski Władysław. 2000. Socjologia religii, Lublin: RW KUL.
Tyrała Radosław. 2014. Bez Boga na co dzień. Socjologia ateizmu i niewiary, Kraków: ZW NOMOS.
Weber Max. 1994. Etyka protestancka a duch kapitalizmu, Lublin: Test.
Załęcki Paweł. 2001. Między triumfalizmem a poczuciem zagrożenia. Kościół rzymskokatolicki w Polsce współczesnej w oczach swych przedstawicieli. Studium socjologiczne, Kraków: ZW NOMOS.
Zielińska Katarzyna. 2009. Spory wokół teorii sekularyzacji, Kraków: ZW NOMOS.
Zieliński Ariel. 2004. Na straży wiary prawdziwej. Zjawiska cudowne w polskim katolicyzmie ludowym, Kraków: ZW NOMOS.
Zuckerman Phil. 2008. Society Without God: What the Least Religious Nations Can Tell Us About Contentment, New York: New York University Press.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Borowik Irena, Branko Ančić i Radosław Tyrała. 2013. „ (Atheism in) Central and Eastern Europe”, w: Stephen Bullivant (red.), Oxford Handbook of Atheism, New York: Oxford University Press, s. 622-637.
Tyrała Radosław. 2011, Religijność współczesna – między erozją a metamorfozą, w: Łucja Kapralska (red.), Kulturowe aspekty społeczeństwa informacyjnego, Łódź: PRINTPAP, s. 127-146.
Tyrała Radosław. 2014. Bez Boga na co dzień. Socjologia ateizmu i niewiary, Kraków: ZW NOMOS.

Informacje dodatkowe:

brak