Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Wyobraźnia w kulturze. Od symboli do technologii
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
ZSDA-3-0282-s
Wydział:
Szkoła Doktorska AGH
Poziom studiów:
Studia III stopnia
Specjalność:
-
Kierunek:
Szkoła Doktorska AGH
Semestr:
0
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Polski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
prof. nadzw. dr hab. Trzcińska Izabela (trzcinska@agh.edu.pl)
Dyscypliny:
nauki o kulturze i religii
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Problematyka wyobraźni należy do najciekawszych zagadnień badawczych w obszarze studiów nad kulturą. Źródła tej idei są zakorzenione w cywilizacji antycznej, jednakże w każdej z epok kultury Zachodu pojawiały się jej kolejne ujęcia. Celem kursu będzie przybliżenie najważniejszych aspektów badań nad wyobraźnią, także w perspektywie radykalnej transformacji jej znaczeń w epoce technologii.W cyberkulturze stary problem wyobraźni pozostaje równie ważny i co ciekawe – stanowi kontynuację dawnego myślenia, ponieważ wiąże się z projektami modelowania rzeczywistości.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student zna podstawowe koncepcje odnoszące się do zagadnienia wyobraźni w kulturze. SDA3A_W01 Esej
Umiejętności: potrafi
M_U001 Student potrafi operacjonalizować terminy związane z badaniami nad kulturą na potrzeby podejmowanych badań naukowych. SDA3A_U02 Aktywność na zajęciach
M_U002 Student potrafi posługiwać się specjalistyczną terminologią w zakresie różnych koncepcji kulturowej wyobraźni. SDA3A_U01 Esej
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student zna znaczenie tego typu studiów dla pełnego rozumienia fenomenów kultury współczesnej. SDA3A_K01 Aktywność na zajęciach
M_K002 Student ma świadomość zachowania postawy szacunku i tolerancji wobec różnorodnych tradycji kulturowych SDA3A_K02 Aktywność na zajęciach
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
30 0 0 0 0 30 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student zna podstawowe koncepcje odnoszące się do zagadnienia wyobraźni w kulturze. - - - - + - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student potrafi operacjonalizować terminy związane z badaniami nad kulturą na potrzeby podejmowanych badań naukowych. - - - - + - - - - - -
M_U002 Student potrafi posługiwać się specjalistyczną terminologią w zakresie różnych koncepcji kulturowej wyobraźni. - - - - + - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student zna znaczenie tego typu studiów dla pełnego rozumienia fenomenów kultury współczesnej. - - - - + - - - - - -
M_K002 Student ma świadomość zachowania postawy szacunku i tolerancji wobec różnorodnych tradycji kulturowych - - - - + - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 76 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 30 godz
Przygotowanie do zajęć 5 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 5 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 30 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Dodatkowe godziny kontaktowe 4 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Konwersatorium (30h):

Problematyka wyobraźni należy do najciekawszych zagadnień badawczych w obszarze studiów nad kulturą, także współczesną. Źródła tej idei są zakorzenione w cywilizacji antycznej, jednakże w każdej z epok kultury Zachodu pojawiały się jej kolejne ujęcia. Celem kursu będzie przybliżenie najważniejszych aspektów badań nad wyobraźnią, ukazujących jej miejsce również w perspektywie radykalnej transformacji związaną z inną sferą znaczeń w epoce dominacji technologii.

W cyberkulturze stary problem wyobraźni pozostaje równie ważny i co ciekawe – najczęściej stanowi on kontynuację dawnego sposobu myślenia, ponieważ wiąże się z projektami modelowania rzeczywistości. Wyobraźnia może tworzyć nowe światy, korzystając z tego, że uniwersum definiuje się głównie poprzez zasady organizacji danego uniwersum, w związku z czym światy wirtualne są przede wszystkim rezultatami pracy wyobraźni. W tym kontekście można postawić szereg pytań, np.: czy światy wirtualne są zupełnie nowe w stosunku do dawnych wyobrażeń? czy w dalszym ciągu w kreowaniu rzeczywistości istotne pozostają istotne metafory orientacyjne, ufundowane na postrzeganiu zewnętrznym i wewnętrznym ciała? czy jest możliwa wyobraźnia sztucznej inteligencji?

Plan zajęć:
1. Zajęcia wprowadzające – Definicje wyobraźni (G. Bachelard, G. Durand, A. Damasio). Wprowadzenie do metodologii badań. Po co inżynierowi wyobraźnia?
2-3-4. Krótka historia wyobraźni w kulturze Zachodu – Miejsce wyobraźni w procesie poznania. Dwa najważniejsze zadania wyobraźni: I. rekonstrukcje świata, a zwłaszcza jego nieznanych obszarów; II. projektowanie przyszłości).
5-6. Pamięć wyobraźni – Zagadnienie kulturowej pamięci i jej związki z koncepcjami wyobraźni (F. A. Yates, A. i J. Assmanowie). Mnemotechniki. Symbol w kulturze – jego znaczenia i funkcje. Trwałość obrazów i symboli w przestrzeni kulturowej).
7-8. Antropologia kreatywnej wyobraźni – Geneza koncepcji kreatywnej wyobraźni (A. Warburg, C.G. Jung). Rola i sposoby pracy z wyobraźnią w kształtowaniu kreatywności. Eksperyment naukowy w kontekście wyobraźni. Terapeutyczna funkcja wyobraźni.
9-10-11. Światy wyobraźni w kształtowaniu współczesnej kultury – Miejsce uniwersów fantastycznych w kulturze (U. Eco). Wymiary fantastycznych cywilizacji. Utopie i dystopie jako projekty wyobraźni).
12-13-14. Wyobraźnia w świecie cyberkultury – Obrazy i symbole jako tworzywo wizualności światów wirtualnych. AI – od sztucznej inteligencji do sztucznej wyobraźni (A. Oliva, A. Przegalińska). Przestrzeń wyobraźni w „dolinie niesamowitości” (M. Mori). Czy jest możliwa wyobraźnia technologii?
15. Zajęcia podsumowujące.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Konwersatorium: Prezentacja multimedialna w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień. Dyskusja.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Obecność na wykładach oraz przygotowanie pracy pisemnej.
Warunki terminu poprawkowego są analogiczne do pierwszego.

Zasady udziału w zajęciach:
  • Konwersatorium:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Przygotowanie pracy pisemnej – 80%
Obecność na wykładach – 20 %

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Pisemne opracowanie wybranej lektury.

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Nie podano wymagań wstępnych lub dodatkowych.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

G. Bachelard, Poetyka marzenia, Gdańsk 1998.
J. Bronowski, Potęga wyobraźni, Warszawa 1988.
D.C. Dennet, Dźwignie wyobraźni i inne narzędzia do myślenia,​ Kraków 2015.
A. Erll, Kultura pamięci. Wprowadzenie, Warszawa 2018.
M. Johnson, The Body in the Mind: The Bodily Basis of Meaning, Imagination, and Reason, Chicago 1987.
E. Józefowski, Wyobraźnia i obraz jako czynniki konstytuujące warsztat twórczy przy kreacji wizualnej, Wrocław 2014.
M.M. Kania, Żywioły wyobraźni. O wyobrażaniu i przeobrażaniu, Kraków 2014.
A. Lazarus, Wyobraźnia w psychoterapii. Sopot 2011.
M. Pesce, The Playful World: How Technology Transforms our Imagination, New York 2000.
A. Przegalińska, Fenomenologia istot wirtualnych. Praca doktorska https://depotuw.ceon.pl/bitstream/handle/item/463/Fenomenologia%20istot%20wirtualnych-1.pdf?sequence=1
B. Thomee, M.J. Huiskes, E. Bakker, M.S. Lew, Using an Artificial Imagination for Texture Retrieval https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/summary?doi=10.1.1.330.1562
A. Warburg, Atlas obrazów Mnemosyne, Warszawa-Kraków 2016.

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

W poszukiwaniu paradygmatów: obraz świata i boski wzorzec (In Search of Paradigms: the Image of the World and its Divine Pattern), [w:] Kosmologia. Obraz świata w nowożytności, A. Olszewska (red.), Kraków 2009, s. 11-27.

Imaginatio, red. M. Rzeczycka, A. Świerzowska, I. Trzcińska, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2017 (seria: Światło i Ciemność, t. 8)

Wyobraźnia w kulturze. Duchowość, sztuka, literatura, red. I. Trzcińska, A. Świerzowska, Libron, Kraków 2017

Informacje dodatkowe:

Brak