Moduł oferowany także w ramach programów studiów:
Informacje ogólne:
Nazwa:
Planning and forecasting in energy sector
Tok studiów:
2019/2020
Kod:
STCH-2-111-ET-s
Wydział:
Energetyki i Paliw
Poziom studiów:
Studia II stopnia
Specjalność:
Energy Transition-KIC
Kierunek:
Technologia Chemiczna
Semestr:
1
Profil:
Ogólnoakademicki (A)
Język wykładowy:
Angielski
Forma studiów:
Stacjonarne
Strona www:
 
Prowadzący moduł:
prof. dr hab. inż. Suwała Wojciech (suwalaw@agh.edu.pl)
Treści programowe zapewniające uzyskanie efektów uczenia się dla modułu zajęć

Lectures and other activities give the introductory knowledge on modeling fuels and energy systems, construction of equations, solving methods and ways of models’ application.

Opis efektów uczenia się dla modułu zajęć
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Powiązania z KEU Sposób weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta w ramach poszczególnych form zajęć i dla całego modułu zajęć
Wiedza: zna i rozumie
M_W001 Student can apply the knowledge of processes of system identification, diversification of elements and relations, and forming appropriate models. Students can apply their understanding on the following objects used in modelling energy systems: sets, elements of sets, parameters, variables, equations, models. TCH2A_W05, TCH2A_W02, TCH2A_W06 Kolokwium
M_W002 Student can apply the knowledge of system identification and description, starting from the conceptual model and the diversification of elements and relations, through forming appropriate mathematical models, and finally implementing them in a modelling system. TCH2A_W04, TCH2A_W02 Aktywność na zajęciach
Umiejętności: potrafi
M_U001 Student can select and apply appropriate methods to solve the problem of fuels and energy economy development. TCH2A_U03, TCH2A_U06 Aktywność na zajęciach,
Projekt,
Kolokwium
Kompetencje społeczne: jest gotów do
M_K001 Student can discuss capacities and limits of the methods that could be applied for the solution of problems of fuels and energy systems development TCH2A_K01, TCH2A_K02 Aktywność na zajęciach,
Projekt,
Kolokwium
Liczba godzin zajęć w ramach poszczególnych form zajęć:
SUMA (godz.)
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
45 15 0 15 15 0 0 0 0 0 0 0
Matryca kierunkowych efektów uczenia się w odniesieniu do form zajęć i sposobu zaliczenia, które pozwalają na ich uzyskanie
Kod MEU Student, który zaliczył moduł zajęć zna i rozumie/potrafi/jest gotów do Forma zajęć dydaktycznych
Wykład
Ćwicz. aud
Ćwicz. lab
Ćw. proj.
Konw.
Zaj. sem.
Zaj. prakt
Zaj. terenowe
Zaj. warsztatowe
Prace kontr. przejść.
Lektorat
Wiedza
M_W001 Student can apply the knowledge of processes of system identification, diversification of elements and relations, and forming appropriate models. Students can apply their understanding on the following objects used in modelling energy systems: sets, elements of sets, parameters, variables, equations, models. + - + + - - - - - - -
M_W002 Student can apply the knowledge of system identification and description, starting from the conceptual model and the diversification of elements and relations, through forming appropriate mathematical models, and finally implementing them in a modelling system. + - + + - - - - - - -
Umiejętności
M_U001 Student can select and apply appropriate methods to solve the problem of fuels and energy economy development. - - + + - - - - - - -
Kompetencje społeczne
M_K001 Student can discuss capacities and limits of the methods that could be applied for the solution of problems of fuels and energy systems development + - - + - - - - - - -
Nakład pracy studenta (bilans punktów ECTS)
Forma aktywności studenta Obciążenie studenta
Sumaryczne obciążenie pracą studenta 87 godz
Punkty ECTS za moduł 3 ECTS
Udział w zajęciach dydaktycznych/praktyka 45 godz
przygotowanie projektu, prezentacji, pracy pisemnej, sprawozdania 20 godz
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć 20 godz
Egzamin lub kolokwium zaliczeniowe 2 godz
Szczegółowe treści kształcenia w ramach poszczególnych form zajęć (szczegółowy program wykładów i pozostałych zajęć)
Wykład (15h):

Introductory lecture
Organisation of the subject, rules of marking.
Role and scope of the fuels and energy systems modelling.
2. System – notion and definitions. Systems research
What is a system, notion and definitions. Examples of fuels and energy systems. Scope and procedure of systems research.
3. Models and modelling.
Notion and definitions of models.
4. Forecasting
Forecasting methods.
5. Elements of fuels and energy systems.
Typical elements of fuels and energy systems. Diversification, representation and relations. Typical and relevant equations of fuels and energy systems.
6. Modelling methods
Methodology of models building and methods used for fuels and energy systems: mathematical programming, econometrics, and systems dynamics.

Ćwiczenia laboratoryjne (15h):

Model building
1. Identification of systems, elements and relations
2. Building models for optimisation tasks
3. Coding and solution of simple models in GAMS system

Ćwiczenia projektowe (15h):

Solving a problem with the use of a model

Project:
Description of the problem:(The student has to formulate research idea basing on existing data) , identification of the system, model coding and solution, discussion of the results.

Pozostałe informacje
Metody i techniki kształcenia:
  • Wykład: Treści prezentowane na wykładzie są przekazywane w formie prezentacji multimedialnej w połączeniu z klasycznym wykładem tablicowym wzbogaconymi o pokazy odnoszące się do prezentowanych zagadnień.
  • Ćwiczenia laboratoryjne: W trakcie zajęć laboratoryjnych studenci samodzielnie rozwiązują zadany problem praktyczny, dobierając odpowiednie narzędzia. Prowadzący stymuluje grupę do refleksji nad problemem, tak by otrzymane wyniki miały wysoką wartość merytoryczną.
  • Ćwiczenia projektowe: Studenci wykonują zadany projekt samodzielnie, bez większej ingerencji prowadzącego. Ma to wykształcić poczucie odpowiedzialności za pracę w grupie oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Warunki i sposób zaliczenia poszczególnych form zajęć, w tym zasady zaliczeń poprawkowych, a także warunki dopuszczenia do egzaminu:

Zasady udziału w zajęciach:
  • Wykład:
    – Obecność obowiązkowa: Nie
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci uczestniczą w zajęciach poznając kolejne treści nauczania zgodnie z syllabusem przedmiotu. Studenci winni na bieżąco zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Rejestracja audiowizualna wykładu wymaga zgody prowadzącego.
  • Ćwiczenia laboratoryjne:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują ćwiczenia laboratoryjne zgodnie z materiałami udostępnionymi przez prowadzącego. Student jest zobowiązany do przygotowania się w przedmiocie wykonywanego ćwiczenia, co może zostać zweryfikowane kolokwium w formie ustnej lub pisemnej. Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie zaprezentowania rozwiązania postawionego problemu. Zaliczenie modułu jest możliwe po zaliczeniu wszystkich zajęć laboratoryjnych.
  • Ćwiczenia projektowe:
    – Obecność obowiązkowa: Tak
    – Zasady udziału w zajęciach: Studenci wykonują prace praktyczne mające na celu uzyskanie kompetencji zakładanych przez syllabus. Ocenie podlega sposób wykonania projektu oraz efekt końcowy.
Sposób obliczania oceny końcowej:

Grading formula: FG=PMWFtest*PMGtest+ PMWFproj*PMGproj
Where:
• FG-final grade
• PMWFtest – test part weighting factor – 0,6
• PMGtest – Grade of achieved LOs relevant to test part
• PMWFproj – Project part weighting factor – 0,4
• PMGproj – Grade of achieved LOs relevant to project part

All LO weighting factors associated with part of the module (PM) equal 1.

Sposób i tryb wyrównywania zaległości powstałych wskutek nieobecności studenta na zajęciach:

Wymagania wstępne i dodatkowe, z uwzględnieniem sekwencyjności modułów :

Nie podano wymagań wstępnych lub dodatkowych.

Zalecana literatura i pomoce naukowe:

Suwała W., Modelowanie systemów paliwowo – energetycznych, Wyd. IGSMiE, 2011
Analiza systemowa – podstawy i metodologia, Praca zbiorowa pod. red W. Findeisena, PWN
Warszawa 1985
Bojarski W., Podstawy analizy i inżynierii systemów. PWN, Warszawa. 1984
Chow C.C. Ekonometria, PWN, Warszawa 1995
Badania operacyjne, red. E.Ignasiak, PWE, Warszawa, 1996
Prognozowanie gospodarcze – metody i zastosowania, Red. Cieślak M. PWN 1997
Labys W. C., Modeling Mineral and Energy Markets, Kluwer Academic Publishers, Boston. 1999
Prognozowanie gospodarcze – metody i zastosowania, Red. Cieślak M. PWN

Publikacje naukowe osób prowadzących zajęcia związane z tematyką modułu:

Suwała W., Badania modelowe perspektyw górnictwa i rynku węgla kamiennego, Studia, Rozprawy, Monografie nr 38, CPPGSMiE PAN Kraków, 1995, stron 108
Suwała W., Kudełko M. Kamiński J., Model komputerowy do analizy i optymalizacji funkcjonowania górnictwa węgla kamiennego , Wyd. IGSMiE PAN, Kraków , 2003
Sztaba K.S., Blaschke Z., Tumidajski T., Gawęda T., Suwała W., Kamiński J., Kudełko M., Model ekologicznego i ekonomicznego prognozowania wydobycia i użytkowania czystego węgla, w: Model ekologicznego i ekonomicznego prognozowania wydobycia i użytkowania węgla. Tom 1: Bazy i prognozy gospodarki surowcami mineralnymi i energetycznymi oraz strategie i kierunki rozwoju sektora paliwowo-energetycznego. Praca zbiorowa pod redakcją J. Sablika, Wydawnictwo Głównego Instytutu Górnictwa, Katowice 2004, str. 101-128.
Suwała W., Gawlik L., Lenczowska D.- A method and a tool for gathering mineral industries data. Proceedings of the 2nd Canadian Conference on Computer Applications in the Mineral Industry, Vancouver, Canada, 1991. str. 33-40
Suwała W., Gawlik L., Lenczowska D., Coal mining models in transition from centrally planned to market economies. XXIII International Symposium on Application of Computers and Operations Research in the Mineral Industry APCOM, Tucson, Arizona, 1992, str. 837-845
Suwała W., Labys W.C., Kudelko M., Kwiecień S., A system of models and database for Polish coal supply and coal demand analysis. Proceedings of the 6th International Energy Conference 3-7 June 1996, Beijing, China, str 844-850
Suwala W., Modeling development of the Polish coal industry, 2nd World Congress of Environmental and Resource Economics, Monterey USA, June 2002,
Suwala W., Models of Coal Industry in Poland, International Association for Energy Economics Conference, Zurich, 2004
Suwała W., Kudelko M., System of balancing coal supply for the planning of power sector development – decision support for the coal and power sectors restructuring, International Seminar on: Restructuring of the coal and thermal power sectors including the ecological aspects UN ECE, GIG, EC Energy Centre Katowice, Szczyrk, Październik 1999
Suwała W., Planning long term development of clean coal technologies, International Workshop on Clean Coal Use, Szczyrk, 2001
Suwała W., Ekonometryczne modele kosztów wzbogacania rud cynkowo-ołowiowych. Materiały XIII Krakowskiej Konferencji Przeróbki Kopalin, Wyd. AGH. Kraków 1979,str. 278-283
Blaschke W., Górska L., Mokrzycki E., Suwała W., Koncepcja budowy modelu bilansowania produkcji i zapotrzebowania węgla kamiennego. Sympozjum nt. “Wybrane zagadnienia ekonomiczne procesów pozyskania i przetwarzania węgla”. PAN-SITG. Zagadnienia Postępu Technicznego i Ekonomiki Górnictwa. Wyd. ZG SITG. Katowice 1981. str.156-166.
Suwała W., Koncepcja budowy modelu bilansowania gospodarki węglem kamiennym. Materiały Konferencji PAN Komitet Problemów Energetyki i ZPE IPPT PAN, “Energetyka czynnikiem wzrostu”, Warszawa 1984, str. 31-34
Suwała W., Zasady budowy modelu bilansowania gospodarki węglem kamiennym. Materiały Ogólnopolskiej Konferencji " Problemy badań węgla ", Jaworze 1984, str. 229-237
Suwała W., Gawlik L.. E. Leńczowska, D. Gawlikowska, D. Lenczowska, Model rozwoju gałęzi przemysłu surowców mineralnych. Materiały II sympozjum “Modele matematyczne w programowaniu rozwoju gospodarki surowcami mineralnymi nt. Bazy danych w gospodarce surowcami mineralnymi”, Karniowice, 1989, str. 151-168
Suwała W., Gawlik L., Lenczowska D.- Badania modelowe problemu likwidacji kopalń. VII Konferencja z cyklu “Zagadnienia surowców energetycznych w gospodarce krajowej” na temat “Gospodarka surowcami energetycznymi w warunkach przejścia do gospodarki rynkowej”. Kraków – Osieczany, 1991, str. 81-94
Suwała W., Gawlik L., Lenczowska D., Badania modelowe perspektyw górnictwa węgla kamiennego. Konferencja naukowa “Działalność górnictwa węgla kamiennego w warunkach gospodarki rynkowej i ograniczeń ekologicznych (aspekty prawo – ekonomiczne technologiczne i społeczne)”, Gliwice, 1992, str. 42-50.
Suwała W., 1993, Próba budowy modelu rynku węgla w Polsce. III Konferencja Aktualia i Perspektywy Gospodarki Surowcami Mineralnymi, Zakopane, 17-19 Listopada 1993, Wyd. CPPGSMiE PAN, Sympozja i Konferencje, nr 9, Kraków 1993, str. 29-1 do 29-23
Suwała W., Kudełko M., Kwiecień S., Badania modelowe perspektyw zasilania elektroenergetyki węglem kamiennym. VIII Konferencja z cyklu Zagadnienia Surowców Energetycznych w Gospodarce Krajowej, Wyd. CPPGSMiE PAN, Kraków 1994, str.189-208
Suwała W., Kudełko M., Kwiecień S., Badania modelowe rynku węgla w Polsce. X Konferencja “Zagadnienia surowców energetycznych w gospodarce krajowej”, Zakopane 15-18 październik 1996, str. 47 – 58
Kudełko M., Kwiatkowski M., Suwała W., Szymczyk A., System bilansowania dostaw węgla kamiennego na potrzeby długoterminowego planowania rozwoju podsystemu wytwarzania energii elektrycznej, XII Konferencja z cyklu “Zagadnienia surowców energetycznych w gospodarce krajowej”, Zakopane 18-21 październik 1998, str. 173 – 190
Suwała W., Kudelko M., Kamiński J., Modelowanie rozwoju i restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego, Konferencja naukowa nt. Reforma polskiego górnictwa węgla kamiennego – koszty i efekty reformy, Ustroń 2002
Suwała W., 1998, System bilansowania dostaw węgla kamiennego dla potrzeb długoterminowego programowania rozwoju podsystemu wytwarzania energii elektrycznej, Działalność Naukowa PAN, Wybrane zagadnienia, grudzień 1998
Suwała W., Szymczyk A., Bilansowanie dostaw węgla kamiennego dla potrzeb długoterminowego planowania krajowego systemu elektroenergetycznego, Biuletyn Miesięczny PSE SA, Lipiec 1998, str. 29-31
Lantz F., Saint-Antonin V., Gruson J., Suwala W., Saveyn B. Ed., 2012, The OURSE model: Simulating the World Refining Sector to 2030, EUR 25221 EN, EC JRC IPTS, str 69
Gawlik L., … Suwała W., … ; Red. Gawlik L., 2013, Węgiel dla polskiej energetyki w perspektywie 2050 roku – analizy scenariuszowe, Wyd, IGSMiE PAN, str. 300
Artur WYRWA, Adam SZURLEJ, Lidia Gawlik, Wojciech SUWAŁA, Referencyjne scenariusze energetyczne dla Polski do roku 2050, , PME 2014; [Ustroń : s.\;n.], S. 120–122 mat konf
Energy scenarios for Poland – a comparison of PRIMES and TIMES-PL modeling results / Artur WYRWA, Adam SZURLEJ, Lidia Gawlik, Wojciech SUWAŁA // Journal of Power Technologies ; ISSN 2083-4187. — 2015 vol. 95 Polish Energy Mix 2014, s. 100–106. — Wymagania systemowe: Adobe Reader. — Bibliogr. s. 105–106, Abstr.. — tekst: http://papers.itc.pw.edu.pl/index.php/JPT/article/view/648/657
Problemy budowy i wykorzystania modeli komputerowych w gospodarce paliwami i energią — Design and use of models in the fuel and energy economy / Wojciech SUWAŁA // Polityka Energetyczna ; ISSN 1429-6675. — 2013 t. 16 z. 3, s. 47–58. — Bibliogr. s. 57, Streszcz., Abstr.
Near future of Polish energy system – COP21 and BAT conclusions / Wojciech SUWAŁA, Artur WYRWA, Marcin PLUTA // W: Energy and fuels 2016 : Kraków, 21–23 September 2016 : book of abstracts = Energetyka i paliwa 2016 / eds. Magdalena Dudek, Tadeusz Olkuski, Wojciech Suwała, Bartłomiej Lis, Marcin Pluta ; AGH University of Science and Technology. Faculty of Energy and Fuels, Tadeusz Kościuszko Cracow University of Technology. Institute of Thermal Power Engineering. — [Kraków : AGH University of Science and Technology], 2016. — ISBN: 978-83-911589-9-9. — S. 17
Zasady optymalizacji dostaw surowców dla przedsiębiorstw sektora mineralnego i energetycznego — Principles of optimization of supplies for mineral and energy industries / Wojciech SUWAŁA, Mariusz KUDEŁKO, Tadeusz OLKUSKI, Adam SZURLEJ, Artur WYRWA // Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN ; ISSN 2080-0819. — Tytuł poprz.: Sympozja i Konferencje ; ISSN: 2081-0245. — 2015 nr 90, s. 47–56. — Bibliogr. s. 56, Streszcz., Abstr.
Referencyjne scenariusze energetyczne dla Polski do roku 2050 : porównanie wyników modelu primes UE z wynikami krajowymi modelu times-pl — Reference energy scenarios for Poland to 2050 : comparison of the EU primes results with national results of times-pl / Artur WYRWA, Adam SZURLEJ, Lidia Gawlik, Wojciech SUWAŁA // W: PME 2014 : Polski Mix Energetyczny 2014 : Ustroń, 15–17 października 2014 roku : konferencja : zeszyt streszczeń referatów. — [Ustroń : s. n.], 2014. — S. 120–122. — Tekst pol.-ang.. — Artur Wyrwa, Adam Szurlej, Wojciech Suwała – afiliacja: Akademia Górniczo-Hutnicza

Informacje dodatkowe:

The overall assessment consist of two steps:
1. Assessment of fulfilling of module learning outcomes and OLOs.
2. Assessment and grading of the quality of students work.
EIT OLOs assessed in the industrial internship:
• Making value judgments and sustainability competencies (EIT OLO 1)
• Entrepreneurship skills and competencies (EIT OLO 2)
• Creativity skills and competencies (EIT OLO 3)
• Innovation skills and competencies (EIT OLO 4)
• Research skills and competencies (EIT OLO 5)
• Intellectual transforming skills and competencies (EIT OLO 6)
• Leadership skills and competencies (EIT OLO 7)
The Method of assessments indicated in point description of learning outcomes for modulen icludes assessment of learning outcomes and OLOs