Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Metody i techniki badań socjologicznych
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
HSOC-1-301-s
Wydział:
Humanistyczny
Poziom studiów:
Studia I stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Socjologia
Semestr:
3
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
dr Masłyk Tomasz (tomaslyk@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

W ramach kursów studenci pozyskują praktyczną wiedzę dotyczącą przygotowania projektów badawczych (tło teoretyczne, konceptualizacja i operacjonalizacja) oraz narzędzi badawczych.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Znajomość terminologii związanej z metodologią badań społecznych. SOC1A_U01, SOC1A_W01 Egzamin,
Kolokwium,
Projekt
M_W002 Znajomość zasad analizy, raportowania i prezentacji wyników badań. SOC1A_W12, SOC1A_W01, SOC1A_W11 Egzamin,
Kolokwium,
Projekt
M_W003 Wiedza na temat etyki badań. SOC1A_W13 Egzamin,
Kolokwium
Umiejętności: potrafi
M_U001 Podstawowa umiejętność projektowania i realizacji badań socjologicznych. SOC1A_U01, SOC1A_W12, SOC1A_U12, SOC1A_U14, SOC1A_U13, SOC1A_W11 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Projekt,
Wykonanie ćwiczeń,
Wynik testu zaliczeniowego
M_U002 Podstawowa umiejętność przygotowywania narzędzi badawczych. SOC1A_U13 Aktywność na zajęciach,
Egzamin,
Projekt,
Wykonanie ćwiczeń
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
90 45 45 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Znajomość terminologii związanej z metodologią badań społecznych. - + - - - - - - - - -
M_W002 Znajomość zasad analizy, raportowania i prezentacji wyników badań. + + - - - - - - - - -
M_W003 Wiedza na temat etyki badań. + + - - - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Podstawowa umiejętność projektowania i realizacji badań socjologicznych. + + - - - - - - - - -
M_U002 Podstawowa umiejętność przygotowywania narzędzi badawczych. + + - - - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 200 godz
Punkty ECTS za moduł 8 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 90 godz
Przygotowanie do zajęć 52 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 51 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 5 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (45h):

1. Nauka i metody naukowe. Wiedza naukowa a wiedza potoczna. Paradygmat i orientacje badawcze w socjologii. Nauki społeczna i nauki przyrodnicze.
2. Charakterystyka procesu badawczego. Etapy projektowania badań społecznych.
3. Konceptualizacja: pojęcia, definicje, klasyfikacje i typologie.
4. Operacjonalizacja: definicje operacyjne i wskaźniki. Typy i moc wskaźników
5. Pomiar w socjologii. Poziomy pomiaru i zmienne. Trafność i rzetelność pomiaru
6. Złożone narzędzia pomiarowe: indeksy i skale
7. Ilościowe badania społeczne. Badania sondażowe: wywiad kwestionariuszowy i ankieta
8. Konstruowanie narzędzi do ilościowych badań społecznych: struktura narzędzia i rodzaje pytań kwestionariuszowych
9. Jakościowe badania społeczne. Obserwacja, wywiad pogłębiony i zogniskowany wywiad grupowy
10. Próby badawcze: losowy i nielosowy dobór próby
11. Badania socjometryczne i badania eksperymentalne
12. Opracowanie materiału empirycznego: instrukcja kodowa, plan analizy
13. Analiza treści i analiza zawartości
14. Podstawy analizy danych
15. Podsumowanie

Ćwiczenia audytoryjne (45h):

1. Metodologia nauk społecznych.
Ossowski S., 2001, O osobliwościach nauk społecznych, PWN, Warszawa. Rozdział „Wzory nauk przyrodniczych w empirycznej socjologii”.
2. Etapy procesu badawczego. Formułowanie problemu badawczego.
Babiński G., 1980, Wybrane zagadnienia z metodologii socjologicznych badań empirycznych, Kraków. Rozdział II Etapy procesu badawczego.
Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., 2001, Metody badawcze w naukach społecznych, Zysk i S-ka, Poznań. Rozdział 3.
3. Pojęcia w badaniach społecznych.
Mayntz R., K., Holm, P., Hübner, 1985, Wprowadzenie do metod socjologii empirycznej, PWN, Warszawa, Rozdział I, s. 11 – 23.
4. Typologie i klasyfikacje.
Pawłowski T, 1977, Pojęcia i metody współczesnej humanistyki, Ossolineum, Wrocław. Rozdział IV, s. 108-124.
Nowak S., 1985, Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa, „Klasyfikacje i typologie”, s. 158-165.
5. Wskaźniki: empiryczne, definicyjne, inferencyjne. Moc wskaźników.
Nowak S., (red.), 1965, Studia z metodologii nauk społecznych, PWN, Warszawa, „Pojęcia i wskaźniki”, s. 245-287.
Mayntz, R, K. Holm, P. Hübner, 1985, Wprowadzenie…, „Operacjonalizacja pojęć”, s. 23-29.
Pawłowski, T, 1977, Pojęcia i metody…, Rozdział VII, s. 194-225.
7. Pomiar w naukach społecznych. Trafność i rzetelność pomiaru.
Mayntz, R, K. Holm, P. Hübner, 1985, Wprowadzenie do…, s. 60-75.
Nowak, S, (red.), 1965, Metody badań socjologicznych, Warszawa. „O wieloznaczności terminu: trafność skali”, ss. 270-274.
8. Indeksy. Tworzenie indeksów.
Babbie E., 2004, Badania społeczne…, ss. 172-190
9. Skale pomiarowe w badaniach społecznych. Konstruowanie różnych typów skal.
Mayntz, R, K. Holm, P. Hübner, 1985, Wprowadzenie do…, ss. 60-86.
Sagan, A., 1998, Badania marketingowe. Podstawowe kierunki, Kraków, ss. 73-103.
10. Budowa kwestionariusza. Kwestionariusz ankiety a kwestionariusz wywiadu. Rodzaje pytań kwestionariuszowych. Błędy w formułowaniu pytań. Przykłady konkretnych kwestionariuszy.
Nowak, S, (red.), 1965, Metody badań socjologicznych, Warszawa, Rozdział IV „Problemy budowy kwestionariusza”, ss. 98-139.
Lutyńska, K, 1984, Wywiad kwestionariuszowy. Przygotowanie i sprawdzenie narzędzia badawczego, Wrocław. Rozdział II „Wady pytań kwestionariuszowych”, ss. 66-124.
11. Dobór próby: rodzaje prób stosowanych w badaniach socjologicznych.
Babbie E., 2004, Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa, ss. 200-241.
H. Blalock, 1977, Statystyka dla socjologów. PWN, Warszawa, ss. 350-369.
12. Metody badań jakościowych.
Frankfort-Nahmias C, Nahmias, D, 2001, Metody badawcze w naukach społecznych, Warszawa. Rozdział 12, s. 297-320.
Nowak, S, (red.), 1965, Metody badań…, Rozdział VII, ss. 169-187.
13. Metoda socjometryczna. Konstruowanie socjogramu i obliczanie liczbowych wskaźników socjometrycznych.
Nowak, S, (red.), 1965, Metody badań…, ss. 482-486.
Mayntz, R, K. Holm, P. Hübner, 1985, Wprowadzenie…, Rozdział 6: Socjometria, s. 156-170.
14. Weryfikacja materiału empirycznego. Instrukcja kodowa i kodowanie danych empirycznych.
Nowak, S, (red.), 1965, Metody badań…, Rozdział IX, s. 232-259
15. Analiza treści. Budowa klucza kategoryzacyjnego.
Pisarek, W., 1983, Analiza zawartości prasy, OBP Kraków, s. 59-111.
16. Przygotowanie bazy danych z wykorzystaniem programu SPSS.
Górniak J., Wachnicki J. (2000), Pierwsze kroki w analizie danych, SPSS Polska, Kraków
17. Edycja danych – czyszczenie bazy danych. Braki danych. Błędne kody. Problem spójności odpowiedzi.
18. Transformacje na zmiennych. Rekodowanie wartości zmiennych. Tworzenie nowych zmiennych. Zliczanie wystąpień. Rangowanie. Użycie edytora poleceń (SYNTAX): komendy COMPUTE, RECODE, IF, COUNT.
19. Analiza danych. Rozkłady częstości. Tabele krzyżowe. Tabele wielokrotnych odpowiedzi. Miary siły związku w zależności od poziomu pomiaru.
Ferguson, F. A, Y, Takane, 1997, Analiza statystyczna w psychologii i pedagogice, Warszawa.
20. Zaliczenie ćwiczeń.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia audytoryjne: Podczas zajęć audytoryjnych studenci na tablicy rozwiązują zadane wcześniej problemy. Prowadzący na bieżąco dokonuje stosowanych wyjaśnień i moderuje dyskusję z grupą nad danym problemem.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Uczestnictwo w wykładzie ma charakter dobrowolny.
Warunkiem zaliczenia ćwiczeń jest regularne uczestnictwo w zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności nieusprawiedliwione), uzyskanie pozytywnych ocen projektów realizowanych w trakcie semestru (projekt badań i narzędzie badawcze), a także wykonanie mini badań sondażowych z wykorzystaniem skali Likerta.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Udział studentów w zajęciach jest dobrowolny
  • Ćwiczenia audytoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Uczestnictwo w zajęciach jest obowiązkowe i związane z pracą grupową, w trakcie której studenci wykonują zadania prowadzące do wykonania projektu badań a następnie - narzędzia badawczego. Praca grupowa uzupełniana jest indywidualnym zaangażowaniem studentów w dyskusję nad zagadnieniami problemowymi.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Ocena końcowa jest średnią ważoną oceny z egzaminu (60%) i oceny końcowej z ćwiczeń (40%).

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Student uzupełnia braki programowe we własnym zakresie lub korzysta z pomocy prowadzącego w czasie konsultacji.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

brak

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Obowiązujący podręcznik (dla całego kursu):
Babbie E. (2009). Podstawy badań społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Dodatkowa literatura:
Angrosino M. (2010). Badania etnograficzne i obserwacyjne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Atkinson P., Hammersley M. (2001). Metody badań terenowych. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Babbie E. (2003). Badania społeczne w praktyce. Warszawa 2003.
Banks M. (2009). Materiały wizualne w badaniach jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Denzin K. N., Lincoln Y. S. (red.) (2009). Metody badań jakościowych, tom 1 i tom 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Domański H., Lutyńska K., Rostocki A. (red.). (1999). Spojrzenie na metodę. Studia z metodologii badań socjologicznych, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
Flick U. (2010). Projektowanie badania jakościowego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D. (2001). Metody badawcze w naukach społecznych. Poznań: Zysk i S-ka.
Konecki K. (2000). Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Lisek Michalska J., Daniłowicz P.(red.). (2007). Zogniskowany wywiad grupowy. Studia nad metodą. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Lissowski G., Haman J., Jasiński M. (2008). Podstawy statystyki dla socjologów, Warszawa: Wydawnictwo SCHOLAR.
Maison D. (2001). Zogniskowane wywiady grupowe. Warszawa: PWN.
Maison D., Noga-Bogomilski A. (red.). (2007). Badania marketingowe. Od teorii do praktyki. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Malikowski M., Niezgoda M. (red.). (1997). Badania empiryczne w socjologii, t. I i t. II. Tyczyn: Wyższa Szkoła Społeczno-Gospodarcza.
Mayntz R., Holm K., Hübner P. (1985). Wprowadzenie do metod socjologii empirycznej. Warszawa: PWN.
Miles M. B, Huberman A. M. (2000). Analiza danych jakościowych. Trans Humana.
Nikodemska-Wołowik A. (1999). Jakościowe badania marketingowe. Warszawa: Wydawnictwo PWE.
Nowak S. (1985). Metodologia badań społecznych. Warszawa: PWN.
Sztabiński P.B, Sawiński Z., Sztabiński F. (2005). Fieldwork jest sztuką. Warszawa: IFiS PAN.
Oppenheim A. N. (2004). Kwestionariusze, wywiady, pomiary postaw. Poznań: Zysk i S-ka
Rapley T. (2010). Analiza konwersacji, dyskursu i dokumentów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Rose G. (2010). Interpretacja materiałów wizualnych. Krytyczna metodologia nad wizualnością. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Silverman D. (2009). Interpretacja danych jakościowych. Metody analizy rozmowy, tekstu i interakcji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Silverman D. (2009). Prowadzenie badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Steinar, K. (2010). Prowadzenie wywiadów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Szreder M. (2004). Metody i techniki sondażowych badań opinii, Wydawnictwo PWE.
Sztabiński P., Sawiński Z., Sztabiński F. (red.). (2005). Fieldwork jest sztuką. Jak dobrać respondenta, skłonić go do udziału w wywiadzie, rzetelnie i sprawnie zrealizować badanie, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
Sztabiński P., Sztabiński F., Sawiński Z. (red.). (2004) Nowe metody, nowe podejścia badawcze w naukach społecznych. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Tomasz Masłyk, „Kapitał społeczny w europejskich welfare states”, Studia Humanistyczne AGH, Kraków 2012
Tomasz Masłyk, Obywatel w państwie. Normatywna autonomia i roszczeniowy pragmatyzm, Przegląd Socjologiczny 4/2013
Tomasz Masłyk, Analiza porównawcza ocen pracy zawodowej w krajach europejskich z wykorzystaniem metody taksonomicznej, Studia Socjologiczne 1/2014

Informacje dodatkowe:

Brak